Orzeczenie · 2016-03-17

II AKA 16/16

Sąd
Sąd Apelacyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2016-03-17
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuapelacyjny
oszustwodziałanie na szkodę wierzycieliudaremnienie egzekucjizbycie majątkuukrywanie majątkukodeks karnypostępowanie karneapelacjauchylenie wyroku

Sąd Apelacyjny w Szczecinie, rozpoznając apelacje prokuratora, pełnomocników oskarżycieli posiłkowych oraz obrońcy oskarżonego M. R. (1), uchylił w całości wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 września 2015 roku, sygn. akt II K 217/13, dotyczący oskarżonych M. R. (1) i S. D. oskarżonych m.in. z art. 300 § 2 k.k. Głównym powodem uchylenia wyroku była wadliwość uzasadnienia sądu pierwszej instancji, które nie zawierało wystarczającej analizy prawnej przypisanych oskarżonym czynów, w szczególności w kontekście przepisów art. 300 k.k. i art. 308 k.k. Sąd Apelacyjny wskazał na brak jasności co do podstaw prawnych przypisania oskarżonym konkretnych czynów, sprzeczności między sentencją a uzasadnieniem w kwestii pokrzywdzenia jednego z podmiotów ( (...) S.A.), a także na zaniechanie rozstrzygnięcia kwestii naprawienia szkody pokrzywdzonym zgodnie z art. 46 § 1 i 2 k.k. Sąd odwoławczy podkreślił, że sąd pierwszej instancji nie sprostał wymogom należytej analizy prawnej i faktycznej, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (4)

Czy oskarżony, nie będąc bezpośrednim dłużnikiem, może ponosić odpowiedzialność karną za przestępstwa przeciwko mieniu (art. 300 k.k.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mogą mieć zastosowanie również do osób innych niż dłużnik, w szczególności na podstawie art. 308 k.k., jeśli zajmują się sprawami majątkowymi podmiotu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wskazał, że art. 308 k.k. rozszerza krąg osób podlegających odpowiedzialności za przestępstwa z art. 300 k.k. na osoby zajmujące się sprawami majątkowymi innego podmiotu, co może wynikać z przepisu prawa, decyzji organu, umowy lub faktycznego wykonywania.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo uzasadnił przypisanie oskarżonym czynów z art. 300 k.k. i innych, w tym w kontekście zbycia i ukrycia majątku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie było wadliwe, zawierało sprzeczności i brakowało mu pogłębionej analizy prawnej.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji było lakoniczne, nie odnosiło się do realiów sprawy i nie pozwalało na rzetelną kontrolę instancyjną, zwłaszcza w zakresie kwalifikacji prawnej czynów i oceny strony podmiotowej.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo rozstrzygnął kwestię obowiązku naprawienia szkody lub zasądzenia nawiązki na rzecz pokrzywdzonych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji zaniechał rozstrzygnięcia tej kwestii, co stanowiło istotne uchybienie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał za zasadne zarzuty apelacji dotyczące braku rozstrzygnięcia w zakresie obowiązku naprawienia szkody lub zasądzenia nawiązki, wskazując na potrzebę analizy art. 46 k.k. oraz potencjalnego zastosowania klauzuli antykumulacyjnej z art. 415 § 5 k.p.k.

Czy zbycie majątku spółki w rozumieniu art. 300 k.k. może być utożsamiane z zaborem w celu przywłaszczenia w rozumieniu art. 278 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wątpliwe, wymaga to szczegółowej analizy i uzasadnienia przez sąd.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny zakwestionował automatyczne utożsamianie zbycia majątku w ramach art. 300 k.k. z zaborem w celu przywłaszczenia (art. 278 k.k.), wskazując na potrzebę przedstawienia przez sąd pierwszej instancji argumentacji uzasadniającej takie postąpienie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. R. (1)osoba_fizycznaoskarżony
S. D.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratororgan_państwowyoskarżyciel
Christopher Świerkosoba_fizycznaprokurator
E. S. (1)osoba_fizycznaobrońca oskarżonego M. R. (1)
P. K. (1)osoba_fizycznaobrońca oskarżonego S. D.
(...) sp. z o.o.spółkaoskarżyciel posiłkowy
R. M.osoba_fizycznapełnomocnik oskarżyciela posiłkowego
R. T.osoba_fizycznapokrzywdzony
A. M.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. N.osoba_fizycznapokrzywdzony
Ł. A.osoba_fizycznapokrzywdzony
(...)innepokrzywdzony
(...) sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
S. S.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
M. D. (1)osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
D. L.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
J. O.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
S. C.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
K. A.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
D. T.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
P. K. (2)osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
I. S.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
M. S. (1)osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
A. F.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
J. F.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
Z. B.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
M. R. (2)osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
K. K.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
S. K.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
K. F.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
M. S. (2)osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
J. D.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
A. W.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
M. D. (2)osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
Z. C.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
D. K.osoba_fizycznapracownik PPHU (...) sp. z o.o.
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczychinstytucjapodmiot przejmujący świadczenia
(...) Bank (...) S.A.spółkapokrzywdzony
M. i W. D.innepodmiot wstępujący w prawa pokrzywdzonego
A. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
Fundacja Ochrony (...)instytucjapokrzywdzony
Wytwórnia (...) sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
Przedsiębiorstwa Budowlanego (...) sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
L. J.osoba_fizycznapokrzywdzony
E. S. (2)osoba_fizycznapokrzywdzony
R. T.osoba_fizycznapokrzywdzony
(...) sp. j.innepokrzywdzony
A. M.osoba_fizycznapokrzywdzony
(...) S.A. W. G.spółkapokrzywdzony
Zakład (...)innepokrzywdzony
Hurtowni (...) sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
Hurt (...) sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
Hotel (...) s.c.innepokrzywdzony
(...)innepokrzywdzony
(...) S.A.spółkapokrzywdzony
(...) Bank (...) S.A.spółkapokrzywdzony
(...)innepokrzywdzony
(...)innepokrzywdzony
(...) S.A.spółkapokrzywdzony

