IC 2404/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. K. wniósł pozew o ustalenie nieważności umowy pożyczki z dnia 11 kwietnia 2011 r., zarzucając jej pozorność lub sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, a także domagał się zasądzenia kosztów procesu. Wskazał, że strony miały świadomość pozorności oświadczeń woli, a on nigdy nie otrzymał kwoty 273 000 zł. Pozwany R. W. wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy, ponieważ toczy się już postępowanie o zapłatę części pożyczki (73 000 zł) na podstawie tej samej umowy. Pozwany powołał się na tożsamość sporu i wniósł o odrzucenie pozwu. Sąd Okręgowy w Świdnicy ustalił stan faktyczny, w tym treść umowy pożyczki i fakt toczących się postępowań sądowych między stronami dotyczących tej samej umowy. Analizując sprawę, sąd odwołał się do art. 189 kpc i ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym powództwo o ustalenie jest niedopuszczalne, gdy istnieje już spór o świadczenie wynikające z naruszonego prawa. Sąd uznał, że powództwo o świadczenie jest dalej idącym powództwem, które może usunąć stan niepewności prawnej. W związku z tym, że toczyło się postępowanie o zapłatę części pożyczki, sąd oddalił powództwo o ustalenie nieważności umowy z powodu braku interesu prawnego powoda. Sąd oddalił również wniosek o zawieszenie postępowania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że powództwo o ustalenie nieważności umowy jest niedopuszczalne, gdy toczy się już postępowanie o świadczenie z tej samej umowy.
Dotyczy sytuacji, gdy spór o świadczenie jest już w toku i może być rozstrzygnięty w tym postępowaniu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powód ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy pożyczki, gdy toczy się już postępowanie o zapłatę świadczenia z tej umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy pożyczki, gdy toczy się już postępowanie o zapłatę świadczenia z tej umowy.
Uzasadnienie
Powództwo o ustalenie jest niedopuszczalne, gdy istnieje już spór o świadczenie wynikające z naruszonego prawa. Powództwo o świadczenie jest dalej idącym powództwem i może usunąć stan niepewności prawnej.
Czy umowa pożyczki jest nieważna z powodu pozorności (art. 83 § 1 kc)?
Odpowiedź sądu
Nie zostało rozstrzygnięte z powodu braku interesu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd nie badał merytorycznie pozorności umowy, ponieważ uznał powództwo za niedopuszczalne z powodu braku interesu prawnego powoda.
Czy umowa pożyczki jest nieważna z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 kc)?
Odpowiedź sądu
Nie zostało rozstrzygnięte z powodu braku interesu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd nie badał merytorycznie sprzeczności umowy z zasadami współżycia społecznego, ponieważ uznał powództwo za niedopuszczalne z powodu braku interesu prawnego powoda.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| R. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny w rozumieniu art. 189 kpc z reguły nie zachodzi wtedy, gdy osoba zainteresowana może w innej drodze np. w procesie o świadczenie osiągnąć w pełni ochronę swych praw.
Pomocnicze
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność umowy z powodu pozorności.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważność umowy z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zawieszenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu nieważności umowy, gdyż toczy się już postępowanie o świadczenie z tej umowy.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy pożyczki z powodu pozorności. • Nieważność umowy pożyczki z powodu sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. • Wniosek o zawieszenie postępowania.
Godne uwagi sformułowania
powództwo o ustalenie jest niedopuszczalne, gdy powstał już spór wskutek naruszenia tego prawa • Powództwo o świadczenie jest dalej idącym powództwem i stan niepewności prawnej może być usunięty w drodze tego powództwa.
Skład orzekający
Grażyna Ucińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że powództwo o ustalenie nieważności umowy jest niedopuszczalne, gdy toczy się już postępowanie o świadczenie z tej samej umowy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy spór o świadczenie jest już w toku i może być rozstrzygnięty w tym postępowaniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą dopuszczalności powództwa o ustalenie, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy można żądać ustalenia nieważności umowy, gdy sprawa o zapłatę już się toczy?”
Dane finansowe
WPS: 273 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 7217 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.