II AKa 100/00

Sygn. akt: II AKa 100/00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2000 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA Paweł Węgrzynek Sędziowie SSA Barbara Suchowska SSO del. Elżbieta Mieszczańska (spr.) Protokolant Agnieszka Szendzielorz przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Andrzeja Jużkowa po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2000r. sprawy J. B. ur. (...) syna W. - o odszkodowanie - z powodu apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 24 lutego 2000r. sygn. akt XVI1 Ko 350/99 1. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; 2. wydatkami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. II AKa 100/00 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 4 listopada 1999r. J. B. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz 45.000 złotych tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikła z aresztowania go i ciężkiej pracy w kopalni w charakterze skazanego. Jako podstawę prawną swego roszczenia wnioskodawca powołał przepisy art. 3§1 i następnych w zw. z art. 11 i art. 8 ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego . Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 lutego 2000r. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił wniosek J. B. , kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podniósł, iż niespełniona została podstawowa przesłanka z art. 9 ust. 1 ustawy z 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego , albowiem prawomocnym postanowieniem z dnia 7 lipca 1999r. Sąd Okręgowy w Katowicach odmówił uznania za nieważne orzeczenia Delegatury Komisji Specjalnej w K. z dnia 8 grudnia 1952r., którym J. B. został skazany za przestępstwo z art. 111§2 kk z 1932r. na karę 1 roku i 6 miesięcy obozu pracy. Powyższy wyrok zaskarżył pełnomocnik wnioskodawcy J. B. wnosząc o zmianę wyroku przez uwzględnienie wniosku bądź o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i podnosząc, iż wnioskodawca uważa, że był represjonowanym przez UB w czasie aresztowania, procesu i pobytu w obozie pracy w Kopalni (...) . Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie jest niewątpliwym, że wnioskodawca J. B. był skazany orzeczeniem Delegatury Komisji Specjalnej w K. z dnia 8 grudnia 1952r. za popełnienie przestępstwa z art. 111§2 kk z 1932r. na karę 1 roku i 6 miesięcy obozu pracy oraz, że po zastosowaniu wobec niego amnestii odbył karę w okresie od 9 kwietnia 1952r. do 9 czerwca 1953r. Postanowieniem Prezesa Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 sierpnia 1998r. w sprawie II AKo 227/98 uznano w oparciu o §23 ust. 2 pkt. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno – rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń, iż skazanie J. B. przez Delegaturę Komisji Specjalnej nastąpiło z przyczyn politycznych albowiem orzeczenie to zapadło w okresie, w którym prawno – karne represje były nie tylko często stosowanym elementem walki z aktywną opozycją polityczną, ale również metodą zastraszenia ogółu społeczeństwa, dotykającą także przypadkowych obywateli. Takie ustalenia są niewątpliwie wystarczającymi dla potrzeb emerytalno – rentowych, natomiast są niewystarczające dla uzyskania odszkodowania w trybie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego . Z literalnego brzmienia art. 1 tej ustawy wynika w sposób jednoznaczny, iż prawo do unieważnienia orzeczeń represjonujących jak i odszkodowania i zadośćuczynienia za doznaną represję karną, przysługuje wyłącznie osobom, których spotkała represja karna z powodu lub w związku z ich działalnością na rzecz odzyskania niepodległości Państwa Polskiego. Takie jest ratio legis ustawy. W sprawie J. B. w postępowaniu o unieważnienie orzeczenia Delegatury Komisji Specjalnej w K. z dnia 8 grudnia 1952r. na jego wniosek, zakończonego prawomocnym postanowieniem oddalającym tenże wniosek, ustalono w sposób niewątpliwy, iż czyn mu przypisany nie był związany, ani też nie został popełniony z powodu prowadzonej przez J. B. działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, albowiem wnioskodawca takiej działalności nie prowadził, co sam przyznał. Jego zachowanie, za które spotkał się z represją karną było jednorazowym przypadkowym czynem umotywowanym poczuciem krzywdy, jakiej doznała jego rodzina na Wschodzie, a nie podjętą świadomie działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, a nawet wyrażeniem opozycyjnych przekonań. Stąd wobec braku spełnienia przesłanek z art. 8 ust. 1 ustawy z 23 lutego 1991r. niezbędnych dla zasą dzenia odszkodowania, wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach należało utrzymać w mocy stosownie do art. 437§1 kpk , albowiem brak jest podstaw do uznania, że Sąd I instancji dopuścił się obrazy prawa materialnego, bądź uchybień procesowych, mogących mieć wpływ na treść orzeczenia, bądź też poczynił błędne ustalenia faktyczne. Orzeczenie o wydatkach postępowania odwoławczego oparto na przepisie art. 12 ustawy z 23 lutego 1991r. Dz. U. Nr 34 poz. 149 z późn. zmianami.