Przepisy (20)

Główne

k.k. art. 300 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 300 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 300 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 308

Kodeks karny

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 46 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 46 § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.p.k. art. 5 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 366 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 424

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 415 § 5

Kodeks postępowania karnego

Analiza klauzuli antykumulacyjnej w kontekście roszczeń powstałych w wyniku czynności cywilnoprawnych.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Prawo o adwokaturze art. 29 § 1

Ustawa - Prawo o adwokaturze

Dz.U. 2015.1801 art. 17 § 2 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obraza przepisów prawa materialnego (art. 300 k.k.) przez błędną wykładnię i przyjęcie, że oskarżony M. R. (1) spełnia przesłanki bycia podmiotem czynu zabronionego, podczas gdy przepisy te odnoszą się do dłużnika. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 300 k.k.) przez błędne przyjęcie, że stan faktyczny wyczerpuje znamiona przestępstwa, mimo braku wiedzy oskarżonego o zagrożeniu zajęciem mienia. • Obraza przepisów postępowania (art. 5 § 1 k.p.k.) poprzez wydanie wyroku skazującego mimo braku udowodnienia winy. • Obraza przepisów prawa materialnego (art. 46 k.k.) przez brak rozstrzygnięcia o zadośćuczynieniu. • Obraza przepisów postępowania (art. 167 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k.) przez naruszenie obowiązku wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy w zakresie ustalenia wysokości szkody. • Obraza przepisów postępowania (art. 424 k.p.k.) poprzez sprzeczności między częścią dyspozytywną wyroku a uzasadnieniem. • Niesłuszne niezastosowanie środka karnego (kompensacyjnego) w postaci obowiązku naprawienia szkody lub nawiązki (art. 46 § 1 lub § 2 k.k.). • Obraza przepisów postępowania (art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k.) poprzez niezasięgnięcie opinii biegłego z dziedziny księgowości. • Obraza prawa materialnego (art. 46 § 1 k.k.) poprzez jego niezastosowanie, mimo możliwości orzeczenia obowiązku naprawienia szkody. • Obraza prawa materialnego (art. 46 § 2 k.k.) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy sąd powinien rozważyć orzeczenie nawiązki.

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę [...] przekazuje Sądowi Okręgowemu [...] do ponownego rozpoznania • obrazę przepisów prawa materialnego [...] przez jego błędną wykładnię • obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia • sprzeczności między częścią dyspozytywną wyroku a jego uzasadnieniem • braki stosownej argumentacji dotyczą bowiem także innych kwestii • nie pozwala na rzetelne odniesienie się do zarzutów • nie powinno być rozumiane jako możliwość dokonania całościowej oceny prawnej zachowania oskarżonego dopiero przez sąd odwoławczy • niezbędne jest poddanie dokładniejszej analizie współpracy PPHU (...) sp. z o.o. ze wskazanym wyżej podmiotem • nie bez racji podniesiony został problem szkody, a w tym kontekście przede wszystkim braku jakiegokolwiek stanowiska Sądu I instancji

Skład orzekający

Andrzej Olszewski

przewodniczący

Stanisław Stankiewicz

sędzia

Małgorzata Jankowska

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonego oszustwa gospodarczego z wieloma pokrzywdzonymi i dotyka problemów związanych z odpowiedzialnością karną w obrocie gospodarczym oraz wadliwością postępowań sądowych.

Sąd Apelacyjny uchyla wyrok w głośnej sprawie o oszustwo gospodarcze – co poszło nie tak?

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst