II AKA 16/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny we Wrocławiu utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze, który oddalił żądanie W. G. o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Wnioskodawczyni dochodziła roszczeń na podstawie ustawy z 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, argumentując, że jej ojciec, W. S., żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, został zesłany do łagrów ZSRR z powodu tej działalności. Sąd odwoławczy uznał apelację za bezzasadną, podkreślając, że sama przynależność do formacji wojskowej, takiej jak Armia Andersa, nie jest automatycznie równoznaczna z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd wskazał, że ustawa wymaga udowodnienia aktywnego działania w tym kierunku, a wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że represje wobec jej ojca miały taki związek. Sąd zaznaczył, że represje mogły mieć inne przyczyny, a teza o rozpracowywaniu ojca przez władze radzieckie z powodu służby w PSZ na Zachodzie jest dowolna i nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. W konsekwencji, sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego" w kontekście ustawy lutowej oraz konieczność udowodnienia aktywnego działania niepodległościowego, a nie tylko przynależności do formacji wojskowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy (tzw. "lutowej") i wymaga indywidualnej oceny dowodów w każdej sprawie dotyczącej represji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sama służba w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie (np. w Armii Andersa) stanowi wystarczającą podstawę do uznania represji za "działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego" w rozumieniu ustawy z 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama przynależność do formacji wojskowej nie jest wystarczająca. Konieczne jest udowodnienie aktywnego działania na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, a nie tylko biernej identyfikacji czy represjonowania z innych powodów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawa wymaga wykazania konkretnych przejawów działalności niepodległościowej, a nie domniemywania jej na podstawie przynależności do określonej formacji. Represje musiały mieć bezpośredni związek z taką działalnością, a nie wynikać z innych przyczyn, np. pobytu na terytorium ZSRR po powrocie.
Czy sąd powinien uwzględnić wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie odwoławcze, jeśli apelacja została oddalona?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd nie podał szczegółowego uzasadnienia tej decyzji w udostępnionym fragmencie, jednak standardowo w przypadku oddalenia apelacji, strona przegrywająca ponosi koszty, a wnioskodawczyni przegrała sprawę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona postępowania |
| Dariusz Sulikowski | inne | prokurator |
| K. Z. | inne | pełnomocnik wnioskodawczyni |
Przepisy (9)
Główne
ustawa lutowa art. 1 § ust. 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Ustawa wymaga ustalenia określonych przejawów działalności niepodległościowej, a nie tylko przynależności do formacji czy biernej identyfikacji.
ustawa lutowa art. 8 § ust. 2a
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Określa warunki przyznania uprawnień osobom represjonowanym przez radzieckie organy ścigania, w tym wymóg prowadzenia działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
ustawa lutowa art. 8 § ust. 2b
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Określa warunki przyznania uprawnień osobom represjonowanym przez radzieckie organy ścigania, w tym wymóg prowadzenia działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Pomocnicze
KPK art. 552 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przywołany w zarzucie apelacji dotyczący błędnej wykładni przepisów.
KPK art. 558
Kodeks postępowania karnego
Przywołany w zarzucie apelacji dotyczący błędnej wykładni przepisów.
KC art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Przywołany w zarzucie apelacji dotyczący zadośćuczynienia.
KC art. 445 § § 2
Kodeks cywilny
Przywołany w zarzucie apelacji dotyczący zadośćuczynienia.
KC art. 6
Kodeks cywilny
Przywołany w zarzucie apelacji dotyczący ciężaru dowodu.
KPK art. 7
Kodeks postępowania karnego
Przywołany w zarzucie apelacji dotyczący swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sama przynależność do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie nie jest równoznaczna z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. • Ustawa lutowa wymaga udowodnienia aktywnego działania niepodległościowego, a nie domniemania go na podstawie przynależności do formacji. • Wnioskodawczyni nie wykazała, że represje wobec jej ojca miały związek z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. • Represje mogły mieć inne przyczyny niż działalność niepodległościowa.
Odrzucone argumenty
Przynależność do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (Armii Andersa) automatycznie kwalifikuje represje jako związane z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. • Każdy żołnierz Armii Andersa walczył o niepodległy byt Państwa Polskiego, niezależnie od pobudek. • Błąd w ustaleniach faktycznych przez uznanie, że zatrzymanie i zesłanie W. S. nie było związane z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. • Błędna wykładnia art. 552 § 1 KPK w zw. z art. 558 KPK oraz art. 445 § 1 i 2 KC i art. 6 KC. • Obraza art. 7 KPK przez przekroczenie swobodnej oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
w nieuprawniony sposób generalizuje przynależność do określonej formacji zbrojnej z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. • Nie każdy, kto był represjonowany przez władze radzieckie i stalinowskie był bojownikiem o niepodległość Polski, gdyż represje spowodowane były różnymi okolicznościami. • Fundamentem, na którym została zbudowana odpowiedzialność odszkodowawcza Państwa Polskiego w ustawie „lutowej”, jest wszak powiązanie represji, których doznały osoby uprawnione z powodem, dla którego się ich dopuszczano, tj. z działalnością na rzecz niepodległego bytu Polski. • Celem ustawy jest oddanie sprawiedliwości osobom działającym na rzecz tej niepodległości, a nie danie satysfakcji wszystkim osobom represjonowanym przez władze radzieckie czy polskie władze w okresie stalinowskim i późniejszym.
Skład orzekający
Jerzy Skorupka
przewodniczący-sprawozdawca
Jarosław Mazurek
sędzia
Bogusław Tocicki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego\" w kontekście ustawy lutowej oraz konieczność udowodnienia aktywnego działania niepodległościowego, a nie tylko przynależności do formacji wojskowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy (tzw. "lutowej") i wymaga indywidualnej oceny dowodów w każdej sprawie dotyczącej represji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego historycznie tematu represji i walki o niepodległość, a sąd precyzyjnie rozgranicza służbę wojskową od faktycznej działalności niepodległościowej, co ma znaczenie dla wielu rodzin.
“Czy służba w Armii Andersa gwarantuje odszkodowanie za represje? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.