II AKA 159/25

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 159/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 kwietnia 2025 r., sygn. akt II K 17/25 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. - obraza przepisów prawa materialnego, art. 4 § 1 k.k. , poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż najkorzystniejszym stanem prawnym dla skazanego jest ten aktualny, tj. obowiązujący od 24 czerwca 2020 roku w sytuacji, gdy w rzeczywistości względniejszym dla skazanego byłoby zastosowanie przepisów obowiązujących w okresie od 1 lipca 2015 roku do 23 czerwca 2020 roku, które uniemożliwiały połączenie wnioskowanych kar. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja jest zasadna. Rzeczywiście jest tak, iż występuje realny zbieg przestępstw i zachodzą warunki do połączenia kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami wskazanymi w punkcie I części dyspozytywnej wyroku Sądu Okręgowego pod rządem aktualnie obowiązujących przepisów kodeksu karnego . Jednakże, z uwagi na to, iż wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wlkp. w sprawie II K 145/16 uprawomocnił się w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 23 czerwca 2020 r., natomiast wyrok Sadu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie w sprawie III K 622/18 uprawomocnił się w stanie prawnym obowiązującym obecnie, to jest w tym istniejącym od dnia 24 czerwca 2020 r., zatem w tego rodzaju sytuacji powstała konieczność udzielenia przez Sąd Okręgowy odpowiedzi na pytanie, które z przepisów są względniejsze dla skazanego i w związku z tym, które z nich powinny mieć zastosowanie na gruncie rozpoznawanej sprawy. Wprawdzie Sąd pierwszej instancji rozważał kwestie względności przepisów i trafnie stwierdził, iż pod rządem tych obowiązujących od 1 lipca 2015 roku do 23 czerwca 2020 roku nie zachodziły warunki do wydania wyroku łącznego, lecz doszedł do nieprawidłowej konstatacji, iż w takiej sytuacji procesowej należało jednak wydać wyrok łączny na podstawie przepisów obowiązujących od 24 czerwca 2020 roku. Czyniąc tak, jak zasadnie zauważa to obrońca, Sąd Okręgowy doprowadził do niekorzystnej sytuacji dla skazanego, który w nowej rzeczywistości prawnej, po wydaniu wyroku łącznego, ma do odbycia karę pozbawienia wolności o miesiąc dłuższą, niż gdyby oba wyroki odbywał oddzielnie, bez łączenia kar w skazanych w pkt 1 zaskarżonego wyroku. Orzekając w przedmiocie wyroku łącznego Sąd pierwszej instancji powinien dokonać wnikliwej analizy porównawczej sytuacji skazanego, zarówno w aktualnym, jak i we wcześniej obowiązującym stanie prawnym. Jak stwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 maja 2022 r., V KK 211/21, LEX nr 3438178, „względność ustaw dokonana w ramach stosowania art. 4 § 1 k.k. , powinna być oceniana przez całościowe (zbiorcze) porównanie wszystkich rozwiązań dotyczących orzekania w wyroku łącznym kary łącznej w obydwu stanach prawnych. Ustawą względniejszą jest w związku z tym ta ustawa, która - po przeprowadzeniu kompletnej oceny wszelkich skutków zastosowania owych konkurujących ze sobą ustaw - in concreto przewiduje dla danego oskarżonego (skazanego) łagodniejsze konsekwencje. Takie porównanie nie może ograniczać się do prostego zestawienia wysokości sankcji zawartych w porównywanych przepisach, lecz wymaga analizy wszystkich prawnokarnych skutków wynikających dla skazanego z zastosowania ustawy nowej albo obowiązującej poprzednio, również takich jak np. rodzaj możliwych albo koniecznych do orzeczenia środków karnych czy nawet okres wymagany do zatarcia skazania.” A zatem, skoro w ramach porównania konkurujących ze sobą ustaw należy brać pod uwagę nawet tak szczegółowe kwestie, jak na przykład okres wymagany do zatarcia skazania, to, w przypadku skazanego na kilka