IC 1111/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód B. J. domagał się od pozwanej A. F. zapłaty kwoty 31.872 zł tytułem zachowku po zmarłej matce K. J. Pozwana, będąca jedyną spadkobierczynią testamentową, otrzymała od spadkodawczyni w drodze darowizny spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, które stanowiło cały majątek zmarłej. Pozwana uznała powództwo co do kwoty głównej, jednakże kwestionowała zasadność naliczania odsetek od daty śmierci spadkodawczyni, argumentując, że wartość zachowku ustala się według cen z chwili orzekania. Wnioskowała również o rozłożenie zasądzonej kwoty na 36 rat ze względu na trudną sytuację materialną i rodzinną. Sąd, opierając się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących zachowku (art. 991-995 kc) oraz Kodeksu postępowania cywilnego (art. 229 kpc, art. 320 kpc, art. 98 § 1 i § 3 kpc, art. 333 § 1 pkt 2 kpc), ustalił, że wartość darowizny podlegającej zaliczeniu na schedę spadkową wynosi 191.233 zł. Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 31.872 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 kwietnia 2013 r. (data wymagalności po wezwaniu do zapłaty), oddalając powództwo w pozostałym zakresie (odsetki od daty śmierci). Wniosek pozwanej o rozłożenie świadczenia na raty został oddalony z powodu niewykazania przez nią szczególnych okoliczności uzasadniających takie rozłożenie oraz braku możliwości oceny jej sytuacji materialnej i rodzinnej z powodu niestawiennictwa na rozprawie. Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, i nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w części dotyczącej zasądzonej kwoty głównej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wymagalności roszczenia o zachowek, zasady obliczania zachowku z uwzględnieniem darowizn, możliwość rozłożenia świadczenia na raty.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie cały majątek został przekazany w drodze darowizny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pozwana powinna zapłacić powodowi kwotę 31.872 zł tytułem zachowku po zmarłej matce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasądzono kwotę 31.872 zł.
Uzasadnienie
Pozwana uznała powództwo co do kwoty głównej, a sąd oparł się na przepisach o zachowku i wartości darowizny zaliczonej na schedę spadkową.
Od kiedy należą się odsetki od zasądzonej kwoty zachowku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki należą się od dnia 3 kwietnia 2013 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że świadczenie stało się wymagalne po upływie 7-dniowego terminu od wezwania do zapłaty z dnia 21 marca 2013 r., z uwzględnieniem dnia ustawowo wolnego od pracy.
Czy można rozłożyć zasądzone świadczenie na raty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek oddalono.
Uzasadnienie
Pozwana nie wykazała szczególnych okoliczności uzasadniających rozłożenie świadczenia na raty, a także nie umożliwiła oceny jej sytuacji materialnej i rodzinnej poprzez niestawiennictwo na rozprawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. J. | osoba_fizyczna | powód |
| A. F. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 991 § 1
Kodeks cywilny
Określa uprawnionych do zachowku i jego wysokość (połowa wartości udziału spadkowego).
k.c. art. 991 § 2
Kodeks cywilny
Przysługuje roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku lub jego uzupełnienia.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Zasądza odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe, koszty zastępstwa procesowego, koszty mediacji, koszty przyznane od strony przeciwnej.
k.p.c. art. 333 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w przypadkach wskazanych w ustawie, w tym co do należności uznanej przez stronę pozwaną.
Pomocnicze
k.c. art. 993
Kodeks cywilny
Przy obliczaniu zachowku dolicza się darowizny i zapisy windykacyjne.
k.c. art. 994 § 1
Kodeks cywilny
Nie dolicza się darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, chyba że były na rzecz osób niebędących spadkobiercami lub uprawnionymi do zachowku.
k.c. art. 995 § 1
Kodeks cywilny
Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty przyznane przez stronę przeciwną w toku postępowania nie wymagają dowodu, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania, jeżeli termin nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zachowek jest uzasadnione, gdy spadkobierca testamentowy otrzymał cały majątek spadkodawcy w drodze darowizny. • Wartość darowizny zaliczanej na poczet zachowku oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a cen z chwili orzekania. • Odsetki za opóźnienie należą się od dnia wymagalności roszczenia, który następuje po wezwaniu do zapłaty. • Pozwana nie wykazała szczególnych okoliczności uzasadniających rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty.
Odrzucone argumenty
Odsetki od zachowku powinny być naliczane od daty śmierci spadkodawczyni. • Pozwana powinna mieć możliwość rozłożenia zasądzonej kwoty na raty ze względu na swoją sytuację materialną i rodzinną.
Godne uwagi sformułowania
Ustalając wartość zachowku uwzględniono wartość darowizny uczynionej przez spadkodawczynię na rzecz pozwanej w postaci spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, wynoszącej zgodnie z ustaleniami Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I C 780/13, 191.233,00 zł. • Skoro ustalenie wartości spadku w celu określenia zachowku oraz jego obliczenie następuje według cen z chwili orzekania o roszczeniu zachowku, to odsetki od tak ustalonego świadczenia pieniężnego powinny być naliczane dopiero od daty wyrokowania w sprawie, skoro dopiero z tym momentem roszczenie o zapłatę tak ustalonej kwoty stało się wymagalne. • Wymagalność roszczenia należy ściśle wiązać z terminem, w którym wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia przez dłużnika, a zarazem - w razie odmowy spełnienia świadczenia - z możliwością żądania przez wierzyciela przymusowego spełnienia świadczenia bez narażania się na zarzut przedwczesności zgłoszonego żądania. • Skorzystanie ze wskazanej regulacji (art. 320 kpc) warunkowane jest zatem istnieniem po stronie dłużnika takich okoliczności, które ze względu na jego sytuację majątkową, rodzinną czy zdrowotną, czynią spełnienie świadczenia niezwłocznie lub jednorazowo niemożliwym lub bardzo utrudnionym.
Skład orzekający
Aleksandra Konkel
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wymagalności roszczenia o zachowek, zasady obliczania zachowku z uwzględnieniem darowizn, możliwość rozłożenia świadczenia na raty."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie cały majątek został przekazany w drodze darowizny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kwestii zachowku i sposobu jego obliczania, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem spadkowym. Zawiera również analizę wymagalności roszczenia i możliwości rozłożenia świadczenia na raty.
“Zachowek po darowiźnie: Kiedy i jak można dochodzić swoich praw?”
Dane finansowe
WPS: 31 872 PLN
zachowek: 31 872 PLN
zwrot kosztów procesu: 5211 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.