I.Ca 489/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. O. dochodził zwrotu zaliczki w kwocie 7000 zł wpłaconej na poczet umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości. Sąd Rejonowy w Suwałkach oddalił powództwo, uznając, że zaliczka przepadła na rzecz pozwanych zgodnie z postanowieniem umowy przedwstępnej i aneksu z grudnia 2013 roku, który przewidywał przepadek zaliczki w przypadku niewywiązania się powoda z obowiązku zapłaty całej ceny w terminie dwóch lat. Sąd Rejonowy ustalił, że do zawarcia umowy przyrzeczonej nie doszło z winy powoda, który nie uiścił ceny w zakreślonym terminie. Sąd Okręgowy w Suwałkach, rozpoznając apelację powoda, zmienił zaskarżony wyrok. Sąd Okręgowy uznał, że klauzula przepadku zaliczki, zastrzeżona na wypadek niespełnienia świadczenia pieniężnego (zapłaty ceny), stanowiła próbę zastrzeżenia kary umownej za świadczenie pieniężne. Zgodnie z art. 483 § 1 KC, kara umowna może być zastrzeżona jedynie w odniesieniu do świadczenia niepieniężnego. Zastrzeżenie kary umownej za niewykonanie zobowiązania pieniężnego powoduje nieważność tego postanowienia. W związku z tym, że postanowienie o przepadku zaliczki było nieważne, zaliczka podlegała zwrotowi jako świadczenie nienależne na podstawie art. 410 § 2 KC, ponieważ zamierzony cel świadczenia (zawarcie umowy sprzedaży) nie został osiągnięty. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 7000 zł z ustawowymi odsetkami oraz koszty procesu za obie instancje.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kar umownych w umowach przedwstępnych, zwłaszcza w kontekście świadczeń pieniężnych i zwrotu zaliczek.
Dotyczy specyficznej sytuacji umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości i klauzuli przepadku zaliczki. Nie dotyczy sytuacji, gdy kara umowna jest prawidłowo zastrzeżona dla świadczenia niepieniężnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy klauzula przepadku zaliczki w umowie przedwstępnej sprzedaży nieruchomości, zastrzeżona na wypadek niewywiązania się kupującego z obowiązku zapłaty ceny, stanowi ważne zastrzeżenie kary umownej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka klauzula jest nieważna, ponieważ kara umowna może być zastrzeżona jedynie w odniesieniu do świadczenia niepieniężnego, a zapłata ceny jest świadczeniem pieniężnym.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na art. 483 § 1 KC, zgodnie z którym kara umowna może być zastrzeżona tylko w odniesieniu do świadczenia niepieniężnego. Zastrzeżenie kary umownej za niewykonanie zobowiązania pieniężnego powoduje nieważność tego postanowienia umownego. W związku z tym, zaliczka podlega zwrotowi jako świadczenie nienależne.
Czy zaliczka wpłacona na poczet umowy przedwstępnej, która nie doszła do skutku, podlega zwrotowi, jeśli umowa zawierała postanowienie o jej przepadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zaliczka podlega zwrotowi jako świadczenie nienależne, jeśli zamierzony cel świadczenia (zawarcie umowy przyrzeczonej) nie został osiągnięty, a postanowienie o jej przepadku jest nieważne.
Uzasadnienie
Nawet jeśli umowa przewiduje przepadek zaliczki, to w przypadku braku osiągnięcia celu świadczenia (zawarcie umowy przyrzeczonej) i nieważności klauzuli przepadku jako kary umownej za świadczenie pieniężne, zaliczka jest świadczeniem nienależnym i podlega zwrotowi na podstawie art. 410 § 2 KC.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. O. | osoba_fizyczna | powód |
| A. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| H. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie jest nienależne, jeżeli zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty.
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
Kara umowna może być zastrzeżona tylko w odniesieniu do świadczenia niepieniężnego.
Pomocnicze
k.c. art. 389
Kodeks cywilny
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula przepadku zaliczki w umowie przedwstępnej, zastrzeżona na wypadek niewywiązania się z obowiązku zapłaty ceny, jest nieważna jako kara umowna za świadczenie pieniężne. • Zaliczka wpłacona na poczet umowy, która nie doszła do skutku, podlega zwrotowi jako świadczenie nienależne, gdy zamierzony cel nie został osiągnięty.
Odrzucone argumenty
Zaliczka przepadła na rzecz pozwanych zgodnie z umową przedwstępną, ponieważ do zawarcia umowy przyrzeczonej nie doszło z winy powoda (nie uiścił ceny w terminie). • Umowa przedwstępna zawierała wszystkie niezbędne elementy i była wiążąca.
Godne uwagi sformułowania
kara umowna może być zastrzeżona tylko w odniesieniu do świadczenia niepieniężnego • zastrzeżenie kary umownej za niewykonanie zobowiązania pieniężnego powoduje nieważność postanowienia umowy • zaliczka podlega zwrotowi jako świadczenie nienależne
Skład orzekający
Mirosław Krzysztof Derda
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Szostak- Szydłowska
członek
Alicja Wiśniewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar umownych w umowach przedwstępnych, zwłaszcza w kontekście świadczeń pieniężnych i zwrotu zaliczek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości i klauzuli przepadku zaliczki. Nie dotyczy sytuacji, gdy kara umowna jest prawidłowo zastrzeżona dla świadczenia niepieniężnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię prawną dotyczącą ważności klauzul umownych w umowach przedwstępnych, co jest częstym problemem w praktyce obrotu nieruchomościami.
“Czy przepadek zaliczki w umowie przedwstępnej jest zawsze legalny? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 7000 PLN
zwrot zaliczki: 7000 PLN
zwrot kosztów procesu przed Sądem I instancji: 2167 PLN
zwrot kosztów procesu przed Sądem II instancji: 1250 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.