II AKA 12/22

Sąd Apelacyjny
SAOSinnerepresje polityczneŚredniaapelacyjny
represje politycznestan wojennyodszkodowaniezadośćuczynienieprawo karnepostępowanie karneapelacjasąd apelacyjnyodsetki ustawowe

Podsumowanie

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w zakresie odsetek od zasądzonego odszkodowania dla osób represjonowanych politycznie, oddalając apelację w pozostałej części.

Sąd Apelacyjny rozpatrzył apelację wnioskodawczyń od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie, który przyznał odszkodowanie za represje polityczne. Apelacja dotyczyła głównie nieuwzględnienia części żądanej kwoty odszkodowania oraz braku odsetek ustawowych. Sąd odwoławczy uznał zarzut dotyczący odsetek za zasadny, zmieniając wyrok w tym zakresie, jednak oddalił pozostałe wnioski apelacyjne, uznając brak związku przyczynowego między utratą pracy a pozbawieniem wolności.

Sąd Apelacyjny w rozpoznawanej sprawie II AKA 12/22 rozpatrywał apelację wnioskodawczyń od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 18 listopada 2021 r. (sygn. III Ko 779/20). Apelacja została wniesiona w części dotyczącej nieuwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji wniosku o zasądzenie dalszej kwoty 85.958,00 zł odszkodowania za szkodę wynikającą z pozostawania bez pracy po zwolnieniu z odbywania kary orzeczonej za działalność niepodległościową. Wnioskodawczynie zarzuciły obrazę przepisów postępowania, w tym art. 322 KPC w zw. z art. 558 KPK, poprzez błędne zastosowanie i nieprawidłową ocenę dowodów, a także naruszenie art. 7 KPK. Podniesiono również zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art. 481 § 1 k.c. poprzez niezastosowanie i nieprzyznanie od zasądzonych sum odsetek ustawowych za opóźnienie. Sąd Apelacyjny uznał zarzut dotyczący odsetek za zasadny, wprowadzając zmianę w wyroku poprzez doprecyzowanie sposobu naliczania odsetek. Natomiast pozostałe zarzuty apelacyjne dotyczące nieuwzględnienia kwoty odszkodowania uznano za niezasadne. Sąd odwoławczy podkreślił, że choć sytuacja osób represjonowanych politycznie mogła być trudna, to reguły dowodzenia w procesach odszkodowawczych muszą być przestrzegane. Wskazano, że E. H. (1) rozwiązał zatrudnienie za porozumieniem stron na 3 miesiące przed aresztowaniem, a po zwolnieniu podejmował pracę, co wykluczało bezpośredni związek przyczynowy między pozbawieniem wolności a utratą zatrudnienia. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w pozostałej części, uwzględniając jedynie zmianę w zakresie odsetek.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli osoba rozwiązała zatrudnienie za porozumieniem stron przed aresztowaniem i podejmowała pracę po zwolnieniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak jest związku przyczynowego między pozbawieniem wolności a utratą pracy, gdy rozwiązanie nastąpiło za porozumieniem stron przed aresztowaniem, a po zwolnieniu z aresztu osoba podejmowała zatrudnienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

wnioskodawczynie (w części dotyczącej odsetek)

Strony

NazwaTypRola
E. H. (1)osoba_fizycznarepresjonowany
wnioskodawczynieinnewnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za koszty

Przepisy (7)

Główne

ustawa lutowa art. 13

Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Regulacje dotyczące kosztów postępowania w sprawach o odszkodowanie za represje.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Odsetki ustawowe za opóźnienie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § pkt 1a

Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k.

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

KPC art. 322

Kodeks postępowania cywilnego

Zastosowanie w postępowaniu karnym w kontekście odszkodowania.

KPK art. 558

Kodeks postępowania karnego

Zastosowanie w postępowaniu karnym w kontekście odszkodowania.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasady swobodnej i wszechstronnej oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obraza prawa materialnego, tj. art. 481 § 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie i nieprzyznanie od zasądzonych sum odsetek ustawowych za opóźnienie.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania, tj. art. 322 KPC w zw. z art. 558 KPK w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy lutowej, która miała wpływ na jego treść, poprzez jego błędne zastosowanie oraz w efekcie oddalenie w części wniosku o zasądzenie na rzecz wnioskodawczyń odszkodowania co do kwoty 85.958,00 zł za szkodę wynikającą z pozostawania bez pracy E. H. (1) w okresie po zwolnieniu go z odbywania przedmiotowej kary orzeczonej za działalność niepodległościową. Obraza przepisów postępowania tj. art. 7 KPK polegająca na przekroczeniu zasad swobodnej i wszechstronnej oceny dowodów w analizie zgromadzonego materiału dowodowego, naruszającą zasady logicznego wnioskowania i zasad doświadczenia życiowego, polegające na nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego, pośrednio w postaci zeznań wnioskodawczyni A. P. poprzez uznanie, iż brak jest podstaw do poczynienia pozytywnych dla pokrzywdzonego ustaleń w zakresie przyznania odpowiedniego odszkodowania.

Godne uwagi sformułowania

Nie zmienia to jednak reguł dowodzenia w procesach odszkodowawczych Utrata zatrudnienia nie pozostawała zatem w żadnym związku przyczynowym z faktem pozbawienia wolności w okresie stanu wojennego. stronie nie udało się udowodnić pozostawania przez E. H. (1) bez pracy i bezpośredniego związku tego faktu z pozbawieniem wolności.

Skład orzekający

Andrzej Wiśniewski

przewodniczący

Janusz Jaromin

członek

Maciej Żelazowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja związku przyczynowego między represjami politycznymi a utratą pracy oraz zasady przyznawania odsetek od odszkodowań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o represjonowanych i konkretnego stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odszkodowań za represje polityczne, co ma wymiar historyczny i społeczny. Interpretacja związku przyczynowego jest kluczowa dla podobnych spraw.

Represje polityczne a utrata pracy: Sąd Apelacyjny wyjaśnia zasady przyznawania odszkodowań.

Dane finansowe

WPS: 85 958 PLN

odszkodowanie: 85 958 PLN

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 12/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 18 listopada 2021e., sygn. III Ko 779/20 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. obraza przepisów postępowania, tj. art. 322 KPC w zw. z art. 558 KPK w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy lutowej, która miała wpływ na jego treść, poprzez jego błędne zastosowanie oraz w efekcie oddalenie w części wniosku o zasądzenie na rzecz wnioskodawczyń8 odszkodowania co do kwoty 85.958,00 zł za szkodę wynikającą z pozostawania bez pracy E. H. (1) w okresie po zwolnieniu go z odbywania przedmiotowej kary orzeczonej za działalność niepodległościową, podczas gdy Sąd ograniczył się jedynie do polemiki co do zasady dochodzonej przez wnioskodawczynie sumy pieniężnej z tytułu odszkodowania w pełnym zakresie, obraza przepisów postępowania tj. art. 7 KPK polegającą na przekroczeniu zasad swobodnej i wszechstronnej oceny dowodów w analizie zgromadzonego materiału dowodowego, naruszającą zasady logicznego wnioskowania i zasad doświadczenia życiowego, polegające na nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego, pośrednio w postaci zeznań wnioskodawczyni A. P. poprzez uznanie, iż brak jest podstaw do poczynienia pozytywnych dla pokrzywdzonego ustaleń w zakresie przyznania odpowiedniego odszkodowania, podczas gdy E. H. (1) doznał szkody związanej z pozostawaniem bez pracy po zwolnieniu z odbywania kary w wysokości wskazanej w złożonym w sprawie wniosku pozostającej w bezpośrednim związku z izolacją, a ponadto wnioskodawczynie wykazały podstawy do zasądzenia pełnej kwoty odszkodowania ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wyrok nie został zaskarżony w części dotyczącej zasądzenia odszkodowania z tytułu wykonania orzeczenia Kolegium do Spraw Wykroczeń, stąd nie zachodzi potrzeba odnoszenia się do tej części zaskarżonego wyroku. Przedmiotem zaskarżenia była tylko kwestia pozostałej części wniosku o odszkodowanie, w której Sąd I instancji wniosku nie uwzględnił. Zgodzić się należy z pełnomocnikiem wnioskodawczyń, że można domniemywać, iż sytuacja z zatrudnieniem osób podlegającym represjom ze względów politycznych była trudna, mieli kłopoty z uzyskaniem lub utrzymaniem zatrudnienia. Nie zmienia to jednak reguł dowodzenia w procesach odszkodowawczych, a tym bardziej tak jak w tej sprawie, gdzie nie jest skarżone ustalenie faktyczne, iż E. H. (1) rozwiązał zatrudnienie jako kierowca w Przedsiębiorstwie (...) za porozumieniem stron na 3 miesiące przed aresztowaniem. Utrata zatrudnienia nie pozostawała zatem w żadnym związku przyczynowym z faktem pozbawienia wolności w okresie stanu wojennego. Sąd I instancji poczynił również ustalenia faktyczne, również niekwestionowane apelacją, że po wyjściu na wolność E. H. (1) podejmował pracę w okresie od kwietnia do czerwca 1984r. w zakładzie ślusarskim, od 1 lutego 1985r. do 30 czerwca 1989r. w Seminarium Duchownym, a także w transporcie krajowym i międzynarodowym oraz w C. w G. . Dlatego Sąd odwoławczy akceptuje stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, że stronie nie udało się udowodnić pozostawania przez E. H. (1) bez pracy i bezpośredniego związku tego faktu z pozbawieniem wolności. To zaś uprawniało Sąd do uznania, że nie doszło do uchybienia przepisom art. 7 k.p.k. oraz art. 558 k.p.k. w zw. z art. 322 k.p.c. Wniosek zmiana wyroku poprzez zasądzenie na rzecz wnioskodawczyń łącznie dalszej kwoty 85.958,00 zł tytułem odszkodowania w związku z działalnością E. H. (1) na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Ze względu na niezasadność zarzutu apelacji, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku apelacyjnego. 3.2. obraza prawa materialnego, tj. art. 481 § 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie i nieprzyznanie od zasądzonych sum odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od dnia uprawomocnienia się wyroku od dnia zapłaty, pomimo, że takie żądanie zostało zgłoszone w przedmiotowym wniosku o odszkodowanie ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Ponieważ obie strony zgodnie wnosiły o uwzględnienie tego zarzutu apelacji, godzi się wskazać, że od dnia uprawomocnienia się wyroku zasądzającego odszkodowanie lub zadośćuczynienie, stronie przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie. Wniosek zmiana rozstrzygnięcie odnośnie odsetek ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z uwagi na zasadność zarzutu apelacyjnego Sąd wprowadził zmianę polegającą na tym, że w punkcie I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku w miejsce zwrotu "z ustawowymi odsetkami od daty uprawomocnienia się wyroku" wprowadził zwrot "z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty uprawomocnienia się wyroku". 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.5. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok został utrzymany w mocy poza zmianą, o której mowa w sekcji 5.2. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Z uwagi na niezasadność pozostałych wniosków i zarzutów apelacyjnych. 1.6. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Z uwagi na zasadność zarzutu apelacyjnego Sąd wprowadził zmianę polegającą na tym, że w punkcie I części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku w miejsce zwrotu "z ustawowymi odsetkami od daty uprawomocnienia się wyroku" wprowadził zwrot "z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od daty uprawomocnienia się wyroku". Zwięźle o powodach zmiany 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Z uwagi na to, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy lutowej Skarb Państwa ponosi koszty ustanowienia pełnomocnika, Sąd orzekł na podstawie art. 13 tej ustawy. IV. Na podstawie art. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. 7. PODPIS Andrzej Wiśniewski Janusz Jaromin Maciej Żelazowski 1.7. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację pełnomocnik wnioskodawczyń Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja co do odsetek w zakresie pkt 1 oraz w części oddalającej wniosek w zakresie pkt 2 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę