II AKA 127/25

Sygnatura akt II AKa 127/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 lipca 2025 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA Andrzej Kot (spr.) Sędziowie: SA Janusz Godzwon SO del Łukasz Franckiewicz Protokolant: Magdalena Szymczak przy udziale prokuratora Prokuratury (...) we W. Marcina Bęczarskiego po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2025 r. sprawy M. M. oskarżonego o czyny z art. 286 § 1 kk i art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk , na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt III K 131/23 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - datę czynu przypisanego w punkcie III części rozstrzygającej ustala na 16 maja 2018 roku, - ustala, że oskarżony wprowadził w błąd pokrzywdzonych co do zamiaru sumiennego wywiązania się z zawartych z nimi umów, - wymierzoną oskarżonemu w punkcie VI części rozstrzygającej karę łączną pozbawienia wolności obniża do roku i jej wykonanie na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawiesza na okres próby wynoszący 3 (trzy) lata, II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; III. zasądza od oskarżonego M. M. na rzecz oskarżycieli posiłkowych K. K. (1) , K. L. i J. P. po 1476 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych w postępowaniu odwoławczym na pełnomocnika; IV. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego, wydatkami tego postępowania obciążając Skarb Państwa. UZASADNIENIE M. M. został oskarżony o to, że: I. w okresie od 11 września 2015 r. do 1 października 2018 r. we W. , działając z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez wprowadzenie w błąd doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem K. K. (1) w łącznej kwocie 220.000,00 zł poprzez zawarcie umowy pożyczki inwestycyjnej, nie mając zamiaru spełnienia warunków umowy, przy czym kwota ta stanowi mienie znacznej wartości; tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk . II. w dniu 5 grudnia 2016 r. we W. , działając z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez wprowadzenie w błąd doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem K. K. (1) w kwocie 50.000,00 zł poprzez podanie się za osobę uprawnioną do reprezentowania podmiotu (...) Sp. z o.o. , podczas gdy nie miał takiego umocowania zawarcie umowy pożyczki inwestycyjnej, nie mając zamiaru spełnienia warunków umowy; tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk . III. w okresie od dnia 16 maja 2018 r. do dnia 23 lipca 2019 r. we W. , działając z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem J. P. w kwocie 250.000,00 zł poprzez zawarcie umowy pożyczki inwestycyjnej nie mając zamiaru spełnienia warunków umowy, przy czym kwota ta stanowi mienie znacznej wartości ; tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk . IV. w dniu 23 stycznia 2020 r. we W. , działając z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez wprowadzenie w błąd doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem J. P. w wysokości 25.000,00 zł poprzez zawarcie umowy pożyczki inwestycyjnej, nie mając zamiaru spełnienia warunków umowy; tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk . V. w okresie od dnia 5 września 2014 r. do dnia 26 listopada 2014 r. we W. , działając z góry powziętym zamiarem w celu osiągniecia korzyści majątkowej poprzez wprowadzenie w błąd doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem K. L. w kwocie 146.009,21 zł poprzez zawarcie umowy pożyczki inwestycyjnej nie mając zamiaru spełnienia warunków umowy; tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk . Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 21 listopada 2024 r., sygn.. akt: III K 131/23: stosując, na podstawie art. 4 § 1 k.k. , przepisy Kodeksu Karnego w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją wprowadzoną z dniem 24 czerwca 2020 r., orzekł: I. uznał oskarżonego M. M. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt I części wstępnej wyroku i za to na podstawie art. 294 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, II. uznał oskarżonego M. M. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt II części wstępnej wyroku i za to na podstawie art. 286 § 1 kk wymierzył mu karę 7 (siedmiu) miesięcy pozbawienia wolności, III. uznał oskarżonego M. M. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt III części wstępnej wyroku i za to na podstawie art. 294 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, IV. uznał oskarżonego M. M. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt IV części wstępnej wyroku i za to na podstawie art. 286 § 1 kk wymierzył mu karę 7 (siedmiu) miesięcy pozbawienia wolności, V. uznał oskarżonego M. M. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt V części wstępnej wyroku i za to na podstawie art. 286 § 1 kk wymierzył mu karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności, VI. na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 §1 kk połączył oskarżonemu M. M. kary pozbawienia wolności orzeczone w punktach I – V części dyspozytywnej wyroku i wymierzył mu karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, VII. na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego M. M. obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwami opisanymi w punktach I-V części wstępnej wyroku poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonych: - K. K. (1) kwoty 225 300,00 zł (dwieście dwadzieścia pięć tysięcy trzysta złotych), - J. P. kwoty 254 305,00 zł, (dwieście pięćdziesiąt cztery tysiące trzysta pięć złotych), - K. L. kwoty 113 304,21 zł (sto trzynaście tysięcy trzysta cztery złote 21/100); VIII. na zasadzie art. 627 k.p.k. w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 5, ust 7 oraz § 17 pkt 1 i 2 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie orzekł wobec oskarżonego M. M. zwrot kosztów zastępstwa procesowego z tytułu ustanowienia w sprawie pełnomocnika poprzez zapłatę na rzecz oskarżycieli posiłkowych K. K. (1) , J. P. i K. L. kwot po 3 480 zł (trzy tysiące czterysta osiemdziesiąt złotych) powiększone o 23 % podatku VAT; IX. na podstawie art. 624 §1 kpk i art. 17 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych, w tym od opłaty w sprawie. Apelację od tego wyroku wniosła obrończyni oskarżonego, zarzucając: I. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na jego treść ( art. 438 pkt 2 k.p.k. ), mianowicie art. 7 oraz 410 w zw. z art. 4 k.p.k. , a także art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. polegającą na dowolnej, fragmentarycznej i subiektywnej ocenie dowodów z wyjaśnień oskarżonego M. M. , zeznań pokrzywdzonych K. K. (1) , J. P. i K. L. oraz świadków J. M. i K. K. (2) , a ponadto pominięciu dowodów istotnych dla oceny realizacji znamion zarzucanych oskarżonemu czynów, w tym prima facie dla ustalenia, czy oskarżony działał z zamiarem oszustwa, tj. zeznań świadka R. K. , z zeznań podatkowych oskarżonego z lat 2011-2017, informacji z IV Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Krzyków w przedmiocie nieruchomości stanowiących własność oskarżonego, zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa na szkodę oskarżonego przez jego kontrahentów oraz dokumentacji potwierdzającej opóźnienia w realizacji inwestycji przy ul. (...) w L. , co iunctim doprowadziło do dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych w przedmiocie rzekomego sprawstwa oskarżonego M. M. w zakresie przypisanych mu czynów, a mianowicie: 1) błędnego ustalenia, że o zamiarze oskarżonego oszukania pokrzywdzonych ma świadczyć, iż w żadnej z umów pomiędzy oskarżonym a pokrzywdzonymi nie ma mowy o ich świadomości i wzięciu przez nich odpowiedzialności za ewentualne ryzyko niepowodzenia inwestycji; 2) błędnego ustalenia w ramach czynu przypisanego w pkt II, iż oskarżony nie był osobą uprawnioną do reprezentowania podmiotu (...) Sp. z o.o. przy zawarciu umowy pożyczki inwestycyjnej. II. błędnie zastosowane przepisy prawa materialnego, mianowicie art. 286 § 1 k.k. , albowiem: - opisy czynów zarzucanych i przypisanych oskarżonemu w punktach I, IV, V części dyspozytywnej judykatu wskazują per se, iż nie doszło do realizacji konstytuującego typ przestępstwa oszustwa znamienia „wprowadzenia innej osoby w błąd, albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania”, wszak opisy te nie wskazują na czym konkretnie miało polegać zachowanie oskarżonego wprowadzające pokrzywdzonych w błąd i jakich konkretnie okoliczności ów błąd miał dotyczyć, zaś: - opis czynu zarzucanego i przypisanego w punkcie III w ogóle nie zawiera znamienia „wprowadzenia innej osoby w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania”. III. błąd w ustaleniach oraz rażącą niewspółmierność wymierzonych oskarżonemu kar jednostkowych oraz kary łącznej ( art. 438 pkt 4 k.p.k. ), polegające na nierozważeniu oraz niezastosowaniu wobec oskarżonego instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary z art. 295 k.k. i nie wymierzeniu kar jednostkowych oraz kary łącznej na podstawie art. 60 § 6 k.k. , w sytuacji gdy oskarżony dokonał dobrowolnej spłaty na rzecz oskarżonych kwoty blisko 180.000 zł. Podnosząc powyższe zarzuty, apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od wszystkich przypisanych mu czynów; ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i wymierzenie oskarżonemu kar jednostkowych i kary łącznej na podstawie art. 60 § 6 k.k. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Wniosek o uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego złożył wyłącznie pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych, dlatego uzasadnienie ograniczone zostanie wyłącznie do powodów zmiany tegoż wyroku na korzyść oskarżonego M. M. . Rację miał apelujący, że opis przypisanych czynów wymagał korekty z punktu widzenia konstytucyjnej zasady nullum crimen sine lege, tak aby subsumpcja ustaleń faktycznych na płaszczyźnie zdekodowanej normy prawnej była prawidłowa. Z poczynionych przez Sąd I instancji prawidłowych ustaleń wskazujących na realizację przez oskarżonego znamion określonych w art. 286 § 1 k.k. wynika, że oskarżony wprowadził pokrzywdzonych w błąd nie co do zamiaru zwrotu pobranych od nich środków pieniężnych, tylko w zakresie sumiennego wywiązania się z zawartych umów inwestycyjnych. Korekty wymagała też data czynu przypisanego oskarżonemu w pkt. III części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku, ponieważ ewidentnie niekorzystne rozporządzenie mieniem przez J. P. nastąpiło w dniu zawarcia umowy, tj. 16 maja 2018 r. Pozostałe zarzuty apelacyjne kontestujące prawidłowość ustaleń faktycznych i ocenę prawną zachowań oskarżonego nie były zasadne. Zasadnie natomiast kwestionuje skarżący obrońca wymiar orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności. Nie uwzględnił w tej materii Sąd Okręgowy należycie ścisłego związku podmiotowo-przedmiotowego między przypisanymi oskarżonemu przestępstwami. Wbrew ocenie Sądu I instancji istniały w niniejszej sprawie podstawy do przyjęcia absorbcji kar jednostkowych. Przypomnieć należy, że zastosowanie mają tutaj przepisy regulujące ów mechanizm redukcyjny obowiązujące w dacie popełnionych przez oskarżonego czynów, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 4 § 1 k.k. Oskarżony M. M. nie był w dacie przypisanych mu czynów karany, w znaczącej części naprawił wyrządzoną szkodę. Sukcesywnie dokonuje wpłat na rzecz pokrzywdzonych, które nie mają charakteru wyłącznie symbolicznego, jego deklaracje, w tym ta wyrażona na rozprawie odwoławczej, że w niedługim czasie wywiąże się ze swoich zobowiązań wobec pokrzywdzonych, nie są zatem gołosłowne. Oskarżony zmienił swoje postępowanie, ma świadomość szkody, którą wyrządził pokrzywdzonym, dąży do jej naprawienia, nie wchodzi w konflikt z prawem. W interesie pokrzywdzonych również jest to by oskarżony pozostawał na wolności mając możliwość zarobkowania i naprawienia szkody. To wszystko skłania do postawienia pozytywnej prognozy kryminologicznej uzasadniającej warunkowe zawieszenie wykonania kary łącznej pozbawienia wolności. Okresem wystarczającym dla weryfikacji trafności tej prognozy będą 3 lata. Na podstawie art. 627 k.p.k. zasądzono od oskarżonego na rzecz oskarżycieli posiłkowych wydatki poniesione w postępowaniu odwoławczym na pełnomocnika. Sytuacja majątkowa i szereg zobowiązań ciążących na oskarżonym uzasadniała zwolnienie oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego. Janusz Godzwon Andrzej Kot Łukasz Franckiewicz