IACz 659/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny oddalił zażalenie małżonki dłużnika na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności, uznając, że zmiana ustroju majątkowego po wydaniu wyroku nie stanowi przeszkody w egzekucji z majątku wspólnego.
Sąd Apelacyjny rozpatrywał zażalenie małżonki dłużnika na postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności wyroku z 2000 roku przeciwko niej, z ograniczeniem do majątku wspólnego. Uczestniczka twierdziła, że zmiana ustroju majątkowego na rozdzielność majątkową po wydaniu wyroku powinna skutkować oddaleniem wniosku. Sąd uznał, że zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie powstania zobowiązania, zmiana ustroju majątkowego po wydaniu wyroku nie wyłącza odpowiedzialności z majątku wspólnego, jeśli wierzyciel nie wiedział o tej zmianie. Sąd nie dopatrzył się również sprzeczności z zasadami współżycia społecznego.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał zażalenie uczestniczki postępowania, małżonki dłużnika, na postanowienie Sądu Okręgowego w Zielonej Górze o nadaniu klauzuli wykonalności prawomocnemu wyrokowi z 2000 roku. Klauzula została nadana przeciwko małżonce dłużnika z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową. Uczestniczka zaskarżyła postanowienie, domagając się jego zmiany poprzez oddalenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności. Sąd Apelacyjny uznał zażalenie za bezzasadne. Trafnie przyjął Sąd I instancji, że w sprawie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania cywilnego i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2004 roku. Sąd odrzucił argument skarżącej, że brak wspólności majątkowej w chwili orzekania, wynikający z zawarcia umowy o rozdzielność majątkową w 2012 roku, stanowił przesłankę do oddalenia wniosku. Zgodnie z art. 47 § 2 k.r.o. w brzmieniu sprzed nowelizacji, małżonkowie mogli powoływać się na zmiany ustroju majątkowego wobec osób trzecich tylko wtedy, gdy były one im wiadome. Ponieważ tytuł wykonawczy pochodził z 2000 roku, a zmiana ustroju nastąpiła w 2012 roku, okoliczność ta nie mogła stanowić przeszkody dla uwzględnienia wniosku, gdyż w chwili powstania wierzytelności i wydania wyroku strony pozostawały we wspólności majątkowej. Sąd nie dopatrzył się również sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, badając przesłanki z art. 41 § 3 k.r.o. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Nie stwierdzono, aby charakter wierzytelności czy stopień przyczynienia się dłużnika do powstania majątku wspólnego uzasadniały ograniczenie lub wyłączenie zaspokojenia z majątku wspólnego. Sąd podkreślił, że okoliczności stanowiące podstawę wyroku z 2000 roku nie mogą być badane w postępowaniu klauzulowym, a zarzuty przedawnienia mają charakter merytoryczny i nie podlegają badaniu w tym postępowaniu. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana ustroju majątkowego na rozdzielność majątkową po wydaniu wyroku nie stanowi przeszkody do nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika z ograniczeniem do majątku wspólnego, jeśli wierzyciel nie wiedział o tej zmianie, a w chwili powstania zobowiązania istniała wspólność majątkowa.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach k.p.c. i k.r.o. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Zgodnie z art. 47 § 2 k.r.o. (w brzmieniu sprzed 19.01.2005 r.), małżonkowie mogą powoływać się na zmiany ustroju majątkowego wobec osób trzecich tylko wtedy, gdy były im wiadome. Ponieważ tytuł wykonawczy pochodził z 2000 roku, a zmiana ustroju nastąpiła w 2012 roku, wierzyciel nie mógł wiedzieć o tej zmianie w momencie powstania zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
wnioskodawca
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | inne | wnioskodawca |
| M. B. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| M. B. (2) | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 787
Kodeks postępowania cywilnego
w brzmieniu sprzed nowelizacji, wprowadzonej ustawą z dnia 17 czerwca 2004 roku
k.r.o. art. 47 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
w brzmieniu sprzed 19.01.2005 r.
Pomocnicze
k.r.o. art. 41 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
w brzmieniu sprzed nowelizacji
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów k.p.c. i k.r.o. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Zmiana ustroju majątkowego po wydaniu wyroku nie wyłącza odpowiedzialności z majątku wspólnego, jeśli wierzyciel nie wiedział o zmianie. Brak sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Postępowanie klauzulowe nie bada merytorycznych zarzutów, w tym przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Zmiana ustroju majątkowego na rozdzielność majątkową po wydaniu wyroku powinna skutkować oddaleniem wniosku o nadanie klauzuli wykonalności. Nadanie klauzuli wykonalności byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
Trafnie przyjął Sąd I instancji, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 787 k.p.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji... Chybione jest stanowisko skarżącej, że brak istnienia wspólności majątkowej małżonków w chwili orzekania... stanowił przesłankę do oddalenia wniosku. Zgodnie z art. 47 § 2 kro ( w brzmieniu sprzed 19.01.2005 r.), małżonkowie mogą się powoływać względem osób trzecich na rozszerzenie, ograniczenie lub wyłączenie wspólności tylko wtedy, gdy zawarcie przez nich umowy majątkowej oraz jej rodzaj były tym osobom wiadome. Nie sposób również przyjąć, by nadanie klauzuli wykonalności przeciwko uczestniczce postępowania było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Mają one bowiem charakter merytoryczny i jako takie nie podlegają badaniu w postępowaniu klauzulowym, które dotyczy wyłącznie kwestii formalnych.
