Orzeczenie · 2001-04-19

II AKA 123/01

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2001-04-19
SAOSKarnerehabilitacjaŚredniaapelacyjny
represjeodszkodowanieustawa rehabilitacyjnakara łącznaniesłuszne skazaniehistoria Polskiprawo karne

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał apelację pełnomocnika T. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach, który oddalił wniosek o odszkodowanie z tytułu niesłusznego skazania męża wnioskodawczyni, K. K. Wniosek opierał się na art. 8 ust. 1 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy kara pozbawienia wolności, którą odbył K. K., była karą, której „nie powinien był ponieść”. Sąd analizował wyroki Wojskowego Sądu Rejonowego w Krakowie, w tym wyrok łączny z dnia 11.10.1954 r. sygn. Sr 207/54, którym orzeczono łączną karę 15 lat więzienia. Po zastosowaniu ustawy o amnestii z 1956 r. i postanowieniu Sądu Wojewódzkiego z 1956 r., nowa kara łączna wyniosła 10 lat więzienia. K. K. odbył karę w wymiarze 7 lat i 4 miesięcy. Sąd Apelacyjny stwierdził, że nawet po pominięciu wyroku, co do którego stwierdzono nieważność, nadal podlegały wykonaniu kary z innego wyroku (sygn. Sr 335/51), a łączna kara, którą należałoby wymierzyć, nie mogłaby być niższa niż 10 lat więzienia. W związku z tym, odbyta kara nie przekroczyła wymiaru, który należałoby orzec, co skutkowało oddaleniem wniosku o odszkodowanie. Rozstrzygnięcie znajduje wsparcie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 12.03.1992 r. I KZP 4/92.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek przyznania odszkodowania z ustawy rehabilitacyjnej, zwłaszcza w kontekście kar łącznych i częściowego unieważnienia wyroków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą rehabilitacyjną i historycznym orzecznictwem wojskowych sądów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy kara pozbawienia wolności odbyta przez skazanego, którego wyrok został częściowo unieważniony, może stanowić podstawę do odmowy przyznania odszkodowania z tytułu niesłusznego skazania, jeśli nie przekracza ona wymiaru kary, która należałaby orzec za pozostałe czyny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kara odbyta nie stanowi podstawy do odmowy przyznania odszkodowania, jeśli nie przekracza ona wymiaru kary, którą należałoby orzec za pozostałe czyny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nawet po unieważnieniu części wyroku, kary orzeczone w innym wyroku nadal podlegały wykonaniu, a łączna kara, którą należałoby wymierzyć, nie mogłaby być niższa niż 10 lat więzienia. Skoro odbyta kara (7 lat i 4 miesiące) nie przekroczyła tego wymiaru, nie można mówić o karze, której skazany „nie powinien był ponieść” w rozumieniu ustawy rehabilitacyjnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście oddalenia wniosku)

Strony

NazwaTypRola
T. K.osoba_fizycznawnioskodawca
K. K.osoba_fizycznaskazany
Prokuratura Apelacyjnaorgan_państwowyprokurator
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztów

Przepisy (10)

Główne

ustawa rehabilitacyjna art. 8 § ustęp 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Dochodzone odszkodowanie i zadośćuczynienie musi wynikać nie tylko z wydanego orzeczenia, co do którego stwierdzono nieważność, ale również wiązać się z karą niesłusznie wykonaną.

Pomocnicze

ustawa rehabilitacyjna art. 1 § ustęp 1, 2 lub 4

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

k.p.k. art. 552 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa karę pozbawienia wolności, której skazany „nie powinien był ponieść”.

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru kary łącznej.

dekret art. 14 § § 1

Dekret o przestępstwach szczególnie w czasie wojny popełnionych

dekret art. 4 § § 1

Dekret o przestępstwach szczególnie w czasie wojny popełnionych

dkk art. 259

Dekret o przestępstwach szczególnie w czasie wojny popełnionych

dkk art. 24 § § 1

Dekret o przestępstwach szczególnie w czasie wojny popełnionych

mkk art. 1 § § 3

Kodeks karny

mkk art. 4 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara odbyta przez K. K. nie przekracza wymiaru kary, którą należałoby orzec za pozostałe czyny, co wyklucza możliwość przyznania odszkodowania na podstawie ustawy rehabilitacyjnej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie, iż nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie odszkodowania.

Godne uwagi sformułowania

kara niesłusznie wykonana, którą przepis art. 552 § 1 kpk określa jako tę karę pozbawienia wolności, której skazany "nie powinien był ponieść". • Pominięcie wyroku, co do którego stwierdzono nieważność nie pozwala na przyjęcie, że K. K. odbył w ramach łącznej kary z wyroku łącznego jakikolwiek okres kary pozbawienia wolności, której "nie powinien był ponieść".

Skład orzekający

Stanisław Raszka

przewodniczący

Wiesława Gawrońska

sędzia sprawozdawca

Jan Dybek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania odszkodowania z ustawy rehabilitacyjnej, zwłaszcza w kontekście kar łącznych i częściowego unieważnienia wyroków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą rehabilitacyjną i historycznym orzecznictwem wojskowych sądów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania za represje komunistyczne, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie przepisów i historii orzeczeń, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Czy kara odbyta w PRL może pozbawić prawa do odszkodowania za niesłuszne skazanie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst