II A Ka 215/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał sprawę z apelacji obrońców oskarżonych J. K. (1), W. K. i D. P. (1) oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego T. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie. Sąd Okręgowy skazał J. K. (1) za oszustwo (art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 12 kk) oraz doprowadzenie spółki do niewypłacalności (art. 301 § 2 kk w zw. z art. 308 kk w zw. z art. 12 kk), orzekając karę łączną 1 roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 3 lata. W. K. i D. P. (1) zostali skazani za pomocnictwo do tych czynów (art. 18 § 3 kk w zw. z art. 301 § 2 kk w zw. z art. 308 kk w zw. z art. 12 kk), otrzymując kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 1 rok (W. K.) oraz 9 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 4 lata (D. P. (1)). Sąd Apelacyjny utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, uznając apelacje obrońców za bezzasadne. Oddalono zarzuty dotyczące m.in. obrazy prawa materialnego (art. 286 § 1 kk, art. 201 § 1 ksh) oraz przepisów procesowych (art. 7 kpk, art. 366 § 1 kpk, art. 5 § 2 kpk). Sąd odwoławczy szczegółowo uzasadnił, dlaczego uznał, że J. K. (1) faktycznie zarządzał spółką i działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, a także dlaczego interpretacja pojęcia 'mienia' w art. 286 § 1 kk obejmuje również niezapłacone usługi. Sąd odrzucił również zarzuty obrońcy D. P. (1) dotyczące naruszenia zasady in dubio pro reo i błędnych ustaleń faktycznych, podkreślając, że oskarżony P. świadomie ułatwił popełnienie przestępstwa. Apelacja oskarżyciela posiłkowego dotycząca obowiązku naprawienia szkody została oddalona z uwagi na klauzulę antykumulacyjną z art. 415 § 1 kpk, ponieważ w postępowaniu cywilnym zapadł już prawomocny nakaz zapłaty tej samej kwoty (430 500 zł) na rzecz pokrzywdzonego T. B. (poprzez cesję wierzytelności). Sąd Apelacyjny zasądził koszty zastępstwa procesowego z urzędu oraz koszty sądowe od oskarżonych, zwalniając jednocześnie oskarżyciela posiłkowego od ich zapłaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'mienia' w kontekście oszustwa (art. 286 § 1 k.k.), odpowiedzialność osób faktycznie zarządzających spółką mimo braku formalnych uprawnień, oraz zastosowanie klauzuli antykumulacyjnej przy orzekaniu obowiązku naprawienia szkody.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów prawa karnego materialnego i procesowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy niezapłacenie za wykonane usługi stanowi niekorzystne rozporządzenie mieniem w rozumieniu art. 286 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niezapłacenie należnego wynagrodzenia za wykonane usługi stanowi niekorzystne rozporządzenie mieniem w rozumieniu art. 286 § 1 k.k., gdyż pojęcie 'mienia' obejmuje również utracone korzyści (lucrum cessans).
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołał się na jednolite orzecznictwo Sądu Najwyższego i doktrynę, zgodnie z którą pojęcie 'mienia' w art. 286 § 1 k.k. ma szerokie ujęcie i obejmuje nie tylko aktualny uszczerbek, ale także utracone przyszłe pożytki czy pogorszenie sytuacji majątkowej. W praktyce orzeczniczej uznawano za oszustwo wykonanie umówionej usługi bez zapłaty.
Czy osoba niebędąca formalnie uprawnioną do reprezentacji spółki, ale faktycznie zajmująca się jej sprawami majątkowymi, może ponosić odpowiedzialność karną za przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba faktycznie zajmująca się sprawami majątkowymi podmiotu, nawet bez formalnego umocowania, może ponosić odpowiedzialność karną na podstawie art. 308 k.k. rozszerzającego zakres podmiotowy.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy podkreślił, że dla przypisania odpowiedzialności za przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, w tym z art. 301 § 2 k.k. w zw. z art. 308 k.k., nie jest konieczne formalne umocowanie. Odpowiada również ten, kto zajmuje się sprawami osoby prawnej na podstawie faktycznego wykonawstwa, ingerując w jej sprawy.
Czy w przypadku prawomocnego orzeczenia nakazu zapłaty w postępowaniu cywilnym dotyczącego tej samej szkody, można orzec obowiązek naprawienia szkody w postępowaniu karnym na podstawie art. 46 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku gdy istnieje prawomocne orzeczenie nakazu zapłaty w postępowaniu cywilnym dotyczące tej samej szkody, zastosowanie znajduje klauzula antykumulacyjna z art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k., która zapobiega funkcjonowaniu odrębnych tytułów egzekucyjnych dla tego samego roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na wykładnię funkcjonalną art. 415 § 1 zd. 2 k.p.k., zgodnie z którą niecelowe jest nakładanie obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym, gdy istnieje możliwość wyegzekwowania zasądzonego roszczenia na podstawie przepisów prawa cywilnego (np. art. 299 § 1 k.s.h. w odniesieniu do odpowiedzialności członków zarządu). Tożsamość roszczenia wynika z tego samego zdarzenia faktycznego i tej samej kwotowo określonej szkody.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| W. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| D. P. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| T. B. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
| A. M. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (23)
Główne
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 301 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 308
Kodeks karny
k.k. art. 18 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 19 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 85
Kodeks karny
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 69 § § 1 i 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 633
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 444
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 425 § § 1, 2 i 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 427 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § pkt 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 415 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 434 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.s.h. art. 201 § § 1
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 299 § § 1
Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 299 § § 2
Kodeks spółek handlowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szeroka interpretacja pojęcia 'mienia' w art. 286 § 1 k.k. obejmująca utracone korzyści. • Odpowiedzialność karna za zajmowanie się sprawami majątkowymi podmiotu na podstawie faktycznego wykonawstwa (art. 308 k.k.). • Zastosowanie klauzuli antykumulacyjnej z art. 415 § 1 k.p.k. w przypadku tożsamości roszczenia dochodzonego w postępowaniu karnym i cywilnym.
Odrzucone argumenty
Niezapłacenie za usługi nie jest oszustwem. • Osoba bez formalnego umocowania nie może być uznana za sprawcę czynów przeciwko obrotowi gospodarczemu. • Obowiązek naprawienia szkody powinien zostać orzeczony mimo prawomocnego nakazu zapłaty w postępowaniu cywilnym. • Obraza przepisów prawa procesowego (swobodna ocena dowodów, dowolne ustalenia faktyczne).
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'mienia' obejmuje całokształt sytuacji majątkowej, obejmującej wszelkie prawa, zarówno rzeczowe, jak i obligacyjne, zaś niekorzystne nim rozporządzenie może nastąpić zarówno przez rzeczywisty uszczerbek, jak i przez utratę należnych korzyści. • za oczywiście chybiony uznać należy podniesiony w nim zarzut obrazy art. 201 § 1 ksh, skoro przyjęcie winy J. K. (1) w zakresie zarzucanych jemu czynów nie opiera się bynajmniej na założeniu jego uprawnienia do reprezentacji spółki (...) (...) sp. z o.o., ale na umocowanym treścią zebranych dowodów ustaleniu, że był on osobą faktycznie zajmującą się sprawami majątkowymi tego podmiotu i mającą upoważnienie do dysponowania środkami znajdującymi się na rachunkach spółki • klauzula antykumulacyjna z art. 415 § 1 kpk, której ratio legis sprowadza się do zapobieżenia funkcjonowaniu w obrocie prawnym odrębnych tytułów egzekucyjnych wynikających z dochodzenia tego samego roszczenia w postępowaniu karnym i innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę.
Skład orzekający
Ewa Gregajtys
przewodniczący
Ewa Leszczyńska-Furtak
sprawozdawca
Izabela Szumniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'mienia' w kontekście oszustwa (art. 286 § 1 k.k.), odpowiedzialność osób faktycznie zarządzających spółką mimo braku formalnych uprawnień, oraz zastosowanie klauzuli antykumulacyjnej przy orzekaniu obowiązku naprawienia szkody."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów prawa karnego materialnego i procesowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonego oszustwa finansowego na dużą skalę, z zaangażowaniem spółek i wielomilionowych przepływów pieniężnych, co czyni ją interesującą z perspektywy analizy mechanizmów przestępczych i interpretacji prawa.
“Wielomilionowe oszustwo finansowe: Sąd Apelacyjny potwierdza wyrok w sprawie J. K. i wspólników.”
Dane finansowe
WPS: 430 500 PLN
koszty pomocy prawnej z urzędu: 720 PLN
koszty sądowe: 1200 PLN
koszty sądowe: 120 PLN
koszty sądowe: 180 PLN
koszty postępowania: 660 PLN
koszty pomocy prawnej z urzędu: 1680 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.