II AKa 145/99

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice1999-06-17
SAOSKarneinneŚredniaapelacyjny
represjezesłanieII Wojna Światowaodszkodowaniezadośćuczynienieustawa represjonowaniprawo karnepostępowanie apelacyjne

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za represje z okresu II Wojny Światowej, wskazując na brak podstaw prawnych i faktycznych.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał apelację wnioskodawcy Z. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej, który oddalił jego wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za represje doznane w związku z zesłaniem w latach 1940-1945. Apelacja zarzucała obrazę prawa i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną, podkreślając, że represje nastąpiły przed datą wskazaną w przepisach ustawy, a także brak jest przesłanki działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę Z. K. domagającego się odszkodowania i zadośćuczynienia za represje, których doznał w związku z zesłaniem od 10 lutego 1940 r. do 24 grudnia 1945 r. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej oddalił wniosek, uznając brak podstaw prawnych. Pełnomocnik wnioskodawcy złożył apelację, podnosząc zarzuty obrazy prawa, w szczególności przepisów ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. dotyczących okresów stosowania represji, oraz błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny nie podzielił tych argumentów. Stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zasadnie uznał, że brak jest podstaw do zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że aresztowanie i pozbawienie wolności wnioskodawcy nastąpiło przed datą wskazaną w przepisach ustawy, które mogłyby stanowić podstawę do roszczeń. Ponadto, sąd podkreślił, że podstawowym warunkiem przyznania świadczeń jest ustalenie, iż represje dotknęły osobę za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub z powodu takiej działalności, czego w tej sprawie zabrakło. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie przysługuje.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że brak jest podstaw prawnych i faktycznych do zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia, ponieważ represje nastąpiły przed datą zakreśloną w przepisach ustawy, a także nie wykazano, aby represje dotknęły wnioskodawcę za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
Z. K.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (3)

Główne

ustawa represjonowani art. 8 § ust. 2a

Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Określa czasokres stosowania represji, które mogą stanowić podstawę do roszczeń. Wnioskodawca został aresztowany i pozbawiony wolności przed datą zakreśloną w tym przepisie.

Pomocnicze

ustawa represjonowani art. 8 § ust. 2b

Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

ustawa represjonowani art. 13

Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Dotyczy kosztów postępowania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obraza prawa, w szczególności art. 8 ust. 2a i 2b ustawy z 16 lipca 1998 r. Błąd w ustaleniach przez niesłuszne przyjęcie, że zadośćuczynienie i odszkodowanie wnioskodawcy nie przysługuje.

Godne uwagi sformułowania

brak jest podstaw prawnych do zasądzenia na rzecz wnioskodawcy odszkodowania i zadośćuczynienia aresztowanie oraz dalsze pozbawienie wnioskodawcy wolności nastąpiło przed datą zakreślona w cytowanych przepisach podstawowym warunkiem dla ewentualnego zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia jest ustalenie, że represje takie dotknęły daną osobę za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub z powodu takiej działalności brak jest powyższej przesłanki

Skład orzekający

Barbara Misztalska

przewodniczący

Wiesława Gawrońska

sędzia

Barbara Suchowska

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację przepisów ustawy o represjonowanych w kontekście datowania represji i wymogu działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i brzmienia przepisów w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu represji z okresu II Wojny Światowej i prawa do odszkodowania, jednak rozstrzygnięcie opiera się na formalnych przesłankach prawnych, co czyni je mniej emocjonującym dla szerokiej publiczności.

Czy odszkodowanie za represje wojenne zawsze się należy? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczowe warunki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: II AKa 145/99 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 1999 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA Barbara Misztalska Sędziowie SSA Wiesława Gawrońska SSA Barbara Suchowska – spr. Protokolant Anna Bil przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Wandy Barańskiej po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 1999r. sprawy Z. K. o odszkodowanie i zadośćuczynienie dochodzone w trybie Ustawy z 23 lutego 1991r. z późniejszymi zmianami z powodu apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku – Białej z dnia 21 kwietnia 1999r. sygn. akt III Ko 2/99 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; 2. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa. II AKa 145/99 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej, wyrokiem z dnia 21 kwietnia 1999 r. na zasadzie art. 8 ust. 2a i art. 13 ustawy z dnia 23.12.1991 r. oddalił wniosek Z. K. o odszkodowanie i zadośćuczynienie, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. Apelację od powyższego wyroku złożył pełnomocnik wnioskodawcy podnosząc zarzuty obrazy prawa, a szczególności art. 8 ust. 2a i 2b ustawy z 16 lipca 1998 r. /Dz. U. Nr 97 poz. 604/ oraz błędu w ustaleniach przez niesłuszne przyjęcie, że zadośćuczynienie i odszkodowanie wnioskodawcy nie przysługuje. Podnosząc te zarzuty pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i przeczenie co do istoty sprawy w ten sposób, że zostanie zasądzone stosowne odszkodowanie i zadośćuczynienie na rzecz Z. K. , ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Bielsku-Białej. Pełnomocnik wniósł również o zwolnienie Z. K. od wszelkich kosztów i opłat w tej sprawie. Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja na uwzględnienie nie zasługuje. Sąd I instancji poczynił w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne i zasadnie w oparciu o nie przyjął, że brak jest podstaw prawnych do zasądzenia na rzecz wnioskodawcy odszkodowania i zadośćuczynienia. Faktem bezspornym jest, że Z. R. wraz z całą rodziną został poddany represjom przez radzieckie organy ścigania w związku z czym przebywał na zesłaniu od 10.02.1940 r. do 24.12.1945 r. Represje te, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego związane były z tym, iż ojciec wnioskodawcy był funkcjonariuszem policji. Sam wnioskodawca, w chwili pozbawienia go wolności miał 13 lat. W tej sytuacji nie można zgodzić się z zaprezentowanym w apelacji poglądem o istnieniu podstaw do zasądzenia w tym przypadku stosownego odszkodowania i zadośćuczynienia. Przepisy ustawy z 23 lutego 1991 r. w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 16 lipca 1998 r. /Dz. U. Nr 97 poz. 604/, które to, wbrew zarzutom apelacji Sąd I instancji miał w polu widzenia, określają czasokresy stosowania represji, które mogą stanowić podstawę do roszczeń z jakimi wystąpił wnioskodawca i stwierdzić należy, że w rozpatrywanym przypadku aresztowanie oraz dalsze pozbawienie wnioskodawcy wolności nastąpiło przed datą zakreślona w cytowanych przepisach. Niezależnie od powyższych kwestii podkreślić trzeba, że podstawowym warunkiem dla ewentualnego zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia jest ustalenie, że represje takie dotknęły daną osobę za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego lub z powodu takiej działalności. W sprawie Z. K. brak jest powyższej przesłanki, do czego wprawdzie nie ustosunkował się Sąd Okręgowy, co jednak jednoznacznie wskazuje na brak podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia złożonego wniosku. Mając powyższe na uwadze i nie podzielając argumentów podniesionych w apelacji, Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku, kosztami postępowania po myśli art. 13 cyt. ustawy obciążając Skarb Państwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI