IC 573/25

Sygn. akt IC 573/25 UZASADNIENIE Powodowie E. H. i A. H. wnieśli w dniu 16 czerwca 2025 roku do Sądu Rejonowego w Kłodzku pozew przeciwko M. B. o przywrócenie posiadania części działki nr (...) , położonej przy posesji nr (...) w W. , przez nakazanie usunięcia łańcucha i kłódki z opisanej działki i oddanie jej w posiadanie powodom, oraz usunięcie tabliczek z napisem „teren prywatny wstęp wzbroniony” z w.w. działek. W uzasadnieniu podali, że w dniu 10 czerwca 2025r. zauważyli na uprawianych przez nich działkach wkopane tabliczki z napisem j.w. oraz łańcuch z kłódką zawieszony na bramce wejściowej do ogródka powodów, co uniemożliwiło wejście do ogródka i nasadzonych tam przez powodów upraw. Tabliczki z zakazem wstępu oraz łańcuch z kłódka zostały umieszczone przez pozwaną. Powódka zamieszkuje w przedmiotowej nieruchomości od dziecka, a powód, jej mąż, od 1996r. i od tego czasu władają wspólnie w.w. działkami. Podali, że od końca lat 70-tych XXw., dziadkowie pozwanej i rodzina powódki funkcjonowali na w.w. nieruchomości i dokonali zgodnego podziału budynku i gruntów. Opisany w pozwie grunt stanowi gospodarstwo rolne powodów. W marcu 2025r. powódka wniosła do sądu o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, zaprzeczyła, aby powodowie byli wyłącznymi posiadaczami przedmiotowej nieruchomości. Podniosła, że działka była zawsze ogrodzona i zamykana przez pozwaną i jej poprzedników prawnych, którzy wykorzystywali ją do swoich upraw. Zaprzeczyła, aby działka miała być uprawiana przez powodów oraz, aby powodowie mieli do niej swobodny dostęp. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwana jest ujawnioną w księdze wieczystej właścicielką nieruchomości , stanowiącej gospodarstwo rolne z zabudowaniami, składającą się z działek nr (...) , o łącznej powierzchni 7,0300 ha, położoną w W. . Pozwana nabyła własność nieruchomości na podstawie umowy darowizny z dnia 14.010.2024r., z jednoczesnym ustanowieniem dożywotniej bezpłatnej służebności mieszkania na rzecz C. K. , babci pozwanej. Matka powódki, M. K. , zamieszkała w przedmiotowej nieruchomości pod koniec lat 70-tych XX wieku. Mieszkała tam i uprawiała gruntu do swojej śmierci w dniu 18 marca 2024r. Mieszkali tam jednocześnie dziadkowie pozwanej, p. K. , formalni właściciele. Dokonali zgodnego podziału do korzystania zarówno z budynku, jak i gruntów. Powódka mieszka tam od dziecka, a powód, jej mąż, od 1996r. i od tego czasu wspólnie uprawiają rolniczo grunt na części działki nr (...) oraz ogródek warzywno – owocowy, posadowiony na działce nr (...) . Ogródek ten został ogrodzony jeszcze przez rodziców powódki, a następnie powód dokonał napraw ogrodzenia. Do ogródka od początku prowadziła bramka wejściowa, zamykana jedynie na zasuwkę. W marcu 2025r. powódka wniosła do tut. Sądu o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie nieruchomości (sygn. akt (...) ). W czerwcu 2025r. powodowie zauważyli na uprawianych przez nich gruntach umieszczone tabliczki z napisem „teren prywatny wstęp wzbroniony” oraz łańcuch z kłódką, zawieszony na bramce wejściowej do ich ogródka, co uniemożliwiło wejście do ogródka i nasadzonych tam przez powodów upraw. Jednak tabliczka umieszczona była na furtce ogrodzenia ogródka, druga przy wjeździe na pole. W wyniku interwencji policji okazało się, że tabliczki z zakazem wstępu oraz łańcuch z kłódką zostały umieszczone przez pozwaną. Powodowie nie mają klucza do kłódki. Od czerwca 2025r. nie mają dostępu do swoich upraw warzywno – owocowych, plonów i narzędzi ogrodniczych. Strony są skonfliktowane. Są zarazem spokrewnieni – matka powódki i dziadek pozwanej byli rodzeństwem. Dowód: – odpis z księgi wieczystej (k-2-25) – fotografie (k-5-11) – wniosek o stwierdzenie zasiedzenia (k-27-28) – zeznania powoda (k-53-54) – zeznania powódki (k-54). Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie. W myśl przepisu art. 344§1 kc , przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem. Zgodnie zaś z przepisem art. 478 kpc , w sprawach o naruszenie posiadania sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego. W niniejszej sprawie, ze zgodnych zeznań powodów, wynika, że pozwana pozbawiła powodów posiadania ogródka warzywno – owocowego, posadowionego na działce nr (...) , poprzez uniemożliwienie powodom wejścia na teren swoich upraw, zamknięcie w tym celu bramki przy użyciu łańcucha z kłódką, do której klucze miała jedynie pozwana; oraz istotnie zakłóciła (naruszyła) posiadanie uprawianego rolniczo przez powodów gruntu na działce nr (...) , poprzez wywieszenie tablicy z zakazem wstępu, co utrudniało powodom spokojne korzystanie z pola uprawnego w dotychczasowym zakresie. Przesłankami sądowej ochrony posiadania są: samowolne naruszenie posiadania oraz dochodzenie roszczenia w ciągu roku od chwili naruszenia. Spełnienie tych przesłanek, wynikających z powołanego przepisu art. 344 kc , uzasadnia uwzględnienie roszczenia. Samowolne naruszenie posiadania polega na wkroczeniu – mimo braku uprawnienia – w sferę cudzego władztwa. Bezprawność musi mieć charakter obiektywny, niezależny od dobrej czy złej woli naruszyciela. Naruszenie posiadania to zazwyczaj fizyczne wtargnięcie w sferę władztwa posiadacza, polegające na pozbawieniu albo zakłóceniu posiadania. W pierwszym przypadku dochodzi do odebrania posiadaczowi władztwa nad rzeczą, w drugim natomiast – skutkiem ingerencji naruszyciela jest tylko utrudnienie wykonywania tego władztwa, nie prowadzące do wyzucia z posiadania. W tym zakresie mogą powstać roszczenia o przywrócenie posiadania przez wydanie rzeczy albo o ochronę zakłóconego posiadania, przez wydanie odpowiednich zakazów i nakazów. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że powodowie – na skutek działania pozwanej, zostali wyzuci z posiadania przedmiotowych gruntów. Bez wątpienia bowiem dotychczas (przed czerwcem 2025r.) byli posiadaczami pola uprawnego na działce nr (...) oraz ogródka warzywnego na działce (...) , i taki stan należy przyjąć, jako ostatni w rozumieniu art. 478 kpc . O pozbawieniu powodów prawa do korzystania z gruntów, przez zamknięcie furtki na kłódkę, której powodowie nie mieli klucza, i przez to uniemożliwienie swobodnego wejścia do ogródka, oraz umieszczenie tabliczek z zakazem wstępu, przekonuje ponadto zachowanie pozwanej, która gołosłownie twierdząc w odpowiedzi na pozew, że działka była zawsze zamykana i wykorzystywana przez pozwaną i jej poprzedników prawnych , zarazem wniosła o pominięcie dowodu z jej zeznań, a nadto w ogóle nie odniosła się do faktu zgłoszonej przez powodów interwencji policji w reakcji na działanie pozwanej, stanowiące wystarczający przejaw samowolnego naruszenia posiadania i uprawniające do ochrony sądowej. Wskazać przy tym należy, że rozstrzygnięcie procesu posesoryjnego nie przesądza samego prawa do posiadania, gdyż ochrona posesoryjna ma – wedle założenia ustawodawcy - jedynie tymczasowy charakter. Motywem przewodnim ograniczeń kognicyjnych, zawartych w art. 478 kpc , jest dążenie do szybkiego i skutecznego rozwiązania sporu i zlikwidowanie stanu, będącego następstwem aktu samowoli naruszyciela. Orzeczenie, zapadające w procesie posesoryjnym, nie tamuje przy tym pozwanemu drogi do dochodzenia roszczeń, wynikających z samego prawa. Ochrona posesoryjna zmierza do przeciwdziałania samowoli i do ochrony osób tą samowolą dotkniętych, jednakże doprowadza do rozstrzygnięcia jedynie tymczasowego, wniesienie bowiem tego rodzaju powództwa uprawnia powodów do uzyskania stanu sprzed naruszenia, nie rozwiązuje natomiast konfliktu w sposób całościowy. W celu rozstrzygnięcia tej kwestii w sposób ostateczny strony toczą spór w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości. Mając ponadto na uwadze, iż powodowie wystąpili z powództwem przed upływem roku od chwili naruszenia posiadania, należało uznać, iż przesłanki z art. 344 kc zostały spełnione i orzec, jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98§1, 1 1 i 3 kpc . W skład kosztów procesu, które pozwana, jako przegrywająca sprawę powinna zwrócić powodom, wchodzi opłata sądowa od pozwu i wynagrodzenie pełnomocnika, będącego radcą prawnym (§ 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1935 ze zm.).