II AKA 100/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Lublinie rozpoznał sprawę z apelacji pełnomocnika Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., reprezentującego Skarb Państwa, od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, który częściowo uwzględnił wniosek W.N. o zadośćuczynienie i odszkodowanie. Wniosek dotyczył krzywdy i szkody wynikłej z zatrzymania w dniach 31 sierpnia - 2 września 1982 r. oraz wykonania orzeczenia Kolegium do Spraw Wykroczeń z dnia 31 sierpnia 1982 r., które zostało później stwierdzone jako nieważne postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 19 października 2021 r. w sprawie IV Ko 620/20. Sąd Apelacyjny uznał wszystkie zarzuty apelacji za bezzasadne. Stwierdzono, że obraza przepisów postępowania (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz art. 554 § 2b pkt 3 k.p.k.) nie miała miejsca, a ocena dowodów była prawidłowa. Sąd Apelacyjny podkreślił, że przepis art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych ma zastosowanie, a stwierdzenie nieważności orzeczenia represyjnego rozciąga się na wszystkie czynności procesowe i faktyczne, w tym zatrzymanie, które należy uznać za niesłuszne. Potwierdzono, że uiszczenie grzywny w wysokości 20 000 zł zostało udowodnione wyjaśnieniami wnioskodawcy, mimo braku dokumentacji. Sąd Apelacyjny w pełni podzielił ustalenia sądu pierwszej instancji i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prawa do zadośćuczynienia i odszkodowania za represje okresu stanu wojennego, w tym za zatrzymanie i wykonanie orzeczeń Kolegiów do Spraw Wykroczeń, nawet przy braku dokumentacji potwierdzającej zapłatę grzywny.
Dotyczy specyficznej sytuacji osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w okresie stanu wojennego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, pozwala na zasądzenie zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z zatrzymania, przesłuchania i osadzenia w jednostce MO, jeśli stwierdzono nieważność orzeczenia Kolegium do Spraw Wykroczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten znajduje zastosowanie i pozwala na zasądzenie zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z zatrzymania, gdyż stwierdzenie nieważności orzeczenia represyjnego rozciąga się na wszystkie czynności procesowe i faktyczne, w tym zatrzymanie, które należy uznać za niesłuszne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że stwierdzenie nieważności orzeczenia Kolegium do Spraw Wykroczeń w trybie ustawy z 1991 r. oznacza, że całe postępowanie było represyjne. Zatrzymanie wnioskodawcy było środkiem przymusu służącym realizacji celów tego postępowania, a zatem było niesłuszne i uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Czy ustalenie faktu uiszczenia grzywny w wysokości 20 000 zł, nałożonej na mocy orzeczenia, którego nieważność stwierdzono, może nastąpić w oparciu o zeznania wnioskodawcy, nawet przy braku dokumentacji potwierdzającej zapłatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie faktu uiszczenia grzywny może nastąpić w oparciu o wiarygodne zeznania wnioskodawcy, jeśli spełniają one kryteria oceny dowodów zgodnie z k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał zeznania wnioskodawcy za szczere, logiczne i przekonujące, co pozwoliło na uznanie faktu uiszczenia grzywny za udowodniony. Brak dokumentacji nie wyklucza możliwości udowodnienia tego faktu innymi środkami dowodowymi, jeśli są one wiarygodne.
Jaki organ reprezentuje Skarb Państwa w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za zatrzymanie i wykonanie orzeczenia Kolegium do Spraw Wykroczeń z okresu stanu wojennego, w sytuacji gdy stwierdzono nieważność tego orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny uznał, że określenie organu reprezentującego Skarb Państwa na podstawie art. 554 § 2b pkt 3 k.p.k. było prawidłowe, wskazując na Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. jako organ właściwy do reprezentowania Skarbu Państwa w tej sprawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona apelująca |
Przepisy (5)
Główne
u.o.u.n.o. art. 8 § ust. 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Przepis dotyczy zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z wydania lub wykonania orzeczenia, którego nieważność stwierdzono, a także zatrzymania jako środka przymusu służącego realizacji celów takiego postępowania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Zasada uwzględniania całokształtu materiału dowodowego.
k.p.k. art. 554 § § 2b pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Określenie organu reprezentującego Skarb Państwa w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie.
k.p.k. art. 552 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje również w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 8 ust. 1 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń represyjnych do zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z zatrzymania. • Uznanie zatrzymania za niesłuszne w związku ze stwierdzeniem nieważności orzeczenia Kolegium do Spraw Wykroczeń. • Możliwość ustalenia faktu uiszczenia grzywny na podstawie wiarygodnych zeznań wnioskodawcy. • Prawidłowe określenie organu reprezentującego Skarb Państwa (Komendant Wojewódzki Policji w L.).
Odrzucone argumenty
Obraza art. 8 ust. 1 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń represyjnych poprzez jego błędne zastosowanie (skarżący twierdził, że przepis dotyczy tylko skutków wykonania orzeczeń, a nie zatrzymania). • Obraza przepisów postępowania (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k.) poprzez dowolną ocenę dowodów. • Błędne zastosowanie art. 554 § 2b pkt 3 k.p.k. i błędne określenie organu reprezentującego Skarb Państwa.
Godne uwagi sformułowania
Stwierdzenie nieważności orzeczenia kończącego postępowanie z powodu jego represyjności za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego jest równoznaczne z uznaniem, że taki charakter miało całe postępowanie, które doprowadziło do wydania tego orzeczenia. • Zatrzymanie wnioskodawcy w dniu 31 sierpnia 1982 r. stanowiło środek przymusu służący realizacji określonych celów postępowania zakończonego unieważnionym orzeczeniem. • Brak możliwości udokumentowania uiszczenia grzywny nie oznacza, że do wykonania orzeczenia nie doszło.
Skład orzekający
Tadeusz Bizior
przewodniczący
Leszek Pietraszko
sędzia
Anna Grodzicka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prawa do zadośćuczynienia i odszkodowania za represje okresu stanu wojennego, w tym za zatrzymanie i wykonanie orzeczeń Kolegiów do Spraw Wykroczeń, nawet przy braku dokumentacji potwierdzającej zapłatę grzywny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w okresie stanu wojennego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy represji okresu stanu wojennego i dochodzenia sprawiedliwości przez osoby pokrzywdzone, co ma silny wymiar historyczny i społeczny.
“Sprawiedliwość po latach: Sąd przyznał zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie w stanie wojennym.”
Dane finansowe
grzywna: 20 000 PLN
odszkodowanie: 10 174,53 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.