kar pozbawienia wolności, tym bardziej należy mieć w polu widzenia długość izolacji więziennej wynikającą z konieczności odbycia tych kar oddzielnie, bądź to z konieczności odbycia ewentualnie orzeczonej kary łącznej obejmującej wspomniane kary. Wprawdzie wyrok łączny nie jest instytucją prawa karnego procesowego, która służy „poprawie” sytuacji skazanego, lecz temu by sytuację tę racjonalizować, czy też inaczej „porządkować”. Rzecz jednak w tym, że funkcji wyroku łącznego, czy też inaczej celu jego wydania, nie można postrzegać w oderwaniu od omawianej w tym miejscu kwestii, którą jest względność ustaw. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wydając nie tylko wyrok łączny, ale jakikolwiek wyrok, sąd obowiązany jest respektować różnorakie zasady określone, czy to w kodeksie postępowania karnego , czy to w kodeksie karnym , a jedną z nich jest ta przewidziana w art. 4 § 1 drugiego z wymienionych kodeksów. To samo dotyczy obowiązku wydania przez sąd wyroku łącznego w każdej sytuacji, w której materializują się ku temu podstawy. Realizacja tego obowiązku, dodać należy obowiązku, którego źródło tkwi w imperatywnym charakterze przepisu art. 85 § 1 k.k. , nie może jednak prowadzić do ukształtowania takiego rozstrzygnięcia, o którym już w chwili jego podjęcia wiadomo, że narusza ono przepis art. 4 § 1 k.k. Porównanie sytuacji skazanego sprzed wydania wyroku łącznego z tą, która jest efektem wydania orzeczenia kwestionowanego przez obrońcę skazanego, prowadzi do oczywistego w swej wymowie wniosku, że ta druga, to jest sytuacja ukształtowana zaskarżonym wyrokiem, prowadzi do odbycia kary pozbawienia wolności o miesiąc dłuższej. Zatem wywołuje dla skazanego konsekwencje bardziej dolegliwe od tych wynikających z sytuacji, materializującej się na gruncie uprzednio obowiązującego stanu prawnego. Ten bowiem, chociaż nie stwarzał podstaw do wydania wyroku łącznego, a to w konsekwencji powodował, że wprawdzie skazany obowiązany był odbyć kolejno kary pozbawienia wolności 3 lat i 1 miesiąca oraz 4 lat i 10 miesięcy, ale i tak w sumie o miesiąc krócej niż na podstawie kontrolowanego wyroku łącznego. To porównanie wskazuje więc na to, o czym była mowa powyżej, a mianowicie, że stwierdzenie, w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 23 czerwca 2020 r., braku podstaw do wydania wyroku łącznego i umorzenie postępowania w tym przedmiocie jest względniejsze dla skazanego, aniżeli wydanie wyroku łącznego w oparciu o przepisy, które mają zastosowanie od dnia 24 czerwca 2020 r., to jest w czasie orzekania zarówno przez Sąd pierwszej, jak i drugiej instancji. W tej sytuacji, Sąd odwoławczy, kierując się zasadą wyrażoną w art. 4 § 1 k.k. i w konsekwencji stosując stan prawny obowiązujący w okresie od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 23 czerwca 2020 r., uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 572 k.p.k. , umorzył postępowanie. Wniosek Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek kierunkowo jest zasadny, co do następczego rozstrzygnięcia, które powinno być poprzedzone uchyleniem wyroku, a nie jego zmianą, czego częściowo nietrafnie domagał się obrońca. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia Uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania było następstwem okoliczności przedstawionych we wcześniejszej części uzasadnienia. 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. O kosztach procesu Sąd odwoławczy orzekł na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. 7. PODPIS SSA Andrzej Wiśniewski SSA Andrzej Olszewski SSA Stanisław Kucharczyk 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca skazanego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Orzeczenie kary łącznej 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana