II AKA 157/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Białymstoku rozpoznał sprawę R. R. (1) oskarżonego o usiłowanie zabójstwa matki. Sąd Okręgowy w Olsztynie uznał oskarżonego za winnego popełnienia tego przestępstwa i wymierzył karę 8 lat pozbawienia wolności, orzekając również zakaz zbliżania się i kontaktowania z pokrzywdzoną oraz zaliczając okres tymczasowego aresztowania na poczet kary. Obrońca oskarżonego wniósł apelację, zarzucając m.in. błąd w ustaleniach faktycznych co do zamiaru zabójstwa oraz naruszenie przepisów postępowania. Sąd Apelacyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i opinię biegłego, uznał, że brak jest wystarczających dowodów na zamiar pozbawienia życia matki. Niemniej jednak, agresywne zachowanie oskarżonego, obejmujące duszenie i bicie pokrzywdzonej, a także rzucanie nią o meble, wskazywało na co najmniej zamiar ewentualny spowodowania ciężkiego uszkodzenia ciała. Sąd odwoławczy zmienił kwalifikację prawną czynu na usiłowanie spowodowania ciężkiego uszkodzenia ciała (art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k.) i na tej podstawie wymierzył karę 5 lat pozbawienia wolności, stosując zasadę zakazu reformationis in peius. Utrzymano w mocy pozostałe rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, w tym dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwolnienia oskarżonego od kosztów sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia usiłowania przestępstwa, rozróżnienie między usiłowaniem zabójstwa a usiłowaniem spowodowania ciężkiego uszkodzenia ciała, stosowanie zasady in dubio pro reo oraz zasady zakazu reformationis in peius.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny dowodów w konkretnej sprawie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zachowanie oskarżonego, polegające na duszeniu i biciu matki, stanowi usiłowanie zabójstwa, czy też usiłowanie spowodowania ciężkiego uszkodzenia ciała?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zachowanie oskarżonego stanowi usiłowanie spowodowania ciężkiego uszkodzenia ciała, a nie usiłowanie zabójstwa, z uwagi na brak wystarczających dowodów na zamiar pozbawienia życia, mimo znacznego stopnia agresji i obrażeń pokrzywdzonej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że choć oskarżony dusił i bił matkę, grożąc jej zabójstwem, brak było dowodów na bezpośredni zamiar pozbawienia życia. Jednakże, agresja i sposób działania (duszenie, rzucanie) musiały co najmniej godzić w spowodowanie ciężkiego uszkodzenia ciała, co kwalifikuje czyn jako usiłowanie przestępstwa z art. 156 § 1 pkt 2 k.k.
Czy zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. (zasada in dubio pro reo) jest zasadny, gdy sąd opiera ustalenia na zeznaniach świadków pośrednich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. nie jest zasadny, jeśli sąd dokonał prawidłowej oceny dowodów w granicach art. 7 k.p.k. i nie powziął wątpliwości rozstrzyganych na niekorzyść oskarżonego. Ustalenia na podstawie zeznań świadków pośrednich, jeśli są wiarygodne, są dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że naruszenie zasady in dubio pro reo może nastąpić tylko wtedy, gdy sąd powziął wątpliwości i rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego. Ocena zeznań świadków pośrednich mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.), a ich zeznania, jeśli są zbieżne i wiarygodne, mogą stanowić podstawę ustaleń faktycznych.
Czy sąd odwoławczy może zmienić kwalifikację prawną czynu na surowszą, jeśli apelację wniósł obrońca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd odwoławczy nie może zmienić kwalifikacji prawnej czynu na surowszą, jeśli apelację wniósł obrońca i zaskarżył wyrok w całości, ale nie podniósł zarzutu rażącej niewspółmierności kary. W tym przypadku sąd zmienił kwalifikację na łagodniejszą (z usiłowania zabójstwa na usiłowanie ciężkiego uszkodzenia ciała), ale wymierzył karę niższą niż pierwotnie, co jest zgodne z zasadą zakazu reformationis in peius.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zastosował zasadę zakazu reformationis in peius (art. 434 § 1 k.p.k.), która zabrania pogorszenia sytuacji oskarżonego po wniesieniu apelacji przez obrońcę. Zmiana kwalifikacji na łagodniejszą i wymierzenie niższej kary jest zgodna z tą zasadą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. R. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| L. R. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| W. K. | osoba_fizyczna | świadek |
| adw. J. D. | inne | obrońca z urzędu |
| adw. J. J. | inne | obrońca z urzędu |
| Krystyna Ciwoniuk | inne | prokurator |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 13 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy usiłowania popełnienia przestępstwa, które może nastąpić z zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym.
k.k. art. 156 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy spowodowania ciężkiego uszkodzenia ciała.
Pomocnicze
k.k. art. 148 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa zabójstwa.
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada in dubio pro reo - nie rozstrzygać wątpliwości na niekorzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy orzekania przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 624 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od kosztów sądowych.
Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 14 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 5 w zw. z § 16
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 21
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu § § 22
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na zamiar zabójstwa. • Zachowanie oskarżonego kwalifikuje się jako usiłowanie spowodowania ciężkiego uszkodzenia ciała. • Zasada zakazu reformationis in peius.
Odrzucone argumenty
Zarzut obrazy art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. w zakresie oceny dowodów. • Twierdzenie o braku możliwości ustalenia przebiegu zdarzenia na podstawie zeznań świadków pośrednich. • Zarzut naruszenia prawa materialnego w zakresie ustalenia wynagrodzenia obrońcy.
Godne uwagi sformułowania
Niemożliwe jest bowiem jednoczesne naruszenie obu tych przepisów (art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k.). • Nie można żadną miarą upatrywać naruszenia art. 5 §2 k.k. w tym, że sąd poczynił ustalenia faktyczne na podstawie zeznań świadków pośrednich. • Odrzucając zatem pogląd, że oskarżony działał z zamiarem zabójstwa pokrzywdzonej, należało rozważyć, czy oskarżony nie działał z zamiarem (bezpośrednim albo ewentualnym) spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. • Niewątpliwie przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu są przestępstwami materialnymi, czyli dokonanymi w momencie spowodowania ustawowo określonego skutku. W wypadku tych przestępstw o kwalifikacji prawnej czynu decyduje przede wszystkim powstały skutek.
Skład orzekający
Brandeta Hryniewicka
przewodniczący
Dariusz Czajkowski
sędzia
Janusz Sulima
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia usiłowania przestępstwa, rozróżnienie między usiłowaniem zabójstwa a usiłowaniem spowodowania ciężkiego uszkodzenia ciała, stosowanie zasady in dubio pro reo oraz zasady zakazu reformationis in peius."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny dowodów w konkretnej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy przemocy domowej i zmiany kwalifikacji prawnej czynu, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Pokazuje, jak sąd odwoławczy koryguje pierwotną ocenę sądu pierwszej instancji w oparciu o analizę dowodów.
“Czy duszenie matki to próba zabójstwa? Sąd Apelacyjny zmienia kwalifikację czynu i karę.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.