II A Ka 70/20

Sąd Apelacyjny w WarszawieWarszawa2020-11-02
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokaapelacyjny
oszustwobankkredytpożyczkakontrola operacyjnakodeks karnyapelacjakwalifikacja prawna

Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej kwalifikacji prawnej czynów i kar, uwzględniając apelację prokuratora i obrońców, jednocześnie utrzymując w mocy uniewinnienie wobec niektórych oskarżonych.

Sąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał apelacje prokuratora i obrońców od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o oszustwo bankowe. Sąd odwoławczy zmienił wyrok w części dotyczącej kwalifikacji prawnej czynów przypisanych oskarżonym J. K. (1) i B. M., uzupełniając kwalifikację o art. 286 § 1 kk i dostosowując podstawę wymiaru kary. Zmieniono również orzeczenie o karze łącznej wobec B. M. i uchylono je, wymierzając nową karę łączną z warunkowym zawieszeniem wykonania. W pozostałej części wyrok utrzymano w mocy, w tym uniewinnienie wobec I. K. i M. N. (1), oddalając zarzuty prokuratora dotyczące wykorzystania materiałów z kontroli operacyjnej.

Sąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał sprawę z apelacji prokuratora i obrońców oskarżonych J. K. (1), B. M. i M. O. dotyczącej czynów z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Sąd odwoławczy, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie (sygn. akt XVIII K 89/18), doprecyzował kwalifikację prawną czynów przypisanych J. K. (1) i B. M., wskazując na wprowadzenie w błąd pracowników banków i doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Wobec B. M. uchylono orzeczenie o karze łącznej i wymierzono nową karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 3 lata próby, a także karę grzywny. Wobec M. O. ustalono, że zrealizowała znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Sąd utrzymał w mocy wyrok w pozostałej części, w tym uniewinnienie wobec I. K. i M. N. (1). Oddalono apelację prokuratora dotyczącą zarzutu obrazy przepisów postępowania w zakresie wykorzystania materiałów z kontroli operacyjnej, uznając je za niedopuszczalne z mocy prawa z uwagi na brak uzyskania zgody sądu w wymaganym terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, materiały te nie mogą być wykorzystane jako dowód w postępowaniu karnym, jeśli prokurator nie uzyskał zgody sądu w terminie określonym w przepisach obowiązujących w czasie prowadzenia kontroli operacyjnej, nawet jeśli przepis wprowadzony później (art. 168b kpk) dopuszczałby takie wykorzystanie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że przepisy ustawy o policji dotyczące wykorzystania materiałów z kontroli operacyjnej mają charakter materialny i warunki ich wykorzystania procesowego musiały być spełnione w czasie ich pozyskania. Brak uzyskania przez prokuratora zgody sądu w terminie prekluzyjnym uniemożliwił wykorzystanie tych materiałów, a późniejsze zmiany legislacyjne nie mogły konwalidować tego zaniechania. Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

prokurator (w części)

Strony

NazwaTypRola
I. K.osoba_fizycznaoskarżony
J. K. (1)osoba_fizycznaoskarżony
B. M.osoba_fizycznaoskarżony
M. N. (1)osoba_fizycznaoskarżony
M. O.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratororgan_państwowyprokurator

Przepisy (27)

Główne

kk art. 286 § 1

Kodeks karny

kk art. 297 § 1

Kodeks karny

kk art. 11 § 2

Kodeks karny

kk art. 11 § 3

Kodeks karny

kk art. 91 § 1

Kodeks karny

kk art. 91 § 2

Kodeks karny

kk art. 4 § 1

Kodeks karny

kk art. 85

Kodeks karny

kk art. 86 § 1

Kodeks karny

u.p. art. 15

Ustawa o policji

u.p. art. 15c

Ustawa o policji

u.p. art. 15d

Ustawa o policji

u.p. art. 15e

Ustawa o policji

Pomocnicze

kk art. 33 § 1

Kodeks karny

kk art. 33 § 2

Kodeks karny

kk art. 33 § 3

Kodeks karny

kk art. 69 § 1

Kodeks karny

kk art. 69 § 2

Kodeks karny

kk art. 70 § 1

Kodeks karny

kpk art. 457 § 2

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 423 § 1a

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 168a

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 168b

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 7

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 632 § 2

Kodeks postępowania karnego

kpk art. 634

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność wykorzystania materiałów z kontroli operacyjnej z uwagi na brak zgody sądu w terminie. Prawidłowa kwalifikacja prawna czynów przypisanych oskarżonym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji prokuratora dotyczące naruszenia przepisów postępowania w zakresie wykorzystania materiałów z kontroli operacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

przedłożenie opisanych tam dokumentów stanowiło wprowadzenie w błąd pracowników banków doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniem materiały uzyskane z kontroli operacyjnej nie mogą być wykorzystane jako dowód w postępowaniu karnym terminy miały charakter nieprzywracalny (prekluzyjny) rzetelny proces to taki, w którym rekonstrukcja faktów opiera się na prawidłowej ocenie materiałów uzyskanych zgodnie z prawem

Skład orzekający

Ewa Leszczyńska-Furtak

przewodniczący

Ewa Gregajtys

sędzia

Izabela Szumniak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykorzystania materiałów z kontroli operacyjnej w postępowaniu karnym, zasady rzetelnego procesu."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie prowadzenia kontroli operacyjnej i specyfiki przepisów ustawy o policji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z wykorzystaniem dowodów z kontroli operacyjnej, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Zmiana wyroku i szczegółowe uzasadnienie czynią ją interesującą dla prawników karnistów.

Kontrola operacyjna jako dowód w sprawie karnej – kiedy można ją wykorzystać?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II A Ka 70/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 listopada 2020r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący Sędzia Sądu Apelacyjnego Ewa Leszczyńska-Furtak Sędziowie Sądu Apelacyjnego Ewa Gregajtys Sądu Okręgowego (del.) Izabela Szumniak Protokolant Adriana Hyjek przy udziale Prokuratora Ewy Domagalskiej-Szulewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2020r. sprawy: 1. I. K. urodzonej (...) w W. , córki Z. i M. , 2. J. K. (1) urodzonego (...) w P. , syna J. i B. 3. B. M. urodzonej (...) w W. , córki Z. i K. oskarżonych z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i in. kk 4. M. N. (1) urodzonej (...) w W. , córki M. i B. oskarżonej z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk 5. M. O. urodzonej (...) w W. , córki J. i M. oskarżonej z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk na skutek apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońców oskarżonych J. K. (1) i M. O. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 października 2019r. sygn. akt XVIII K 89/18 I. wyrok w części zaskarżonej zmienia w ten sposób, że: 1. wobec oskarżonego J. K. (1) w zakresie każdego z czynów przypisanych w pkt od 2.3 do 2.7 ustala, że przedłożenie opisanych tam dokumentów stanowiło wprowadzenie w błąd pracowników banków - G. (...) Bank co do czynu przypisanego w pkt 2.3 i Banku Spółdzielczego w P. co do pozostałych czynów a oskarżony doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem te podmioty w wysokości kwot ujętych w umowach kredytowych, kwalifikację prawną każdego z czynów uzupełnia o art. 286 § 1 kk , a za podstawę wymiaru kary pozbawienia wolności orzeczonej w pkt. 2.7 przyjmuje art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk i art. 91 § 1 kk , 2. wobec oskarżonej B. M. : - uchyla orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności i warunkowym zawieszeniu jej wykonania zawarte w pkt. 3.7 i 3.8, - w zakresie każdego z czynów przypisanych w pkt od 3.2 do 3.4 ustala, że przedłożenie opisanych tam dokumentów stanowiło wprowadzenie w błąd pracowników banków a oskarżona doprowadziła do niekorzystnego rozporządzenia mieniem te podmioty w wysokości kwot ujętych w umowach kredytowych co do czynów z pkt. 3.2 i 3.3 i umowie pożyczki co do czynu z pkt. 3.4 i za podstawę skazania oskarżonej za każdy z tych czynów, przy zastosowaniu ustawy Kodeks karny z 6 czerwca 1997r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 30.06.2015r, przyjmuje art. 286 § 1 kk w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 4 § 1 kk i ustalając, że czyny te zostały popełnione w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 kk , na podstawie art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk i art. 91 § 1 kk wymierza oskarżonej karę roku pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 33 § 1, 2 i 3 