Skład orzekający
Jerzy Geisler
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Nowicki
sędzia
Mikołaj Tomaszewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika, w szczególności w kontekście zmian ustroju majątkowego małżonków po powstaniu zobowiązania i wydaniu wyroku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji z 2004 roku, choć zasady dotyczące wiedzy wierzyciela o zmianach ustroju majątkowego mogą być nadal aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego, jakim jest odpowiedzialność majątkowa małżonka dłużnika, a także interpretacji przepisów w kontekście zmian ustrojowych w małżeństwie. Jest to interesujące dla prawników praktyków.
“Czy zmiana ustroju majątkowego ratuje przed długami małżonka? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn.akt. IACz 659/13 POSTANOWIENIE Dnia 12 lipca 2013 roku Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Jerzy Geisler (spr.) Sędziowie: SA Jacek Nowicki SA Mikołaj Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. z udziałem małżonki dłużnika M. B. (1) o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika na skutek zażalenia uczestniczki postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 13 lutego 2013 roku, sygn. akt: I Co 206/11 postanawia: zażalenie oddalić. SSA J. Nowicki SSA J. Geisler SSA M. Tomaszewski UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy nadał prawomocnemu wyrokowi wydanemu przez Sąd Okręgowy w Zielonej Górze w dniu 10.04.2000 roku w sprawie o sygn. akt: V GC 110/00, klauzulę wykonalności przeciwko małżonce dłużnika M. M. (1) B. z ograniczeniem jej odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową i rozstrzygnął o kosztach procesu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła uczestniczka postępowania, zaskarżając je w całości i wnosząc, jak wynika z treści pisma, o jego zmianę poprzez oddalenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie uczestniczki postępowania nie zasługiwało na uwzględnienie. 2 Trafnie przyjął Sąd I instancji, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 787 k.p.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji, wprowadzonej ustawą z dnia 17 czerwca 2004 roku o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.04.162.1691). Konsekwencją powyższego jest także zastosowanie obowiązujących przed tą nowelizacją przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego . Chybione jest stanowisko skarżącej, że brak istnienia wspólności majątkowej małżonków w chwili orzekania, wynikający z faktu zawarcia umowy notarialnej wprowadzającej z dniem 15.09.2012 r. w ich związku ustrój rozdzielności majątkowej stanowił przesłankę do oddalenia wniosku. Zgodnie z art. 47 § 2 kro ( w brzmieniu sprzed 19.01.2005 r.), małżonkowie mogą się powoływać względem osób trzecich na rozszerzenie, ograniczenie lub wyłączenie wspólności tylko wtedy, gdy zawarcie przez nich umowy majątkowej oraz jej rodzaj były tym osobom wiadome. Ponieważ tytuł wykonawczy pochodzi z roku 2000, a strony wprowadziły ustrój rozdzielności majątkowej w roku 2012, to oczywistym jest, że ta okoliczność nie mogła stanowić przeszkody dla uwzględnienia wniosku. Oczywistym jest bowiem, że w chwili powstania wierzytelności i zapadnięcia wyroku z 10.04.2000 r. strony żyły w ustroju wspólności majątkowej. Nie sposób również przyjąć, by nadanie klauzuli wykonalności przeciwko uczestniczce postępowania było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącej, iż w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika Sąd bada na wniosek małżonka dłużnika także przesłanki wymienione w art. 41 § 3 k.r.o. w brzmieniu sprzed nowelizacji (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1995 roku, sygn. akt: III CRN 24/95, OSNC 1995/11/164). Zgodnie z treścią tego przepisu sąd mógł ograniczyć lub wyłączyć możliwość zaspokojenia się z majątku wspólnego przez wierzyciela, którego dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków, jeżeli, ze względu na charakter wierzytelności albo stopień przyczynienia się małżonka będącego dłużnikiem do powstania majątku wspólnego, zaspokojenie z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W niniejszej sprawie takie przesłanki nie zachodzą ani ze względu na charakter wierzytelności ani na stopień przyczynienia się małżonka będącego dłużnikiem do powstania majątku wspólnego. M. i M. B. (1) są małżeństwem od 1975 r. i przez cały czas zamieszkują wspólnie. Wcześniej zamieszkiwali w mieszkaniu, które dłużnik otrzymał od wojska, następnie zamienili to mieszkanie na większe, a w roku 2007 dokonali wykupu od miasta. Od wielu lat źródłem dochodów uczestniczki postępowania była renta, a jej mąż prowadził działalność gospodarczą i dokładał sie do budżetu domowego. Brak dowodów na to, że działalność gospodarcza dłużnika przynosiła wyłącznie straty. Przeczą temu przede wszystkim zeznania dłużnika M. B. (2) - k. 75v Nie można również na tej podstawie stwierdzić, że dłużnik nie przyczyniał się do powstania majątku wspólnego. Odmienne twierdzenia skarżącej nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Również sam charakter wierzytelności (wynikająca z prowadzonej na własny rachunek przez dłużnika działalności gospodarczej) nie uzasadnia ograniczenia lub wyłączenia możliwości zaspokojenia się z majątku wspólnego. Nie mają istotnego znaczenia dla tej sprawy okoliczności, które stanowiły podstawę wyroku z dnia 10.04.2000 r. albowiem nie mogą być one badane w ramach postępowania klauzulowego. Ważne jest, że tytuł wykonawczy przeciwko dłużnikowi istnieje. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostawały wreszcie zarzuty dotyczące ewentualne przedawnienia wierzytelności, wynikającej z wyroku z dnia 10.04.2000 r. Mają one bowiem charakter merytoryczny i jako takie nie podlegają badaniu w postępowaniu klauzulowym, 3 które dotyczy wyłącznie kwestii formalnych. Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie uczestniczki postępowania na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. SSA J. Nowicki SSA J. Geisler SSA M. Tomaszewski
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI