II AKA 148/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał sprawę B. K., oskarżonej o oszustwo z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk, polegające na doprowadzeniu B. J. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości (spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu mieszkalnego) poprzez wyzyskanie jej niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania przy zawarciu umowy darowizny. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie uznał oskarżoną za winną i skazał ją na rok pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 2 lata próby, z oddaniem pod dozór kuratora. Obrońca oskarżonej złożył apelację, zarzucając m.in. obrazę przepisów postępowania (art. 7 i 410 kpk) poprzez dowolną ocenę dowodów, w tym opinii biegłego, oraz naruszenie art. 49 § 1 kpk poprzez uznanie spadkobierców za pokrzywdzonych. Sąd Apelacyjny uznał zarzuty apelacji za niezasadne. Podkreślono, że ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Okręgowy była logiczna i rzeczowa. Sąd szczegółowo analizował stan zdrowia psychicznego B. J. w dacie darowizny, opierając się na dokumentacji medycznej i zeznaniach świadków, co wykazało jej niezdolność do świadomego działania. Sąd odrzucił argumentację obrony opartą na przepisach prawa cywilnego, wskazując, że ocenie podlegało przestępstwo, a nie skutki cywilnoprawne umowy. Utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego, uznając go za słuszny i znajdujący oparcie w materiale dowodowym. Rozstrzygnięcie o karze również uznano za prawidłowe, nie stwierdzając rażącej niewspółmierności. Utrzymano w mocy wyrok, zasądzając od oskarżonej koszty postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie stanu psychicznego osoby w kontekście oceny ważności czynności prawnych i odpowiedzialności karnej za oszustwo, znaczenie dokumentacji medycznej jako dowodu, dopuszczalność wykonywania praw pokrzywdzonego przez spadkobierców.
Konkretny stan faktyczny i dowodowy sprawy, specyfika choroby B. J.
Zagadnienia prawne (4)
Czy stan zdrowia psychicznego darczyńcy w dacie zawarcia umowy darowizny uniemożliwiał mu świadome złożenie oświadczenia woli, a tym samym czynił umowę nieważną z mocy prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stan zdrowia psychicznego B. J. w dacie darowizny, w tym zdiagnozowane otępienie i zaburzenia orientacji, uniemożliwiał jej należyte pojmowanie przedsiębranego działania, co zostało potwierdzone dokumentacją medyczną i zeznaniami świadków.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wieloletniej dokumentacji medycznej B. J., która wykazała postępujące zaburzenia psychiczne i poznawcze, w tym problemy z pamięcią, orientacją i wykonywaniem prostych czynności. Zeznania świadków, w tym opiekunki B. R. (1), również wskazywały na jej niezdolność do samodzielnego funkcjonowania i pojmowania istotnych działań.
Czy oskarżona miała świadomość niezdolności matki do należytego pojmowania czynności prawnej darowizny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oskarżona miała pełną wiedzę o schorzeniu matki i jego konsekwencjach dla jej funkcjonowania, co wynikało z jej zaangażowania w opiekę i towarzyszenia matce podczas wizyt lekarskich.
Uzasadnienie
Oskarżona sama organizowała i finansowała opiekę nad matką, towarzyszyła jej podczas wizyt lekarskich i otrzymywała informacje o jej stanie zdrowia. Dokumentacja medyczna, której dane często pochodziły od oskarżonej, potwierdzała głębokie zaburzenia psychiczne matki.
Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym dowolna ocena dowodów, miało wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące oceny dowodów i opinii biegłego, okazały się bezzasadne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał ocenę materiału dowodowego przez Sąd Okręgowy za logiczną i rzeczową, a opinię biegłego za jasną, kompletną i spójną. Argumentacja obrony oparta na przepisach prawa cywilnego została uznana za nieskuteczną w kontekście postępowania karnego.