kk i art. 91 § 1 kk karę grzywny w wymiarze 130 (sto trzydzieści) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł, - za czyn przypisany oskarżonej w pkt. 3.6 wyroku zakwalifikowany z art. 297 § 1 kk i art. 4 § 1 kk , przy zastosowaniu ustawy Kodeks karny z 6 czerwca 1997r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 30.06.2015r., na podstawie art. 297 § 1 kk wymierza oskarżonej karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności, 3. wobec oskarżonej M. O. ustala, że przedkładając opisane w zarzucie dokumenty wprowadziła w błąd pracownika banku (...) z siedzibą w W. i doprowadziła ten bank do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie ujętej w umowie pożyczki i przyjmując, że w ten sposób zrealizowała znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk , za podstawę wymiaru orzeczonej kary pozbawienia wolności przyjmuje art. 286 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk , II. wyrok w pozostałej części zaskarżonej wobec oskarżonych J. K. (1) i B. M. oraz wobec oskarżonych M. O. , I. K. i M. N. (1) - utrzymuje w mocy, III. wobec oskarżonej B. M. , przy zastosowaniu ustawy Kodeks karny z 6 czerwca 1997r. w brzmieniu obowiązującym w dniu 30.06.2015r., na podstawie art. 85 kk , art. 86 § 1 kk i art. 91 § 2 kk , łączy kary pozbawienia wolności orzeczone w pkt. 3.5 zaskarżonego wyroku oraz powyżej i wymierza karę łączną roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie, na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk i art. 70 § 1 pkt 1 kk , warunkowo zawiesza na okres 3 (trzech) lat próby, IV. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz M. N. (1) kwotę 1.200 (tysiąc dwieście) zł z tytułu zwrotu kosztów obrony w postępowaniu apelacyjnym, V. zasądza na rzecz Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych postępowania apelacyjnego: - od oskarżonego J. K. (1) kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) zł, w tym kwotę 400 (czterysta) zł opłaty, - od oskarżonej M. O. kwotę 700 (siedemset) zł, w tym kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) zł opłaty, VI. zwalnia oskarżoną B. M. od ponoszenia kosztów postępowania apelacyjnego, VII. koszty postępowania apelacyjnego wobec oskarżonych I. K. i M. N. (1) ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE UZASADNIENIE w trybie art. 457 § 2 kpk w zw. z art. 423 § 1a kpk wobec oskarżonych I. K. i M. N. (1) Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 70/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 2 października 2019r. w sprawie XVIII K 89/18 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ prokurator ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty Sąd Apelacyjny nie przeprowadzał postępowania dowodowego. 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------------------------------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ---------------------- 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Obraza przepisów postępowania – art. 168a kpk i art. 170 pkt 1 kpk – poprzez uznanie, że materiał dowodowy z kontroli operacyjnej nie może podlegać ujawnieniu w niniejszej sprawie jako niedopuszczalny z mocy ustawy, co miało wpływ na treść orzeczenia, bowiem doprowadziło do wykluczenia istotnego dowodu co nie pozwoliło Sądowi na prawidłową ocenę dowodów w postaci depozycji M. W. , J. K. (2) , E. G. , I. K. i M. N. (1) a w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego przyjęcia przez Sąd meriti, że oskarżone M. N. (1) i I. K. nie dopuściły się zarzuconych im czynów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy nie uchybił przywołanym w zarzucie przepisom prawa procesowego uznając za niedopuszczalne wykorzystanie w rozpoznawanej sprawie materiałów uzyskanych z kontroli operacyjnej. W postanowieniu oddalającym wniosek prokuratora w tym przedmiocie wydanym na rozprawie w dniu 12 lutego 2019r. odwołując się do regulacji przepisów prawa procesowego a także art. 51 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , Sąd prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko a skarżący nie przedstawił argumentów, które jego słuszność mogłyby chociaż podważyć (k. 4663, 4675-4678, t. XXIV). Sąd Okręgowy trafnie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania art. 168b kpk i tej oceny skarżący nie kwestionuje. Podzielając zatem argumentację zawartą w przywołanym postanowieniu, jedynie dla porządku powtórzyć należy za Sądem Okręgowym, że kontrola operacyjna, której dotyczył wniosek dowodowy prokuratora, została zarządzona w 2013r. wobec innej osoby, aniżeli oskarżeni. Obowiązujące wówczas przepisy jednoznacznie regulowały warunki wykorzystania tak pozyskanych materiałów wobec osoby innej niż ta, w stosunku do której kontrola była stosowana. Zgodnie z art. 15 lit. c do e ustawy o policji w jej brzmieniu z 2013r, jeżeli w wyniku stosowania kontroli operacyjnej uzyskano dowód popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, w stosunku do którego można zarządzić kontrolę operacyjną, popełnionego przez osobę, wobec której była stosowana kontrola operacyjna, innego niż objęte zarządzeniem kontroli operacyjnej, albo popełnionego przez inną osobę, o zgodzie na jego wykorzystanie w postępowaniu karnym orzekał postanowieniem sąd, który zarządził kontrolę operacyjną albo wyraził na nią zgodę w trybie określonym w ust. 3, na wniosek prokuratora (art. 15c ustawy). Wniosek taki prokurator kierował do sądu nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania materiałów zgromadzonych podczas stosowania kontroli operacyjnej, przekazanych mu przez organ Policji niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 2 miesięcy od dnia zakończenia kontroli (art. 15d ustawy). Sąd zobligowany był do wydania postanowienia w tym przedmiocie w terminie 14 dni od złożenia wniosku (art. 15e). Poza sporem pozostaje okoliczność, że w rozpoznawanej sprawie, w zakreślonym w ustawie terminie, prokurator zgody takiej, określanej jako następcza, nie tylko nie uzyskał, ale nawet o takową nie występował. Przywołane terminy miały charakter nieprzywracalny (prekluzyjny) co powoduje, że wskutek własnego zaniechania prokurator już na etapie śledztwa bezpowrotnie utracił możliwość wykorzystania wskazanych materiałów w postępowaniu przeciwko oskarżonym, w szczególności tym, co do których aktualnie sformułował zarzut apelacyjny. Nie negując zatem okoliczności, że sam materiał z kontroli operacyjnej został pozyskany zgodnie z prawem, bo w trakcie kontroli legalnie prowadzonej wobec innej osoby, to jednak nie może on być wykorzystany w procesie przeciwko oskarżonym skoro nie spełnia podstawowego warunku, z którym ustawa wiązała możliwość jego dowodowego wykorzystania w procesie prowadzonym wobec innych osób aniżeli ta, co do której kontrolę zarządzono. Skutku tego, co słusznie wskazał Sąd Okręgowy, nie niweluje regulacja art. 168b kpk . Przepis ten został wprowadzony ustawą z dnia 11 marca 2016r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2016.437), która weszła w życie z dniem 16 kwietnia 2016r. a zatem znacznie po terminach, z upływem których prokurator bezpowrotnie utracił możliwość wykorzystania materiałów z kontroli operacyjnej w postępowaniu przeciwko oskarżonym. Niezależnie zatem od szeroko analizowanego w orzecznictwie jak i doktrynie zagadnienia przepisów intertemporalnych przywołanej ustawy, stwierdzić należy, że skoro prokurator w czasie stosowania kontroli operacyjne nie wystąpił z wnioskiem o zgodę następczą, to wprowadzony po kilku latach art. 168b kpk skutków tego zaniechania konwalidować nie może. Sąd Apelacyjny w pełni podziela wyczerpującą argumentację w tym zakresie zawartą w szeregu już orzeczeń Sądu Najwyższego, a w szczególności postanowieniach z 22 maja 2019r. w sprawie I KZP 2/19 i z 26 czerwca 2019r. IV KK 328/18. Powtórzyć jedynie wypada za Sądem Najwyższym, że w demokratycznym państwie prawnym ( art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ) nie może być akceptowana kłócąca się z zasadami rzetelnego procesu praktyka organów procesowych, która nie respektowałaby zaistniałych w trakcie postępowania karnego zdarzeń, z założenia nieodwracalnych, rodzących skutki pozytywne dla oskarżonego. Słuszne jest zatem stanowisko Sądu Okręgowego, który rozstrzygał przed datami przywołanych postanowień Sądu Najwyższego, że wprowadzenie do postępowania karnego jako dowodów materiałów uzyskanych w toku kontroli operacyjnej, uwarunkowane jest spełnieniem wymogów obowiązujących w czasie, w którym kontrola była realizowana. Zagadnienie to nie wymaga szerszej argumentacji, skoro nawet skarżący nie kwestionuje stanowiska Sądu Okręgowego w zakresie wykładni art. 168b kpk . Nie można zgodzić się z prokuratorem, gdy możliwości wykorzystania materiałów z kontroli operacyjnej w rozpoznawanej sprawie, a więc w szczególności wobec oskarżonych I. K. i M. N. (1) , upatruje w treści art. 168a kpk a do tego sprowadza się zarzut apelacji. Przepis ten stanowi o braku możliwości uznania dowodu za niedopuszczalny wyłącznie na tej podstawie, że został uzyskany z naruszeniem przepisów postępowania lub za pomocą czynu zabronionego, o którym mowa w art. 1 § 1 Kodeksu karnego , chyba, że dowód został uzyskany w związku z pełnieniem przez funkcjonariusza publicznego obowiązków służbowych, w wyniku: zabójstwa, umyślnego spowodowania uszczerbku na zdrowiu lub pozbawienia wolności. Prokurator pomija jednak, że przepisy ustawy o policji w zakresie, w jakim formułują warunki do wykorzystania procesowego określonych danych uzyskanych z kontroli operacyjnej mają charakter przepisów materialnych (Kodeks postępowania karnego pod red. R. Stefańskiego i S. Zabłockiego, t. II, Warszawa 2019, teza 3 do art. 168a kpk). Sąd Okręgowy, choć w innym kontekście, to prawidłowo zatem wskazał, że czynności dotyczące kontroli operacyjnej nie są czynnościami procesowymi. Stanowisko takie aktualnie znajduje wsparcie także w orzecznictwie, w tym wskazanym wyżej postanowieniu Sądu Najwyższego z 26 czerwca 2019r. w sprawie IV KK 328/18. Odwołując się do tegoż samego postanowienia skarżący nie dostrzega zatem, że podważa ono pogląd prezentowany w apelacji. W konsekwencji, skoro przepis art. 168a kpk dopuszcza możliwość wykorzystania dowodu uzyskanego z naruszeniem przepisów postępowania a określone w ustawie o policji warunki wykorzystania procesowego danych z kontroli operacyjnej mają charakter materialny, to powyższe wyklucza możliwość wprowadzenia do procesu materiałów uzyskanych z naruszeniem takich przepisów na przywołanej podstawie. Niezależnie od powyższego, trudno nie poddać krytyce także tej argumentacji apelacji, która znalazła się na jej 25 stronie. Skarżący przywołuje tam fragment uzasadnienia postanowienia Sądu Najwyższego w sprawie IV KK 328/18 w tej części, w jakiej Sąd Najwyższy odwołując się wprost do realiów rozpoznawanej wówczas sprawy, wskazał na regulację art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jak i poglądy przedstawicieli doktryny, z których wynika, co do zasady, że to do ustawodawcy krajowego należy kształtowanie reguł prawa dowodowego, w tym dopuszczalność dowodów i określenie zakazów dowodowych. Podnosząc kompetencję Trybunału do oceny, czy proces jako całość był rzetelny, a zatem, czy może być tak oceniany także wówczas, gdy sąd orzekał na podstawie nielegalnego dowodu, prokurator wskazuje, że sytuacja taka nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie skoro poza materiałem z kontroli operacyjnej, I. K. i M. N. (1) obciążają także inne dowody. To, zdaniem prokuratora, świadczy o tym, że materiał z kontroli operacyjnej nie jest ani jedynym, ani zasadniczym dowodem obciążającym. Formułując taki wniosek prokurator popada jednak w sprzeczność, co wprost wynika z samej apelacji, skoro jej zarzut skarżący ogranicza do braku kompletności podstawy rozstrzygania, nie zaś wadliwej oceny tych dowodów, które dla Sądu Okręgowego stanowiły podstawę wyrokowania. W apelacji prokurator nie zawarł zarzutu obrazy art. 7 kpk , nie kwestionuje tym samym tych ocen i ustaleń, które poczynił Sąd Okręgowy, wywodzi natomiast, że byłyby one inne, gdyby Sąd uwzględnił materiały z kontroli operacyjnej. W efekcie stwierdzić należy, że to sam zakres apelacji oskarżyciela wyklucza możliwość przyjęcia, by stan dowodowy rozpoznawanej sprawy kształtował się inaczej, aniżeli ten, który był przedmiotem analizy Sądu Najwyższego w przywołanym w apelacji postanowieniu. Prokurator wskazuje, że to wprowadzenie do procesu materiałów z kontroli operacyjnej doprowadziłoby (precyzując – mogłoby doprowadzić) do wydania rozstrzygnięcia innej treści, aniżeli zaskarżone. Nie sposób inaczej interpretować oceny skarżącego wyrażonej w stwierdzeniu, że dowód pozyskany w trakcie kontroli operacyjnej pozwala natomiast na prawidłową ocenę wypowiedzi wskazanych powyżej osobowych źródeł dowodowych (str. 25 apelacji). W konsekwencji, sam oskarżyciel przyznaje, że to dopiero materiały z kontroli operacyjnej mogłyby stanowić podstawę do dokonania innej oceny dowodów osobowych, aniżeli ta dokonana przez Sąd. Tym samym, prokurator dostrzega istotną, zasadniczą wręcz rangę materiałów z kontroli operacyjnej, skoro ich wprowadzenie do procesu skutkowałoby innym jego zakończeniem – skazaniem. W takich warunkach, nie do obrony jest pogląd, że wobec kompleksowej analizy materiału dowodowego sprawy, samo wykorzystanie materiałów z kontroli operacyjnej pozostaje obojętne dla oceny rzetelności procesu w oparciu o przywołane wyżej kryterium ich znaczenia dla czynionych w sprawie ustaleń. Jest to tym bardziej istotne, gdy uwzględnić, że okoliczności wynikające z materiałów z kontroli operacyjnej stanowiłyby ewentualną podstawę do czynienia ustaleń dla oskarżonych wyłącznie niekorzystnych. Stwierdzić zatem należy, że argumentacja apelacji nie dość, że pozbawiona racji, to nadto jest wewnętrznie sprzeczna skoro skarżący uzasadnia ją stanowiskiem Sądu Najwyższego, które wnioskom prokuratora wprost przeczy. Uwzględniając powyższe okoliczności, apelacja prokuratora w części, w jakiej dotyczy oskarżonych M. N. (1) i I. K. jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym. Sąd Okręgowy słusznie uznał, że materiały z kontroli operacyjnej zawnioskowane przez prokuratora do wprowadzenia w poczet materiału dowodowego, wobec braku ich objęcia zgodą następczą sądu, nie mogą być wykorzystane w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko przywołanym osobom. Rzetelny proces to taki, w którym rekonstrukcja faktów odzwierciedlonych w ustaleniach stanowiących podstawę wyroku opiera się na prawidłowej ocenie materiałów uzyskanych zgodnie z prawem, bo tylko takie mogą stanowić dowód w procesie karnym. Prawda w każdej sferze życia jest istotną wartością, jednak w procesie karnym nie ma charakteru absolutnego, chociażby wobec istnienia zakazów dowodowych. Cele postępowania karnego ujęte w art. 2 kpk zasadniczo zostały określone jego efektami, jednak te muszą być realizowane z poszanowaniem wszystkich reguł ustalonych w przepisach. W konsekwencji samo to, że – jak wskazano w apelacji - materiały z kontroli operacyjnej obiektywnie istnieją, nie stanowi o możliwości ich wprowadzenia do procesu, skoro wprost wykluczają to przepisy. Wniosek Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Bezzasadność zarzutu apelacji. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Nie stwierdzono. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Rozstrzygnięcia o uniewinnieniach oskarżonych I. K. i M. N. (1) – pkt 1 i 4 wyroku. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Bezzasadność zarzutu apelacji. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany ----------------------- Zwięźle o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. --------------------------------- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ----------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności VII Koszty postępowania apelacyjnego wobec oskarżonych I. K. i M. N. (2) ponosi Skarb Państwa – art. 632 pkt 2 kpk w zw. z art. 634 kpk . 7. PODPIS Ewa Leszczyńska-Furtak Ewa Gregajtys Izabela Szumniak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI