I.Ca 42/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Suwałkach rozpoznał sprawę z wniosku Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie o umieszczenie D. D. w domu pomocy społecznej bez jej zgody. Sąd Rejonowy w Suwałkach wydał postanowienie o umieszczeniu D. D. w placówce, uznając, że jest ona osobą upośledzoną umysłowo w stopniu umiarkowanym, cierpiącą na zaburzenia psychiczne, niezdolną do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i wymagającą stałej opieki, której nie zapewniała jej matka. Matka zamykała pomieszczenia w domu, w tym kuchnię, a siostra uczestniczki była tymczasowo aresztowana. Apelację od tego postanowienia wniosła D. D. oraz jej pełnomocnik z urzędu, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez dowolną ocenę dowodów i błędną wykładnię prawa materialnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe. Podkreślono, że ocena wiarygodności dowodów jest zadaniem sądu, a zarzuty naruszenia art. 233 kpc nie zostały wykazane. Sąd Okręgowy stwierdził, że opieka sprawowana przez matkę była niewystarczająca, a zamknięte pomieszczenia i brak współpracy z pracownikami socjalnymi stanowiły zagrożenie dla życia i zdrowia D. D., co uzasadniało jej umieszczenie w domu pomocy społecznej na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umieszczania osób z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzeniem umysłowym w domach pomocy społecznej bez ich zgody, gdy brak opieki zagraża ich życiu.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby z umiarkowanym upośledzeniem umysłowym i zaburzeniami psychicznymi, gdzie opieka rodzicielska jest niewystarczająca i stanowi zagrożenie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieją podstawy prawne do umieszczenia osoby upośledzonej umysłowo w domu pomocy społecznej bez jej zgody, jeśli nie jest ona zdolna do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób, a brak opieki zagraża jej życiu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy prawne do umieszczenia takiej osoby w domu pomocy społecznej bez jej zgody, zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uczestniczka postępowania, będąca osobą upośledzoną umysłowo, niezdolną do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb i pozbawioną właściwej opieki ze strony matki, spełnia przesłanki do umieszczenia w domu pomocy społecznej bez jej zgody, gdyż brak takiej opieki zagraża jej życiu.
Czy opieka sprawowana przez matkę nad osobą upośledzoną umysłowo, polegająca m.in. na zamykaniu pomieszczeń w domu i braku współpracy z pracownikami socjalnymi, jest wystarczająca i prawidłowa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka opieka jest niewystarczająca i nieprawidłowa, ponieważ stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia osoby wymagającej stałej opieki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zamykanie przez matkę pomieszczeń w domu, w tym kuchni, oraz odmowa współpracy z pracownikami socjalnymi świadczą o braku należytej opieki nad uczestniczką postępowania, która jest osobą całkowicie niesamodzielną.
Czy sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej, a nie swobodnej, oceny materiału dowodowego w sprawie umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że zarzuty naruszenia art. 233 kpc przez sąd pierwszej instancji nie zostały wykazane, a ocena dowodów była swobodna i zgodna z prawem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| D. D. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| P. G. | inne | pełnomocnik z urzędu |
| T. D. | osoba_fizyczna | matka uczestniczki postępowania |
| K. D. | osoba_fizyczna | siostra uczestniczki postępowania |
| B. W. | inne | świadek |
Przepisy (6)
Główne
u.o.z.p. art. 39 § 1
Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego
Przepis obliguje sąd do umieszczenia w domu pomocy społecznej osoby, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, nawet jeśli osoba taka lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają na to zgody, a brak opieki zagraża życiu tej osoby.
Pomocnicze
u.o.z.p. art. 38
Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego
Definiuje osobę, której dotyczy art. 39 ust. 1.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji.
Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 art. 14 § 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Podstawa zasądzenia kosztów pomocy prawnej z urzędu przez Sąd I instancji.
Dz. U. z 2019 r., poz. 18 art. 16 § 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Podstawa zasądzenia kosztów pomocy prawnej z urzędu przez Sąd II instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uczestniczka postępowania jest osobą upośledzoną umysłowo, niezdolną do samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. • Brak opieki ze strony matki stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia uczestniczki. • Matka uczestniczki zamyka pomieszczenia w domu, w tym kuchnię, ograniczając dostęp do podstawowych potrzeb. • Matka uczestniczki odmawia współpracy z pracownikami socjalnymi i nie przedstawia dokumentów dotyczących córki. • Umorzenie dochodzenia w sprawie znęcania się nie przesądza o prawidłowości opieki sprawowanej przez matkę.
Odrzucone argumenty
Opieka sprawowana przez matkę jest wystarczająca i prawidłowa. • Zamykanie pomieszczeń przez matkę służy dobru uczestniczki i kontroli jej zachowania. • Spadek masy ciała uczestniczki nie jest spowodowany działaniami matki. • Sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
brak opieki zagraża życiu tej osoby • nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób • granice swobodnej oceny dowodów wyznaczone są przy tym wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia • takie działanie powodowało lub mogło spowodować jakiekolwiek zagrożenie dla życia lub zdrowia uczestniczki postępowania
Skład orzekający
Alicja Wiśniewska
przewodniczący
Joanna Walczuk
sędzia
Aneta Ineza Sztukowska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umieszczania osób z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzeniem umysłowym w domach pomocy społecznej bez ich zgody, gdy brak opieki zagraża ich życiu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby z umiarkowanym upośledzeniem umysłowym i zaburzeniami psychicznymi, gdzie opieka rodzicielska jest niewystarczająca i stanowi zagrożenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy trudnej sytuacji osoby z niepełnosprawnością intelektualną i psychiczną, która wymaga ochrony ze strony państwa, mimo braku zgody opiekuna. Pokazuje, jak prawo chroni osoby najbardziej bezbronne.
“Czy można umieścić osobę w domu pomocy społecznej wbrew jej woli? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.