Czy spadkobiercy zmarłej pokrzywdzonej mogą wykonywać prawa pokrzywdzonego w postępowaniu karnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 52 § 1 kpk, w razie śmierci pokrzywdzonego prawa przysługujące mu mogą wykonywać osoby najbliższe, którymi w tym przypadku byli spadkobiercy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że pokrzywdzona B. J. zmarła w toku śledztwa, a jej dzieci, M. J. i A. R., jako osoby najbliższe, mogły wykonywać jej prawa w postępowaniu, co czyniło zarzut naruszenia art. 49 § 1 kpk bezzasadnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| B. J. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona (zmarła) |
| M. J. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy (spadkobierca) |
| A. R. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy (spadkobierca) |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona postępowania (koszty) |
Przepisy (16)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy oszustwa, czyli doprowadzenia innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania.
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy kwalifikowanego oszustwa, gdy przedmiot rozporządzenia jest znacznej wartości.
Pomocnicze
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
Dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary.
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy okresu próby przy warunkowo zawieszonej karze.
k.k. art. 73 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy dozoru kuratora sądowego przy warunkowo zawieszonej karze.
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Dotyczy nieważności oświadczenia woli złożonego pod wpływem choroby psychicznej lub niedorozwoju umysłowego.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasad oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego przy wydawaniu wyroku.
k.p.k. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy statusu pokrzywdzonego.
k.p.k. art. 52 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wykonywania praw pokrzywdzonego przez osoby najbliższe w razie jego śmierci.
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy uzupełnienia dowodu z opinii biegłego.
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zmiany lub uchylenia wyroku w zakresie kary z powodu jej rażącej niewspółmierności.
k.p.k. art. 53 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy dyrektyw wymiaru kary.
k.p.k. art. 635
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym.
k.p.k. art. 626 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów sądowych.
u.o.p.k. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Dotyczy wysokości opłaty od apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan zdrowia psychicznego B. J. w dacie darowizny uniemożliwiał jej świadome złożenie oświadczenia woli. • Oskarżona miała pełną świadomość niezdolności matki do czynności prawnych. • Ocena materiału dowodowego przez Sąd Okręgowy była prawidłowa i zgodna z zasadami logiki. • Opinia biegłego była jasna, kompletna i spójna. • Spadkobiercy zmarłej pokrzywdzonej mogli wykonywać jej prawa w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Dowolna ocena materiału dowodowego przez Sąd Okręgowy. • Naruszenie art. 49 § 1 kpk poprzez uznanie spadkobierców za pokrzywdzonych. • Nieważność umowy darowizny z uwagi na stan zdrowia B. J. (argumentacja cywilnoprawna).
Godne uwagi sformułowania
wyzyskanie niezdolności w/w do należytego pojmowania przedsiębranego działania • zarzuty apelacji nie są słuszne, co czyni wniesiony środek odwoławczy bezzasadnym • Taki sposób argumentacji, uwzględniając przedmiot postępowania, w ramach którego działanie oskarżonej podlega ocenie, uznać należy za nieskutecznie realizowaną obronę • relacje oskarżonej są wewnętrznie sprzeczne • sprzeczne z elementarnymi wskazaniami wiedzy i logiki jest stanowisko, że osoba w takim stanie, po upływie dwóch lat, mogła świadomie rozporządzić jedynym składnikiem swojego majątku, a to mieszkaniem.
Skład orzekający
Ewa Gregajtys
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Leszczyńska-Furtak
członek
Izabela Szumniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu psychicznego osoby w kontekście oceny ważności czynności prawnych i odpowiedzialności karnej za oszustwo, znaczenie dokumentacji medycznej jako dowodu, dopuszczalność wykonywania praw pokrzywdzonego przez spadkobierców."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny i dowodowy sprawy, specyfika choroby B. J.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy oszustwa na szkodę osoby starszej z problemami zdrowotnymi, co budzi emocje i pokazuje, jak ważne jest badanie stanu psychicznego przy ocenie czynności prawnych. Pokazuje też rolę rodziny w opiece nad starszymi.
“Oszustwo na darowiźnie mieszkania: jak choroba matki stała się narzędziem przestępstwa?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.