II AKA 119/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku A. O. o zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z oczywistego niesłusznego pozbawienia wolności w wyniku wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności. Wnioskodawczyni była pozbawiona wolności przez 43 dni w związku z niewykonaną karą ograniczenia wolności. Choć postanowienie o zarządzeniu zastępczej kary pozbawienia wolności zostało ostatecznie uchylone, Sąd Okręgowy oddalił wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zinterpretowanie przepisu art. 552 k.p.k., który reguluje odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wynikłe z niesłusznego skazania lub tymczasowego aresztowania. Sąd odwoławczy podkreślił, że przepis ten ma charakter szczególny i jego zakres jest ściśle ograniczony do przypadków uniewinnienia lub skazania na łagodniejszą karę po wznowieniu postępowania lub uwzględnieniu kasacji. Sytuacja wnioskodawczyni, polegająca na wykonaniu kary, która ostatecznie została uchylona, nie mieści się w katalogu otwartym tego przepisu. Sąd Apelacyjny odrzucił również zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania, uznając je za niezasadne i wskazując na brak wpływu ewentualnych uchybień na treść orzeczenia. Zwrócono uwagę na przymus adwokacko-radcowski przy składaniu apelacji od wyroku sądu okręgowego, co skutkowało odrzuceniem pisma sporządzonego osobiście przez wnioskodawczynię.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 552 k.p.k. w kontekście odpowiedzialności Skarbu Państwa za wykonanie kary, która została następnie uchylona, a także zasady dotyczące zarzutów apelacyjnych opartych na naruszeniu przepisów postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wykonaniem kary zastępczej i jej późniejszym uchyleniem. Interpretacja art. 552 k.p.k. jest ścisła i nie obejmuje wszystkich przypadków niesłusznego wykonania kary.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności, która następnie została uchylona, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie art. 552 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 552 k.p.k. stanowi podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa tylko w ściśle określonych przypadkach (uniewinnienie, skazanie na łagodniejszą karę po wznowieniu postępowania lub uwzględnieniu kasacji), a sytuacja wnioskodawczyni nie spełnia tych kryteriów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 552 k.p.k. jest przepisem szczególnym, który nie może być stosowany w drodze analogii do sytuacji nieobjętych jego treścią. Wykonanie kary zastępczej, która następnie została uchylona, nie jest równoznaczne z przesłankami wymienionymi w tym przepisie, które dotyczą głównie skutków nadzwyczajnych środków zaskarżenia.
Czy zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 4, 7, 410, 424 k.p.k.) są zasadne, jeśli nie wykazano wpływu tych naruszeń na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te są niezasadne, ponieważ obraza przepisów postępowania musi mieć wpływ na treść orzeczenia, a sama ocena dowodów, nawet jeśli jest odmienna od oczekiwań strony, nie stanowi podstawy do uwzględnienia apelacji, jeśli nie narusza zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny szczegółowo omówił wymogi stawiane zarzutom obrazy przepisów postępowania, podkreślając konieczność wykazania wpływu na treść orzeczenia oraz precyzyjnego wskazania naruszeń. Odnosząc się do zarzutów dotyczących oceny dowodów, sąd wskazał, że przekonanie sądu o wiarygodności dowodów pozostaje pod ochroną procesową, jeśli wynika z rozważenia wszystkich okoliczności. Uzasadnienie sądu pierwszej instancji, mimo że nieidealne, zostało uznane za wystarczające do kontroli odwoławczej.
Czy pismo procesowe sporządzone osobiście przez stronę, gdy wymagany jest udział profesjonalnego pełnomocnika (przymus adwokacko-radcowski), może wywoływać skutki prawne?
Odpowiedź sądu
Nie, takie pismo nie może wywoływać żadnych wiążących skutków prawnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na art. 446 § 1 k.p.k., który przewiduje przymus adwokacko-radcowski przy składaniu apelacji od wyroku sądu okręgowego, co skutkowało odrzuceniem pisma sporządzonego osobiście przez wnioskodawczynię z powodu braków formalnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. O. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny |
| adw. P. K. Kancelaria Adwokacka w W. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 552 § § 1-4
Kodeks postępowania karnego
Określa materialną podstawę dochodzenia odszkodowania za szkodę lub zadośćuczynienia za krzywdę z wykonania kary, której poszkodowany nie powinien ponieść, opierając odpowiedzialność Skarbu Państwa na zasadzie ryzyka, ale ograniczając jej zakres do ściśle określonych wypadków (uniewinnienie, skazanie na łagodniejszą karę po wznowieniu postępowania lub uwzględnieniu kasacji).
Pomocnicze
k.p.k. art. 446 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przewiduje przymus adwokacko-radcowski przy składaniu apelacji od wyroku sądu okręgowego.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Wymaga wykazania wpływu obrazy przepisów postępowania na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasady swobodnej, kontrolowanej oceny materiału dowodowego.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Nakazuje orzekanie na podstawie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego.
k.p.k. art. 424
Kodeks postępowania karnego
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
k.k.w. art. 9 § § 3
Kodeks karny wykonawczy
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
k.c. art. 417¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 417²
Kodeks cywilny
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 552 k.p.k. ma charakter szczególny i jego zakres jest ściśle ograniczony do przypadków uniewinnienia lub skazania na łagodniejszą karę po wznowieniu postępowania lub uwzględnieniu kasacji. • Sytuacja wnioskodawczyni, polegająca na wykonaniu kary zastępczej, która następnie została uchylona, nie spełnia przesłanek z art. 552 k.p.k. • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, ponieważ nie wykazano wpływu tych naruszeń na treść orzeczenia. • Pismo procesowe sporządzone osobiście przez stronę, gdy wymagany jest udział profesjonalnego pełnomocnika, nie wywołuje skutków prawnych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 4, 7, 410, 424 k.p.k.) przez Sąd I instancji. • Niezasadne oddalenie wniosków dowodowych. • Zaniechanie wskazania przez Sąd I instancji faktów, na których oparł się dowody.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 552 k.p.k. jest normą szczególną i stanowi tym samym samodzielną podstawę wspomnianej odpowiedzialności. • Jakiekolwiek więc uzupełnienie czy modyfikacja w drodze wykładni wymienionych w kodeksie postępowania karnego przesłanek powstania roszczeń z tytułu niesłusznego doznania przez oskarżonego dolegliwości wynikających z wykonania względem niego kary, której nie powinien był ponieść, jest niedopuszczalne. • Przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną procesową, a mianowicie art. 7 k.p.k. wtedy, gdy m.in. stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających tak na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego. • Nieidealne, bądź nieodpowiadające stronom uzasadnienie nie może jednak prowadzić do automatycznego wniosku, że wyrok jest wadliwy.
Skład orzekający
Anna Zdziarska
przewodniczący
Katarzyna Capałowska
sędzia
Anna Gąsior – Majchrowska
sędzia (del.) sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 552 k.p.k. w kontekście odpowiedzialności Skarbu Państwa za wykonanie kary, która została następnie uchylona, a także zasady dotyczące zarzutów apelacyjnych opartych na naruszeniu przepisów postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wykonaniem kary zastępczej i jej późniejszym uchyleniem. Interpretacja art. 552 k.p.k. jest ścisła i nie obejmuje wszystkich przypadków niesłusznego wykonania kary.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności Skarbu Państwa za błędy proceduralne, które prowadzą do pozbawienia wolności. Choć rozstrzygnięcie jest formalne, pokazuje, jak ściśle interpretowane są przepisy dotyczące odszkodowań.
“Czy można dostać odszkodowanie za więzienie, które ostatecznie okazało się niesłuszne? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty_pomocy_prawnej_z_urzedu: 240 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.