IC 1974/13

Sąd Okręgowy w PłockuPłock2014-01-09
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
nieruchomościwłasnośćdarowiznaakt własności ziemibłądsąd okręgowypostępowanie cywilnepowództwo o ustalenie

Sąd Okręgowy w Płocku oddalił powództwo o ustalenie własności działek, uznając, że darowizny ustne nie przenoszą własności, a akty własności ziemi z lat 70. błędnie oznaczyły numery i powierzchnie działek, co nie zostało naprawione.

Powódka J. B. domagała się ustalenia, że jest właścicielką działki nr (...) o pow. 0,33 ha, a pozwani właścicielami działki nr (...) o pow. 0,29 ha. Wskazała na błąd w aktach własności ziemi z 1973 r., które błędnie przypisały jej poprzednikom prawnym działkę o mniejszej powierzchni i odwrotnie pozwanym. Pomimo uznania powództwa przez pozwanych, sąd oddalił powództwo, argumentując, że ustne darowizny nie przenoszą własności, a akty własności ziemi, mimo błędów, są wiążące. Sąd wskazał również, że zasiedzenie wymaga odrębnego postępowania nieprocesowego.

Sprawa dotyczyła powództwa J. B. przeciwko S. R., W. L., K. L. i G. R. o ustalenie własności dwóch działek gruntu. Powódka domagała się potwierdzenia, że jest właścicielką działki nr (...) o powierzchni 0,33 ha, a pozwani właścicielami działki nr (...) o powierzchni 0,29 ha. Podstawą żądania był błąd w aktach własności ziemi wydanych w 1973 r. na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. W aktach tych błędnie przypisano poprzednikom prawnym powódki działkę nr (...) o powierzchni 0,29 ha, a poprzednikom prawnym pozwanych działkę nr (...) o powierzchni 0,33 ha. Wcześniejsze darowizny od ojca, które miały być podstawą nabycia, odbyły się ustnie i nie miały formy aktu notarialnego. Pozwani uznali powództwo, jednak Sąd Okręgowy w Płocku oddalił je. Sąd argumentował, że ustne darowizny nieruchomości nie przenoszą własności zgodnie z Kodeksem cywilnym. Ponadto, akty własności ziemi z 1973 r., mimo błędów w oznaczeniu numerów i powierzchni działek, są wiążące dla wszystkich stron i sądów, dopóki nie zostaną zmienione w odpowiednim trybie. Sąd podkreślił, że stwierdzenie przesłanek zasiedzenia, które mogłoby prowadzić do nabycia własności, wymaga odrębnego postępowania nieprocesowego. W związku z tym, powództwo o ustalenie własności zostało uznane za niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 156 i 158 k.c. darowizna nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego do przeniesienia własności.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące formy czynności prawnych przenoszących własność nieruchomości, stwierdzając, że ustna umowa darowizny nie spełnia tych wymogów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznapowód
S. R.osoba_fizycznapozwany
W. L.osoba_fizycznapozwany
K. L.osoba_fizycznapozwany
G. R.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 156

Kodeks cywilny

Darowizna nieruchomości wymaga formy aktu notarialnego do przeniesienia własności.

k.c. art. 158

Kodeks cywilny

Do przeniesienia własności nieruchomości potrzebne jest oświadczenie woli stron złożone w formie aktu notarialnego.

Ustawa z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych

Podstawa wydania aktów własności ziemi w 1973r.

Pomocnicze

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustna darowizna nieruchomości nie przenosi własności. Akty własności ziemi z 1973 r. są wiążące, mimo błędów w oznaczeniu działek. Nabycie własności przez zasiedzenie wymaga odrębnego postępowania nieprocesowego.

Odrzucone argumenty

Powódka ma interes prawny w ustaleniu własności. Pozwani uznali powództwo. Wieloletnie posiadanie nieruchomości powinno być podstawą do ustalenia własności.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazała jednak, by przysługiwało jej i pozwanym prawo własności do wskazanych nieruchomości czynność ta nie przybrała formy aktu notarialnego, a tylko taka forma darowizny nieruchomości – zgodnie z art. 156 i 158 kc - przenosi własność na inną osobę Przedmiotowe akty własności nie zostały w odpowiednim terminie zaskarżone; ich treścią związani są zatem wszyscy, w tym i sądy powszechne. Sam fakt posiadania przez kilkadziesiąt lat przedmiotowych nieruchomości przez strony lub ich poprzedników prawnych również nie stanowi podstawy do ustalenia prawa własności; stwierdzenie bowiem przesłanek zasiedzenia, prowadzącego do nabycia własności, następuje w odpowiednim postępowaniu nieprocesowym

Skład orzekający

Renata Szatkowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy darowizny nieruchomości, mocy wiążącej aktów własności ziemi oraz konieczności odrębnego postępowania w sprawach o zasiedzenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z aktami własności ziemi i błędami w ich treści, a także ustnymi darowiznami z przeszłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy formalne i prawne z przeszłości mogą prowadzić do skomplikowanych sporów o własność, a także podkreśla znaczenie formy czynności prawnych i właściwego trybu postępowania sądowego.

Błąd w akcie własności ziemi sprzed 40 lat. Czy sąd naprawi pomyłkę?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IC 1974/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 stycznia 2014r. Sąd Okręgowy w Płocku Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Renata Szatkowska Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bogacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014r. w Płocku sprawy z powództwa J. B. przeciwko S. R. , W. L. , K. L. i G. R. o ustalenie oddala powództwo. I C 1974/13 UZASADNIENIE J. B. wystąpiła przeciwko S. R. , W. L. , K. L. i G. R. o ustalenie, iż właścicielką działki nr (...) o powierzchni 0,33 ha, położonej w P. , powiat (...) , a pozwani są właścicielami działki nr (...) o powierzchni 0,29 ha, położonej w P. , powiat (...) . Wszyscy pozwani uznali powództwo. Sąd ustalił, co następuje: W latach 60-tych ubiegłego wieku S. T. podarował córce J. część swojej nieruchomości, oznaczonej obecnie numerem ewidencyjnym (...) , położonej we wsi P. . W 1963r. J. pobudowała tam budynek mieszkalny i zamieszkała wraz z rodziną. W niedługim czasie S. T. podarował także drugiej córce, S. R. część tej nieruchomości, oznaczonej obecnie numerem ewidencyjnym (...) , na której postawiła ona budynek mieszkalny i zamieszkała z mężem i dziećmi. S. T. dokonał darowizn na rzecz córek w formie ustnej umowy; nie przybrała ona nigdy formy aktu notarialnego ( v. okoliczność niesporna). W dniu 18 października 1973r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. wydało akt własności ziemi – w trybie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych , stwierdzający, iż małżonkowie S. i J. R. stali się z mocy samego prawa właścicielami nieruchomości o numerze działki (...) o powierzchni 0,33 ha, położonej w P. , powiat P. ( v. k. 11 akt własności ziemi). W tym samym dniu organ ten wydał również akt własności ziemi, stwierdzający, iż małżonkowie J. i R. R. stali się z mocy samego prawa właścicielami nieruchomości o numerze działki (...) o powierzchni 0,29 ha, położonej w P. , powiat P. ( v. k. 13 akt własności ziemi). Nikt z zainteresowanych osób nie zauważył, iż w dokumentach błędnie oznaczono numery i powierzchnię działek; J. R. wpisano nr (...) i powierzchnię 0,29 ha, zamiast nr (...) powierzchni 0,33 ha, zaś S. wpisano nr (...) i powierzchnię 0,33 ha, zamiast nr (...) i powierzchni 0,29 ha ( okoliczność niesporna). J. R. zmarła w dniu 6 maja 1990r.; spadek po niej nabyli z mocy ustawy mąż, R. R. i córka, J. B. po ½ części każde z nich. R. R. zmarł w dniu 7 maja 1998r., spadek po nim nabyła z mocy ustawy córka, J. B. w całości ( v. k. 9 postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku). J. R. (1) zmarł w dniu 3 marca 1998r.; spadek po nim nabyli z mocy ustawy żona, S. i dzieci, W. L. , K. L. i G. R. po ¼ części każde z nich ( v. k. 10 postanowienie spadkowe). W rejestrze gruntów obrębu P. wpisani są jako współwłaściciele działki nr (...) : K. L. , W. L. , S. R. i G. R. , zaś działki nr (...) J. B. ( v. k. 17-20 wypisy z rejestru gruntów). Żadna z działek nie ma urządzonej księgi wieczystej ( okoliczność niesporna). Członkowie rodziny R. dopiero w 1995r. zauważyły, że w aktach własności ziemi jest błąd co do numerów i powierzchni działek ( okoliczność niesporna). Próbowali błąd ten usunąć na drodze administracyjnej, nieskutecznie ( v. k. 25 pismo do Urzędu Rejonowego w P. z dnia 18 stycznia 1995r., k. 21 pismo Wójta Gminy S. z 27 czerwca 2012r., k. 23 i 24 pisma kierownika Urzędu rejonowego w P. z dnia 24 marca 1995r. i z dnia 17 maja 1995r.). Powyższy stan faktyczny ustalony został na podstawie dokumentów w postaci : aktów własności ziemi, wydanych w dniu 18 października 1973r. ( k. 11, k. 13), postanowień o stwierdzeniu nabyciu spadku ( k. 9, k. 10), wypisów z rejestru gruntów ( k. 17-20), pisma J. R. i S. R. z dnia 18 stycznia 1995r. ( k. 25), pism kierownika UR w P. z 24 marca 1995r. i z dnia 17 maja 1995r. ( k. 23, 24), pisma Wójta Gminy S. z 27 czerwca 2012r. ( k. 21). Sąd zważył, co następuje: Art. 189 kpc przewiduje, iż powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. J. B. żąda ustalenia, iż jest właścicielką nieruchomości oznaczonej numerem 483 , a pozwani właścicielami nieruchomości oznaczonej numerem 482. Nie wykazała jednak, by przysługiwało jej i pozwanym prawo własności do wskazanych nieruchomości. Działki oznaczone obecnie numerami 482 i 483 S. R. i J. R. otrzymały darowizną od ojca, jednakże czynność ta nie przybrała formy aktu notarialnego, a tylko taka forma darowizny nieruchomości – zgodnie z art. 156 i 158 kc - przenosi własność na inną osobę. Także z aktów własności ziemi, wydanych w 1973r. w trybie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych , nie wynika, by działka (...) stanowiła własność poprzedników prawnych powódki, a działka (...) własność S. R. i jej męża. Przedmiotowe akty własności nie zostały w odpowiednim terminie zaskarżone; ich treścią związani są zatem wszyscy, w tym i sądy powszechne. Sam fakt posiadania przez kilkadziesiąt lat przedmiotowych nieruchomości przez strony lub ich poprzedników prawnych również nie stanowi podstawy do ustalenia prawa własności; stwierdzenie bowiem przesłanek zasiedzenia, prowadzącego do nabycia własności, następuje w odpowiednim postępowaniu nieprocesowym, toczącym się przed właściwym sądem rejonowym. Z tych wszystkich względów należało powództwo oddalić jako niezasadne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI