II AKA 142/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędów w ustaleniu wysokości szkody i wadliwego uzasadnienia.
Sąd Apelacyjny w Warszawie uchylił wyrok Sądu Okręgowego w sprawie oszustwa na automatach do gier i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Głównym powodem uchylenia były błędy w ustaleniu wysokości szkody oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 424 § 1 k.p.k. dotyczącego uzasadnienia wyroku. Sąd odwoławczy wskazał na potrzebę ponownego zbadania kwestii rozmiaru szkody, metody jej wyliczenia oraz momentu przejścia własności wpłaconych środków.
Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpoznając apelacje obrońców oskarżonych M. M., G. W. (1), A. S. (1) i R. Z. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy uznał oskarżonych za winnych oszustwa na automatach do gier, polegającego na mechanicznym uruchamianiu systemu zabezpieczającego, co powodowało anulowanie przegranych zakładów i zwrot kwoty zakładu, przy jednoczesnym braku ingerencji w zakłady wygrywające. Wskutek tego działania, firma C. (...) sp. z o.o. miała ponieść szkodę w kwocie nie mniejszej niż 285 400 zł. Sąd Okręgowy wymierzył oskarżonym kary pozbawienia wolności, warunkowo zawiesił ich wykonanie i orzekł kary grzywny oraz obowiązek naprawienia szkody. Obrońcy oskarżonych wnieśli apelacje, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego (art. 286 § 1 k.k.) i przepisów postępowania, w tym zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.) oraz zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego (art. 5 § 2 k.p.k.). Kluczowym zarzutem było błędne ustalenie wysokości szkody, oparte na opinii biegłego, która zdaniem apelujących, zawierała niepewne założenia i była jedynie szacunkowa. Sąd Apelacyjny przyznał rację apelującym, stwierdzając naruszenie art. 424 § 1 k.p.k. (wymogi uzasadnienia) oraz art. 410 k.p.k. (zakres oceny dowodów). Sąd odwoławczy podkreślił, że uzasadnienie Sądu Okręgowego było zbyt ogólne i nie wykazywało logicznego toku rozumowania w zakresie ustalenia wysokości szkody. Wskazano na konieczność ponownego zbadania, czy anulowanie gry stanowiło faktyczne rozporządzenie mieniem przez pokrzywdzonego, czy też jedynie zwrot utraconych korzyści. Podkreślono, że opinia biegłego oparta na estymacjach nie mogła automatycznie stanowić podstawy do ustalenia odpowiedzialności karnej bez pogłębionej analizy i wskazania konkretnych dowodów. Sąd Apelacyjny nakazał Sądowi Okręgowemu ponowne rozpoznanie sprawy, z uwzględnieniem wskazanych uchybień, w szczególności w zakresie ustalenia wysokości szkody i jej związku z czynem oskarżonych, pamiętając o zasadzie rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny wstępnie uznał, że kwalifikacja prawna z art. 286 § 1 k.k. prima facie nie nasuwa zastrzeżeń, a istotę zagadnienia należy oceniać w kontekście zamiaru sprawcy i obranej przez niego metody, która polegała na przesterowaniu ruletki i wprowadzeniu właściciela w błąd co do sprawności systemu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że nie chodzi o możliwość 'wprowadzenia w błąd urządzenia', lecz o zamiar sprawcy i metodę jego realizacji, która polegała na manipulacji automatem w celu osiągnięcia korzyści kosztem właściciela.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| G. W. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. S. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| R. Z. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| C. (...) sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (22)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.p.k. art. 425 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 444
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt. 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt. 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 201
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 9 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 195
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 117
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1 pkt. 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 424 § 1 k.p.k. i art. 410 k.p.k. Błędne ustalenie wysokości szkody oparte na niepewnej opinii biegłego. Niewystarczające uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego.
Godne uwagi sformułowania
nie sprowadza się do pytania o możliwość „wprowadzenia w błąd urządzenia” Istotę zagadnienia należy oceniać w kontekście zamiaru sprawcy i obranej przez niego metody nie mogły znaleźć automatycznego przełożenia na ustalenie rozmiaru odpowiedzialności oskarżonych estymacja jest to dział wnioskowania statystycznego będący zbiorem metod pozwalających na uogólnianie wyników badania próby losowej zamiennie operując pojęciami „zysk oskarżonych” i „szkodą pokrzywdzonego” nie sposób pominąć kwestii, w którym momencie pieniądze włożone przez gracza do ruletki stawały się własnością pokrzywdzonej spółki
Skład orzekający
Barbara Lubańska- Mazurkiewicz
przewodniczący
Jarosław Góral
sprawozdawca
Małgorzata Janicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości szkody w sprawach o oszustwo na automatach do gier, wymogi uzasadnienia wyroku w sprawach karnych, ocena opinii biegłych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sposobu działania na automatach do gier; ustalenia dotyczące szkody mogą być odmienne w innych stanach faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ciekawego sposobu oszustwa na automatach do gier, a jej wartość podnosi analiza błędów proceduralnych sądu pierwszej instancji, szczególnie w kontekście ustalania wysokości szkody.
“Jak oszukać automat do gier i dlaczego sąd musi dokładnie liczyć szkodę?”
Dane finansowe
WPS: 285 400 PLN
naprawienie szkody: 236 890 PLN
naprawienie szkody: 48 510 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II AKa 142/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2013r. Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA – Barbara Lubańska- Mazurkiewicz Sędziowie SA – Jarosław Góral /spr./ SO del. do SA – Małgorzata Janicz Protokolant st. sekr. sąd. – Marzena Brzozowska przy udziale Prokuratora Jacka Pergałowskiego po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. sprawy M. M. , G. W. (1) , A. S. (1) i R. Z. oskarżonych o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art.. 12 k.k. na skutek apelacji, wniesionych przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Okręgowego w. W. z dnia 11 stycznia 2013 r. sygn. akt VIII K 231/ 12 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w. W. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Prokurator oskarżył M. M. (2) o to że: w okresie czasu od dnia 26 maja 2011 r. do dnia 9 lipca 2011 r. w J. przy ul. (...) w (...) działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu z R. Z. , G. W. (1) i A. S. (1) wprowadził w błąd C. (...) sp. z o.o. co do prowadzenia na automatach gier, których wynik w szczególności zależy od przypadku w ten sposób, że w trakcie prowadzenia gier - po uprzednim otwarciu drzwiczek serwisowych terminala automatycznej ruletki - uruchamiał mechanicznie system zabezpieczający automat, co powodowało przerwanie gry i zwrot kwoty zakładu, które to działanie pozwalało na selektywne anulowanie przegranych zakładów i przy jednoczesnym braku ingerencji w zakłady wygrywające eliminowało losowość gry, czym doprowadził C. (...) sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie mniejszej niż 285 400 zł, stanowiącym mienie znacznej wartości, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz G. W. (1) w okresie czasu od dnia 26 maja 2011 r. do dnia 9 lipca 2011 r. w J. przy ul. (...) w (...) działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu z R. Z. , M. M. (2) i A. S. (1) wprowadził w błąd C. (...) sp. z o.o. co do prowadzenia na automatach gier, których wynik w szczególności zależy od przypadku w ten sposób, że w trakcie prowadzenia gier - po uprzednim otwarciu drzwiczek serwisowych terminala automatycznej ruletki - uruchamiał mechanicznie system zabezpieczający automat, co powodowało przerwanie gry i zwrot kwoty zakładu, które to działanie pozwalało na selektywne anulowanie przegranych zakładów i przy jednoczesnym braku ingerencji w zakłady wygrywające eliminowało losowość gry, czym doprowadził C. (...) sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie mniejszej niż 285 400 zł, stanowiącym mienie znacznej wartości, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz A. S. (2) w okresie czasu od dnia 26 maja 2011 r. do dnia 9 lipca 2011 r. w J. przy ul. (...) w (...) działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu z R. Z. , M. M. (2) i G. W. (1) wprowadził w błąd C. (...) sp. z o.o. co do prowadzenia na automatach gier, których wynik w szczególności zależy od przypadku w ten sposób, że w trakcie prowadzenia gier - po uprzednim otwarciu drzwiczek serwisowych terminala automatycznej ruletki - uruchamiał mechanicznie system zabezpieczający automat, co powodowało przerwanie gry i zwrot kwoty zakładu, które to działanie pozwalało na selektywne anulowanie przegranych zakładów i przy jednoczesnym braku ingerencji w zakłady wygrywające eliminowało losowość gry, czym doprowadził C. (...) sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie mniejszej niż 285 400 zł, stanowiącym mienie znacznej wartości, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz R. Z. w okresie czasu od dnia 26 maja 2011 r. do dnia 9 lipca 2011 r. w J. przy ul. (...) w (...) działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu z A. S. (1) , M. M. (2) i G. W. (1) wprowadził w błąd C. (...) sp. z o.o. co do prowadzenia na automatach gier, których wynik w szczególności zależy od przypadku w ten sposób, że w trakcie prowadzenia gier - po uprzednim otwarciu drzwiczek serwisowych terminala automatycznej ruletki - uruchamiał mechanicznie system zabezpieczający automat, co powodowało przerwanie gry i zwrot kwoty zakładu, które to działanie pozwalało na selektywne anulowanie przegranych zakładów i przy jednoczesnym braku ingerencji w zakłady wygrywające eliminowało losowość gry, czym doprowadził C. (...) sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie mniejszej niż 285 400 zł, stanowiącym mienie znacznej wartości, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w. W. oskarżonych M. M. (2) , A. S. (1) i R. S. Z. w ramach czynów zarzucanych im w akcie oskarżenia uznał za winnych tego, że w dniach 26 i 27 maja 2011r., 04, 05, 08, 14/15 i 16 czerwca 2011r. oraz 09 lipca 2011r. w J. przy ul. (...) w (...) działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu ze sobą, a nadto w dniach 26 i 27 maja 2011r., 04, 05 i 08 czerwca 2011r. z inną osobą a w dniach 14/15 i 16 czerwca 2011 r. oraz 09 lipca 2011r. z G. W. (1) wprowadzili w błąd pracowników C. (...) sp. z o.o. zatrudnionych w salonie gier w J. co do uzyskiwanych wygranych w ten sposób, że prowadząc na automatach w ruletkę gry, których wynik w szczególności zależy od przypadku w ich trakcie - po uprzednim otwarciu drzwiczek serwisowych terminala automatycznej ruletki – uruchamiali mechanicznie system zabezpieczający automat, co powodowało przerwanie gry i zwrot kwoty zakładu, które to działanie pozwalało na selektywne anulowanie przegranych zakładów i przy jednoczesnym braku ingerencji w zakłady wygrywające eliminowało losowość gry, czym doprowadzili C. (...) sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w kwocie nie mniejszej niż 285 400 zł, tj. czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to na powyższej podstawie skazał, a na podstawie art. 294 § 1 k.k. wymierzył kary: ⚫ M. M. (2) 2 (dwa) lat pozbawienia wolności, ⚫ A. S. (1) 1 (jeden) rok i 10 (dziesięć) miesięcy pozbawienia wolności, ⚫ R. Z. 1 (jeden) rok i 10 (dziesięć) miesięcy pozbawienia wolności. Tenże Sąd G. A. W. w ramach czynu zarzucanego mu w akcie oskarżenia uznał za winnego tego, że w dniach 14/15 i 16 czerwca 2011 r. oraz 09 lipca 2011 r. w J. przy ul. (...) w (...) działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wspólnie i w porozumieniu z M. M. (2) , A. S. (1) i R. Z. wprowadzili w błąd pracowników C. (...) sp. z o.o. zatrudnionych w salonie gier w J. co do uzyskiwanych wygranych w ten sposób, że prowadząc na automatach w ruletkę gry, których wynik w szczególności zależy od przypadku w ich trakcie - po uprzednim otwarciu drzwiczek serwisowych terminala automatycznej ruletki - uruchamiali mechanicznie system zabezpieczający automat, co powodowało przerwanie gry i zwrot kwoty zakładu, które to działanie pozwalało na selektywne anulowanie przegranych zakładów i przy jednoczesnym braku ingerencji w zakłady wygrywające eliminowało losowość gry, czym doprowadzili C. (...) sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie nie mniejszej niż 48 510 zł, tj. czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to na powyższej podstawie skazał go, a na podstawie art. 286 § 1 k.k. wymierzył karę 1 (jeden) rok i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. art. 70 § 1 pkt. 1 k.k. wykonanie orzeczonych wobec wszystkich oskarżonych kar pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby wynoszący 5 (pięć) lat. Na podstawie art. 33 § 2 k.k. wymierzył oskarżonym obok orzeczonych kar pozbawienia wolności kary grzywny w wysokości: ⚫ M. M. (2) , A. S. (1) i R. Z. po 200 (dwieście) stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na 50 (pięćdziesiąt) złotych, ⚫ G. W. (1) 100 (sto) stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na 50 (pięćdziesiąt) złotych, Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody w ten sposób, że zasądził solidarnie od oskarżonych M. M. (2) , A. S. (1) i R. Z. na rzecz C. (...) sp. z o.o. kwotę 236.890 (dwieście trzydzieści sześć tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt) złotych. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody w ten sposób, że zasądził solidarnie od oskarżonych M. M. (2) , A. S. (1) , R. Z. i G. W. (1) na rzecz C. (...) sp. z o.o. kwotę 48.510 (czterdzieści osiem tysięcy pięćset dziesięć) złotych. Sąd Okręgowy orzekł również o dowodach rzeczowych, zaliczeniu na poczet kar okresów rzeczywistego pozbawienia wolności oraz o kosztach procesu. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się obrońcy oskarżonych i wnieśli od niego apelacje. Obrońca M. M. na podstawie art. 425 § 1 i 2 oraz art. 444 k.p.k. zaskarżył powyższy wyrok w całości na korzyść oskarżonego. Na podstawie art. 438 pkt. 1 k.p.k. w zw. z art. 427 § 1 i 2 k.p.k. zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego - art. 286 § 1 k.k. - poprzez uznanie oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa o którym mowa w tym przepisie w sytuacji, gdy uznane przez Sąd za udowodnione fakty nie pozwalają na stwierdzenie realizacji jego ustawowych znamion. Mając na uwadze ww. zarzut, wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie M. M. od popełnienia zarzucanego mu czynu. Z ostrożności procesowej, na wypadek nie podzielenia zarzutu, o którym mowa wyżej, na podstawie art. 438 pkt. 2 k.p.k. w zw. z art. 427 § 1 i 2 k.p.k. zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a będące następstwem przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów ( art. 7 k.p.k. ), poprzez bezzasadne przyjęcie, że wysokość szkody spowodowanej działaniem oskarżonego wyniosła 285.400 zł, podczas gdy przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe nie daje podstaw do takiego ustalenia. Podnosząc ostatnio wskazany zarzut, wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Obrońca G. W. (1) na podstawie art. 425 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 444 k.p.k. zaskarżył powyższy wyrok w całości na korzyść oskarżonego G. W. (2) . N podstawie art. 427 § 1 i 2 k.p.k. i art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. wyrokowi temu zarzucił: I) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, a mianowicie naruszenie art. 4 k.p.k. traktującego o zasadzie obiektywizmu, art. 5 § 2 k.p.k. określającego zasadę rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść oskarżonego, a także naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 7 k.p.k. skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w ten sposób, że: Sąd I Instancji dopuszczając się błędu logicznego w rozumowaniu i oceniając dowody niezgodnie ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, wyciągnął nieprawidłowe wnioski z prawidłowo ustalonych faktów, mianowicie stwierdził, że: - oskarżony G. W. (1) dokonał oszustwa a wyrządzona nim szkoda w postaci utraty przez pokrzywdzoną firmę hipotetycznie spodziewanego przychodu wynosiła nie mniej niż 48 510zł; podczas, gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do przekonania, że brak jest dowodów w sposób pewny potwierdzających rozmiar szkody a nawet w ogóle jej zaistnienie, szczególności, że za szkodę nie sposób uznać hipotetycznych, nieustalonych w sposób pewny, a oczekiwanych przychodów pokrzywdzonego pochodzących z przegranych zakładów. II) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, mianowicie art. 201 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. i art. 9 § 1 k.p.k. , polegającą na zaniechaniu dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii innego biegłego z zakresu informatyki i gier hazardowych i oparcie rozstrzygnięcia na opinii biegłego B. D. , którego opinię cechuje niekompletność, niejasność i oparcie wyników obliczeń na niepewnych założeniach w sytuacji, gdy biegły B. D. powołany przez oskarżyciela na etapie postępowania przygotowawczego . odpowiadał na zawarte w postanowieniu o powołaniu biegłego pytania sugerujące winę oskarżonych i niewątpliwy związek przyczynowo skutkowy pomiędzy ich działaniami a niewątpliwą szkodą, , a nadto opinia biegłego zawierała dane hipotetyczne i opierała wyniki statystycznych wyliczeń na założeniach arbitralnie i dowolnie przyjmowanych przez tego biegłego, który przyznał, że nie jest w stanie wskazać dokładnie jakimi stawkami operowali oskarżeni gracze. Na podstawie art. 427 § 1 k.p.k. i art. 437 § 1 i 2 k.p.k. wnosił o: uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie oskarżonego; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji. Obrońca A. S. (1) oraz R. Z. na zasadzie art. 444 k.p.k. zaskarżył wyżej wymieniony wyrok w całości. Na zasadzie art. 427 i 438 pkt2 , 3 i 4 k.p.k. wyrokowi zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania, mającą wpływ na treść wyroku tj. art.5 § 2, 7,410 i 424 k.p.k. i poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i domniemania niewinności wyrażające się uznaniu, że oskarżeni działaniem swoim doprowadzili pokrzywdzonego do niekorzystnego i rozporządzenia mieniem w kwocie nie mniejszej niż 285.400 zł w oparciu o opinię B. D. , która oparta jest na wyliczeniach metodą statystyczną, przy przyjęciu szeregu założeń, które nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu poszczególnych gier, a tym samym brak było podstaw do przyjęcia szkody w rozmiarze wynikającym z zaskarżonego wyroku, - naruszenie przepisów postępowania , mającą wpływ na treść wyroku tj. art. 195 k.p.k. , poprzez oparcie orzeczenia o opinię biegłego spoza biegłych z listy sądowej bez weryfikacji czy powołany biegły posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowo-specjalistyczne w dziedzinie gier hazardowych, naruszenie przepisów postępowania, mająca wpływ na treść wyroku tj. art. 117 k.p.k. poprzez nie zawiadomienie oskarżonych i obrońcy o przeprowadzonym przez biegłego eksperymencie procesowym, uniemożliwiając tym samym weryfikację ustaleń poczynionych przez biegłego, które następnie stanowiły podstawę ustaleń i założeń przyjętych w opinii. Wskazując na powyższe, wnosił: - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w. W. do ponownego rozpoznania. II AKa 142/13 Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacje okazały się uzasadnione, jako że potwierdził się zarzut obrazy art. 424 § 1 k.p.k. , nie wywierający rzecz jasna wpływu na treść orzeczenia, ale obligujący Sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Uchybienie wymogom cytowanego przepisu słusznie zostało powiązane z obrazą art. 410 k.p.k. Wobec tego, że naruszenie tego drugiego przepisu przewidziane w art. 438 pkt.2 k.p.k. wpływ może już wywierać, to komasacja tych uchybień wywołała stan niepoddawania się wyroku kontroli instancyjnej, w części mającej istotne znaczenie dla oceny prawidłowości orzekania. Uwaga powyższa odnosi się w zasadniczej mierze do ustaleń w zakresie faktu zaistnienia szkody po stronie pokrzywdzonego, metody jej wyliczenia i ustalenia rozmiaru. Powiązanie tej problematyki z konkretnymi czynnościami uczestników wydarzeń nakazuje uszczegółowienie ustaleń w odniesieniu do całego obszaru działań realizowanych przez oskarżonych, łącznie z podjętymi przez (...) środkami kontrolnymi i zapewniającymi weryfikację przestrzegania obowiązujących reguł, dla celów innych niż statystyczne. Zaznaczyć należy jednocześnie, iż wymowa znacznej partii dowodów pozostaje jednoznaczna, co sprawstwo oskarżonych uprawdopodabnia w stopniu wysokim. Także proponowana przez oskarżenie kwalifikacja prawna z art. 286 § 1 k.k. prima facie nie nasuwa zastrzeżeń. W ocenie Sądu odwoławczego postawiony przez obrońcę problem nie sprowadza się do pytania o możliwość „wprowadzenia w błąd urządzenia”. Istotę zagadnienia należy oceniać w kontekście zamiaru sprawcy i obranej przez niego metody. Zamiarem oskarżonych było niewątpliwie osiągnięcie korzyści kosztem właścicieli (...) . Przyjętym i skutecznym sposobem dla jego realizacji okazało się przesterowanie ruletki, nie będącej przecież bytem samodzielnym, na czynności nie objęte wiedzą właściciela przekonanego o sprawności systemu, który to właściciel pozostając w błędzie co do powyższej okoliczności, wypłacał nienależne wygrane. Ograniczenie ustaleń będących podstawą wyroku w zasadzie do powielenia zarzutu oskarżenia, uniemożliwiło kontrolę orzeczenia w zakresie całościowego ustalenia faktu głównego. Sąd pierwszej instancji w swoich rozważaniach pominął istotne szczegóły realizacji zamiaru sprawców, co w sposób oczywisty udaremniło kontrolę instancyjną, z tego chociażby powodu, że wskazania doświadczenia życiowego czy notoria /wiedza nie wymagająca dowodzenia/, w niniejszej sprawie nie przyniosły efektu wspomagającego wyobraźnie i rozumowanie obu Sądów zaangażowanych w niniejszą sprawę. Wracając do stwierdzonej obrazy art. 424 § 1 k.p.k. to Sąd Okręgowy dokonanie ustaleń sprowadził do ogólnego stwierdzenia zaistnienia faktu głównego, nie poprzedzając go logicznym wywodem obrazującym tok przyjmowania propozycji prokuratora o dopuszczeniu się przez oskarżonych czynów opisanych w jego skardze. Owa stanowczość przejawia się już w pierwszym zdaniu rozważań Sądu, że „materiał dowodowy nie pozostawił jakichkolwiek wątpliwości co do sprawstwa oskarżonych”. Sąd Apelacyjny stwierdza ponownie, że o ile chociażby w świetle wyjaśnień oskarżonych owo przekonanie w odniesieniu do zamiaru i sposobu działania oskarżonych może znajdować uzasadnienie, to już w zakresie ustalania wielkości zaistniałej szkody nie uzyskało akceptacji w postępowaniu odwoławczym. Sąd pierwszej instancji ponadto, „ w wyniku analizy wszelkich dostępnych danych ustalił, że szkoda którą poniosła spółka (...) wyniosła 285. 400 zł.”. Rodzi się zatem pytanie czy jest to kwota, którą C. niekorzystnie rozporządziło w „wyniku wprowadzenia w błąd jego pracowników poprzez ingerencję w sprawność ruletki”, czy raczej kwota jaką uzyskałby pokrzywdzony gdyby oskarżeni nie ingerowali w system. Jeżeli prawidłowa byłaby ta druga wersja to dociekliwość Sądu powinna była również zmierzać do ustalenia, czy nałożony obowiązek zwrotu anulowanego wkładu należy traktować jako zwrot utraconych korzyści. Wydaje się koniecznym podjęcie rozważań, czy ustalanie wielkości szkody może być osadzone w domniemaniu, że oskarżeni podjęliby grę pomimo niemożności „anulowania gier” przegranych. Odpowiedź na to pytanie w sposób oczywisty wywrze również wpływ na kształtowanie rozmiaru środka karnego orzekanego na podstawie art. 46 § 1 k.k. Należy pamiętać, że wysokość i sposób wyliczenia szkody przez biegłego opiniującego w sprawie Sąd orzekający uznał za prawidłowy, nie wskazując jednak jak kształtowała się jej wysokość w związku z przypisanym oskarżonym czynem, wspierając swoje ustalenie jedynie ogólnie „analizą wszelkich dostępnych danych”. Nie wskazał jakichkolwiek faktów, które zezwoliły na powyższe, kontestowane przez apelacje, ustalenia. Nie sposób oczywiście nie dostrzec, że nie wskazał ich również biegły opierający się, jak wyraźnie sam zaznaczył, na „estymacjach a nie informacjach”. Przypomnieć zatem wypada, że estymacja jest to dział wnioskowania statystycznego będący zbiorem metod pozwalających na uogólnianie wyników badania próby losowej na nieznaną postać i parametry rozkładu zmiennej losowej całej populacji oraz szacowanie błędów wynikających z tego uogólnienia. Wyrażenie nieznana postać jest kluczem do odróżnienia estymacji od drugiego działu wnioskowania statystycznego, jakim jest weryfikacja hipotez statystycznych , w którym najpierw stawiane są przypuszczenia na temat rozkładu, a następnie sprawdzana jest ich poprawność. Treść uzasadnienia skarżonego wyroku uprawnia do konstatacji, że Sąd Okręgowy na powyższą kwestią nie pochylił się w sposób nakazany art. 7 k.p.k. pomimo, że opinia biegłego jest dowodem podlegającym ogólnym regułom jego oceny. Wyrażone przez niego spostrzeżenia w zakresie ewentualnych nieprawidłowości mogły, co najwyżej, stanowić powód do podjęcia czynności dokumentujących /niejawnie/ konkretne zachowania osób zaangażowanych w przedmiotowy proceder. Nie podważając zatem rzetelności powyższego wyliczenia dla potrzeb uzasadniających pogłębioną kontrolę, Sąd Apelacyjny stwierdza, że nie mogły one znaleźć automatycznego przełożenia na ustalenie rozmiaru odpowiedzialności oskarżonych. Z jednej bowiem strony Sąd Okręgowy ową szkodę postrzega w bezprawnym anulowaniu dokonanej wpłaty i zwrocie gotówki, a z drugiej zdaje się nie wykluczać uzyskania z takich operacji nienależnych wygranych, jako, że stosowali „ taktykę wypłat z kasy nie przekraczających 10 tysięcy złotych”. Przy założeniu łącznego zaistnienia każdej z tych możliwości nie sposób pominąć kwestii, w którym momencie pieniądze włożone przez gracza do ruletki stawały się własnością pokrzywdzonej spółki. Sąd Apelacyjny dostrzega co najmniej dwa takie momenty. Pierwszym z nich jest chwila fizycznego wprowadzenia do ruletki, bądź innego sposobu zadeklarowania wkładu przez uczestnika gry. Drugim jest czas laserowej weryfikacji lokalizacji położenia „piłeczki” w rejonie gniazda obstawianego przez gracza. Innymi słowy niezbędne jest ustalenie, czy pieniądze w momencie anulowania gry stanowiły już własność pokrzywdzonego, czy też nie. Wymagane w tym miejscu będzie ustalenie czy system przewidywał legalne anulowanie gier i w jakich sytuacjach. Nie trzeba szczególnego dowodzenia aby wykazać, że powyższa okoliczność wpływa na wysokość poniesionej szkody. Nie rozwijając tych myśli, Sąd Okręgowy pozostawia wątpliwość nie kwalifikującą się do rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym. Konstatacje na tym etapie nie są bowiem możliwe do przeprowadzenia, bez ustalenia zasady pojmowania szkody i metody określenia jej wysokości, nie w sposób szacunkowy i wystarczający np. dla potrzeb statystycznych, ale dla ustalenia odpowiedzialności karnej. To zaś powodowałoby konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego co do istoty sprawy. Należy lojalnie zaznaczyć, że Sąd Okręgowy dostrzegając potrzebę ustalenia wysokości zaistniałej po stronie pokrzywdzonego szkody, bezkrytycznie przyjmuje za własne wyliczenie sporządzone przez biegłego, zamiennie operując pojęciami „zysk oskarżonych” i „szkodą pokrzywdzonego”. Poza rozważaniami Sądu nie pozostał rzeczywiście dowód w postaci wyjaśnień przyznających fakt popełnienia przestępstwa z podaniem kwoty uzyskanej „na czysto”. Sąd tłumaczy w sposób niestety dowolny, przyznanie się do korzyści 50000 zł wyliczeniami biegłego odnoszącymi się do czynu przypisanego G. W. (1) /48 510 zł/. W tych rozważaniach pomija jednak to, że biegły w wyliczeniach podaje kwoty hipotetycznego przychodu /utraconego wpływu połączonego z wypłaconymi a nienależnymi wygranymi/, zaś oskarżeni operują kwotą czystego zysku. Nie została wyjaśniona również kwestia relacji podanych przez biegłego wielkości do kwoty przyznawanej przez oskarżonych. Nie sposób w obecnej chwili wykluczyć, że obie kwoty mogą być ze sobą kompatybilne. W takiej sytuacji ustalenie momentu przejścia wpłaconej przez gracza kwoty na własność pokrzywdzonego może stać się kluczowym dla ustalenia wielkości szkody. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd Okręgowy dokona koniecznych ustaleń, przestrzegając przy sporządzaniu motywów reguł z art. 424 § 1 k.p.k. W szczególności winien wskazać jakie konkretne dowody / nie ich całokształt/ legły u podstaw ustaleń w zakresie poniesionej przez pokrzywdzonego szkody i zobrazuje to własnym wywodem logicznym, nie ograniczającym się do ogólnej akceptacji całości opinii. Przy realizowaniu powyższych wskazań Sąd pierwszej instancji winien dążyć do rozstrzygnięcia zaistniałych a zaakcentowanych wyżej wątpliwości, pamiętając w sytuacji ostatecznej o zasadzie zapisanej w art. 5 § 2 k.p.k. Mając powyższe względy na uwadze, Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI