IC 1526/16

Sąd Rejonowy w ToruniuToruń2017-03-09
SAOSCywilneprawo rzeczoweNiskarejonowy
najemwstąpienie w najemstałe zamieszkiwanieciężar dowodulokal mieszkalnygminarozstrzygnięcie sądu

Sąd oddalił powództwo o ustalenie istnienia umowy najmu lokalu mieszkalnego, uznając, że powódka nie udowodniła stałego zamieszkiwania ze zmarłą najemczynią.

Powódka G. D. domagała się ustalenia, że łączy ją z Gminą M. T. umowa najmu lokalu mieszkalnego, w który wstąpiła po śmierci matki. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że powódka nie mieszkała stale z matką, gdyż wyprowadziła się do Anglii. Sąd, analizując zeznania świadków i dokumenty, uznał, że powódka nie udowodniła stałego zamieszkiwania ze zmarłą najemczynią, co było warunkiem wstąpienia w najem zgodnie z art. 691 k.c. Dodatkowo, sąd uznał pismo powódki z dnia 22 czerwca 2016 r. za oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu.

Powódka G. D. wniosła pozew przeciwko Gminie M. T. o ustalenie istnienia umowy najmu lokalu mieszkalnego, twierdząc, że wstąpiła w stosunek najmu po śmierci swojej matki, która była pierwotną najemczynią. Pozwany sprzeciwił się powództwu, argumentując, że powódka nie zamieszkiwała stale ze zmarłą najemczynią, ponieważ wiele lat wcześniej wyprowadziła się wraz z rodziną do Anglii. Sąd Rejonowy w Toruniu, rozpoznając sprawę, podkreślił zasadę ciężaru dowodu spoczywającego na stronie powodowej (art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.), zgodnie z którą powódka musiała wykazać, że stale mieszkała ze zmarłą matką, aby móc wstąpić w stosunek najmu na podstawie art. 691 § 1 k.c. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i dokumentów, doprowadziła sąd do wniosku, że powódka nie sprostała temu obowiązkowi. Sąd uznał za niewiarygodne zeznania świadków, które miały potwierdzić wersję powódki, wskazując na ich sprzeczności wewnętrzne, kłamstwa lub brak wiedzy. Szczególnie istotne okazało się pismo powódki z dnia 22 czerwca 2016 r., w którym prosiła o termin na zdanie lokalu do końca sierpnia 2016 r. z powodu planowanego remontu podczas pobytu w Polsce. Sąd uznał to pismo za oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu, które było skuteczne, nawet jeśli powódka później próbowała je odwołać, gdyż odwołanie nastąpiło po terminie. Dodatkowo, sąd stwierdził, że nawet gdyby powódka faktycznie mieszkała z matką, jej pismo z 22 czerwca 2016 r. jednoznacznie wskazywało na brak zamiaru kontynuowania umowy najmu. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i zasądził od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powódka nie udowodniła, że stale mieszkała ze zmarłą najemczynią.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na powódce, która nie sprostała mu, przedstawiając dowody sprzeczne, niewiarygodne lub niepełne. Kluczowe okazało się pismo powódki z dnia 22 czerwca 2016 r., które sąd zinterpretował jako oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Gmina M. T.

Strony

NazwaTypRola
G. D.osoba_fizycznapowód
Gmina M. T.instytucjapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 691 § § 1

Kodeks cywilny

W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w najem wstępują jego dzieci, jeżeli stale z nim mieszkały.

k.p.c. art. 232 § zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach, a ciężar dowodu na tej, która z tego wywodzi skutki prawne.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne z faktu.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres kosztów podlegających zwrotowi.

Pomocnicze

k.c. art. 691 § § 3

Kodeks cywilny

W braku osób wymienionych w § 1 i 2, najem wygasa.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli może być złożone w dowolnej formie, jeżeli tylko wyraża zamiar wywołania określonych skutków prawnych w dostateczny sposób.

k.c. art. 61 § zd. 2

Kodeks cywilny

Odwołanie oświadczenia woli kierowanego do oznaczonej osoby jest skuteczne tylko wtedy, gdy dotarło do adresata przed pierwotnym oświadczeniem albo równocześnie z nim.

k.c. art. 88 § § 1

Kodeks cywilny

Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu lub podstępu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powódka nie udowodniła stałego zamieszkiwania ze zmarłą najemczynią. Pismo powódki z dnia 22 czerwca 2016 r. stanowi oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu.

Godne uwagi sformułowania

de lege lata proces cywilny jest kontradyktoryjny i obowiązuje w nim zasada prawdy formalnej na stronach spoczywa obowiązek przeprowadzenia postępowania ciężar dowodu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia spoczywa na stronie, która wywodzi z nich skutki prawne osoba, która twierdzi, że wstąpiła w najem po śmierci najemcy jest zobowiązana jest wykazać, że stale z nim mieszkała pismo powódki z dnia 22 czerwca 2016r. (...) Jasno wynika zaś z niego, że powódka mieszka w Anglii i prosi pozwaną o udzielenie jej terminu na zdanie lokalu do końca sierpnia 2016r., ponieważ zamierza wówczas, w czasie pobytu w Polsce posprzątać go i odnowić. Złożenie tej treści oświadczenia przez osobę, która mieszkała w tym właśnie lokalu ze zmarłym najemca jest nie do pomyślenia.

Skład orzekający

Maciej J. Naworski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad dotyczących ciężaru dowodu w sprawach o wstąpienie w najem lokalu mieszkalnego oraz interpretacji oświadczeń woli stron."

Ograniczenia: Sprawa opiera się na specyficznych faktach i ocenie dowodów, co ogranicza jej uniwersalne zastosowanie jako precedensu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy typowego zagadnienia prawnego związanego z najmem lokali mieszkalnych i dziedziczeniem praw najemcy, ale jej rozstrzygnięcie opiera się głównie na ocenie dowodów i zeznań świadków, co czyni ją mniej interesującą z punktu widzenia nowatorskich problemów prawnych.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 270 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IC 1526/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2017r. Sąd Rejonowy w Toruniu – Wydział I Cywilny w składzie: przewodniczący: SSR Maciej J. Naworski protokolant: sekretarz sądowy Irena Serafin po rozpoznaniu dnia 23 lutego 2017r., w T. na rozprawie sprawy z powództwa G. D. ( pesel (...) ) przeciwko Gminie M. T. ( NIP (...) ) o ustalenie 1. oddala powództwo, 2. zasądza od powoda G. D. na rzecz pozwanego Gminy M. T. 270zł ( dwieście siedemdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IC 1526/16 UZASADNIENIE G. D. wytoczyła przeciwko Gminie M. T. powództwo o ustalenie, że strony łączy umowa najem oznaczonego lokalu. Powódka wstąpiła bowiem w niego po śmierci matki, z którą mieszkała. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa twierdząc, że powódka nie zamieszkiwała ze zmarłym najemcą, ponieważ wraz z rodziną wyprowadziła się do Anglii wiele lat temu. Sąd ustalił i zważył co następuje: 1. Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy podkreślić, że po pierwsze w myśl art. 691 § 1 k.c. w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w najem wstępują jego dzieci jeżeli stale z nim mieszkały; w braku wymienionych osób, zgodnie z art. 691 § 3 k.c. najem wygasa. Po drugie, de lege lata proces cywilny jest kontradyktoryjny i obowiązuje w nim zasada prawdy formalnej. W konsekwencji na stronach spoczywa obowiązek przeprowadzenia postępowania ( art. 232 zd. 1 k.p.c. ); strony ponoszą też ryzyko nieumiejętnego i niestarannego prowadzenia sprawy oraz negatywne konsekwencje swoich zaniechań i niepowodzenia dowodu. Po trzecie, ciężar dowodu faktów istotnych dla rozstrzygnięcia spoczywa na stronie, która wywodzi z nich skutki prawne ( ei incumbit probatio qui dicit – art. 6 k.c. ). W konsekwencji osoba, która twierdzi, że wstąpiła w najem po śmierci najemcy jest zobowiązana jest wykazać, że stale z nim mieszkała. Po czwarte, tylko dla porządku wypada stwierdzić, że na gruncie § 27 uchwały Rady Miasta T. z dnia 28 września 2006r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy M. T. ( tekst j. Dz. Urz. Woj. (...) z 2016r. poz. 1772. ) chodzi o możliwość zawarcia nowej umowy najmu a nie o kontynuowanie już istniejącego stosunku prawnego. 2. Sąd dał wiarę B. K. . Wprawdzie widać było, że świadek stara się nie zaszkodzić powódce, jednak ostatecznie jej zeznania okazały się stanowcze i konsekwentne. Odpowiadały też pisemnemu oświadczeniu świadka, które złożyła pozwanej przed procesem i, co którego stwierdziła, że odpowiada jej przekonaniu. Zgodne z prawdą były zeznania Ż. W. . Świadek wypowiadała się bowiem jasno, logicznie, zdecydowani i konkretnie i potwierdziła treść swojej notatki. Podobnie ocenić wypada zeznania K. M. . O jej prawdomówności świadczy zaś zgodność jej słów z treścią pisma powódki z dnia 22 czerwca 2016r. Za niewiarygodne Sąd uznał zeznania B. D. . Świadek twierdziła, że powódka nidgy się nie wyprowadziła z mieszkania matki. Sama powódka przyznała jednak, że wyjechała do Anglii, gdzie urodziła i wychowała dzieci i miała męża i dom. Co więcej, świadek twierdziła, że powódka nie ma męża i dzieci. Odmienny stan rzeczy był jednak bezsporny. Wreszcie świadek zeznając, że powódka wyjechała do pracy nie podała żadnych szczegółów a podsumowanie jej słów zamyka się w zdaniu, że jak powódka u matki „była to była”. W konsekwencji w najlepszym razie świadek nic nie wiedziała a w najgorszym, kłamała. Sąd nie dał wiary E. N. . Pomimo wykonywanego zawodu, który, jak można by sądzić, predestynował ją do szczerości, świadek złożyła zeznanie, które nie odpowiadało prawdzie. Było bowiem sprzeczne z wypowiedziami innych osób, a zwłaszcza K. M. , którym Sąd uwierzył, zasadami doświadczenia życiowego, istotnym fragmentem zeznań powódki i jej pisemnym oświadczeniem. Doświadczenie podpowiada natomiast, że osoba która rodzi i wychowuje dzieci, ma męża, dom i pracę za granicą, tam przenosi centrum życiowe, zwłaszcza, gdy sama podaje w korespondencji swój zagraniczny adres. Nie odpowiadały prawdzie także słowa M. B. . Świadek korzystając ze wspólnego korytarza z matką powódki i twierdząc, ze powódka mieszkała z nią, nie była w stanie udzielić jakichkolwiek szczegółowych informacji na jej temat a na szczegółowe pytania reagowała irytacją, co budzi najwyższe zdziwienie i prowadzi do stwierdzenia, że świadek kłamie. Ostatecznie przesłuchiwana podała, że w zasadzie nie wie jak często widywała powódkę, że się nią nie interesuje, nie wie co robią sąsiedzi i nie ma informacji na temat dzieci powódki. Jej zeznania były zatem co najwyżej bezwartościowe. Wypowiedzi J. Z. były wewnętrznie sprzeczne, co uzasadnia ich odrzucenie. Z jednej strony zeznała, że powódka mieszkała z matka i wyjechała tylko do pracy, z drugiej potwierdziła, że jej oświadczenia na piśmie jest prawdziwe. Były one jednak odmienne. Z pisma świadka wynikało bowiem, że powódka odwidzała matkę dwa razy do roku, nie zaś, że z nią mieszkała. Także w tym wypadku wyraźnie widać było obawę świadka, że swoimi słowami może zaszkodzić powódce. Zeznania powódki nie odpowiadały prawdzie. Przede wszystkim były wewnętrznie sprzeczne i to w rażącym stopniu. W spontanicznej wypowiedzi powódka zeznawała, że całe życie mieszkała z matką. Równocześnie jednak w odpowiedzi na zadawane pytania oświadczyła, że matka wyrzucała ja z domu, że mieszkanie stanowiło ruderę, w której warunki były spartańskie, że wyjechała do Anglii, znalazła tam męża, miała dom, urodziła i wychowała dwoje dzieci i się leczyła się oraz, że tam pracuje i ma klientów. W rezultacie nie sposób było uwierzyć, że powódka mieszkała z matką. Za wiarygodne Sąd uznał dokumenty złożone przez strony do akt, ponieważ nie zachodziły wątpliwości, że nie doszło do żadnej ingerencji w ich treść. 3. Jak była już mowa, ciężar dowodu spoczywał na stronie powodowej; jak widać, nie sprostała mu ona jednak. Zeznania zawnioskowanych przez nią świądów były albo sprzeczne wewnętrznie albo kłamliwe w stopniu, który wykluczał dokonanie ustaleń po myśli powódki. Do oddalenia powództwa wystarczała jednak analiza jej pisma z dnia 22 czerwca 2016r. ( k. 47 ). Jasno wynika zaś z niego, że powódka mieszka w Anglii i prosi pozwaną o udzielenie jej terminu na zdanie lokalu do końca sierpnia 2016r., ponieważ zamierza wówczas, w czasie pobytu w Polsce posprzątać go i odnowić. Złożenie tej treści oświadczenia przez osobę, która mieszkała w tym właśnie lokalu ze zmarłym najemca jest nie do pomyślenia. Wyjaśnienia powódki i odwołanie wcześniejszego oświadczenia w piśmie z dnia 26 sierpnia 2016r. nic nie zmieniło, ponieważ osoba, która mieszka w T. na ul. (...) nie podaje adresu w O. w Anglii, nawet gdyby została wprowadzona w błąd co do procedury obowiązującej w ZGM w zakresie mieszkań po zmarłych najemcach. Tylko dla porządku Sąd stwierdza, że pozwanemu powiódł się dowód na okoliczność, że powódka z matką nie mieszkała. Było to jednak bez znaczenia, skoro to nie na pozwanym spoczywał onus probandi. 4. W tym miejscu należy stwierdzić, ze nawet gdyby per inconcessum przyjąć, że powódka mieszkała z matką i wstąpiła w najem po jej śmierci, powództwo podlegało oddaleniu. Jej pismo z dnia 22 czerwca 2016r. należy bowiem w takim wypadku uznać za oświadczeniu o jego wypowiedzeniu. Jednoznacznie wynika bowiem z niego, że powódka nie chce kontynuować umowy, zamierza wydać lokal pozwanemu i prosi go tylko o wyrażenia zgodny na prolongatę terminu zdania mieszkania z uwagi na pobyt za granicą. Podkreślenia wymaga, że oświadczenie woli może być złożone drugiej osobie w dowolnej formie jeżeli tylko wyraża zamiar wywołania określonych skutków prawnych w dostateczny sposób (art. 60 k.c. ). Analiza pisma powódki z dnia 26 sierpnia 2016r. w tym kontekście nie zmienia powyższego wniosku. Odwołanie oświadczenia woli kierowanego do oznaczonej osoby jest bowiem skuteczne tylko, jeżeli dotarło do adresata przed pierwotnym oświadczeniem albo równocześnie z nim ( art. 61 zd. 2 k.c. ). Odwołanie oświadczenia nosi zaś datę dwa miesiące późniejszą niż pierwsze pismo. Z kolei lektura pisma z dnia 26 sierpnia 2016r., w którym powódka twierdzi, że pracownik pozwanego nie „poinformował jej o prawie przepisania mieszkania” i „nakazał jego wydanie” nie pozbawia skuteczności wcześniejszego oświadczenia . Wstąpienie w najem dotyczy bowiem wyłącznie osób, które mieszkały z najemcą i są w stanie wykazać ten fakt. Prawo „przepisania” mieszkania jest zatem wyjątkiem a nie zasadą na gruncie obowiązujących przepisów. Trzeba też podkreślić, że uchylenie się od skutków oświadczenia woli także wymaga dowodu przesłanek jego skuteczności a zatem wykazania podstępu albo wprowadzenia w błąd. Powódka nie tylko jednak nie udowodniła żadnego z tych faktów, lecz nawet się na nie nie powołała. Z tego względu, nawet gdyby przyjmować korzystanie dla niej, do czego nie ma przecież żadnych podstaw, że pismo z dnia 26 sierpnia 2016r. jest oświadczeniem, o którym mowa w art. 88 § 1 k.c., pozostaje ono gołosłowne. 5. Sąd oddalił więc powództwo i orzekł o kosztach zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 99 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI