I1 C 3195/19 upr

Sygn. akt: I1 C 3195/19 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lipca 2022 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny Sekcja do spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Małgorzata Nowicka - Midziak po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2022 r. w Gdyni sprawy z powództwa A. G. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2000 zł. (dwa tysiące złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 sierpnia 2019r do dnia zapłaty; 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie; 3. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 100 zł. ( sto złotych) tytułem zwrotu połowy opłaty od pozwu; 4. nie obciąża powódki kosztami opinii biegłych ponad już uiszczoną zaliczkę na koszt opinii biegłych; 5. nakazuje ściągnięcie od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 742,98 zł. (siedemset czterdzieści dwa złote dziewięćdziesiąt osiem groszy) tytułem brakujących kosztów opinii biegłych. UZASADNIENIE Powódka A. G. domaga 3 a siê od pozwanego Powszechnego (...) S.A. z siedzib 1 w W. zap 3 aty kwoty 4.000,00 z 3 wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie od dnia 20 sierpnia 2019 roku do dnia zap 3 aty, a tak¿e zas 1 dzenia na swoj 1 rzecz kosztów procesu wed 3 ug norm przepisanych. W uzasadnieniu poda 3 a, ¿e dnia 5 grudnia 2018 roku jako pasa¿er autobusu linii nr (...) podczas gwa 3 townego hamowania straci 3 a równowagê i dozna 3 a urazu w postaci st 3 uczenia rêki prawej i prawego uda. PóŸniej rozpoznano u niej skrêcenie i naderwanie odcinka szyjnego krêgos 3 upa oraz powierzchowny uraz klatki piersiowej. Dodatkowo powódka skar¿y 3 a siê na bóle i zawroty g 3 owy. Pismem z dnia 5 sierpnia 2019 roku powódka wezwa 3 a pozwanego do zap 3 aty kwoty 10.000,00 z 3 tytu 3 em zadoœæuczynienia. Pozwany przyzna 3 powódce kwotê 500,00 z 3 , która zosta 3 a pomniejszona wskutek przyczynienia siê do szkody. Powódka odwo 3 a 3 a siê od decyzji, kwestionuj 1 c przyczynienie siê do szkody. Pozwany nie zmieni 3 stanowiska. Odsetki liczone s 1 od nastêpnego dnia po z 3 o¿eniu przez pozwan 1 oœwiadczenia o przyznaniu zadoœæuczynienia w kwocie 500,00 z 3 . (pozew – k. 3-7) Pozwany wniós 3 o oddalenie powództwa i zas 1 dzenie na swoj 1 rzecz kosztów procesu wed 3 ug norm przepisanych. Zdaniem pozwanego roszczenie powódki przekracza rozs 1 dne granice. Powódka nie dozna 3 a trwa 3 ego uszczerbku na zdrowiu. Stwierdzone u powódki uszkodzenia nie maj 1 wp 3 ywu na funkcjonowanie organizmu jako ca 3 oœci zarówno w ¿yciu codziennym, jak i samoobs 3 udze. Zebrana dokumentacja nie spowodowa 3 a u powódki obiektywnie uzasadnionego poczucia nieprzydatnoœci spo 3 ecznej. (...) kwota zadoœæuczynienia zosta 3 a pomniejszona o 30 % z tytu 3 u przyczynienia siê poszkodowanej do zwiêkszenia rozmiarów szkody. Poszkodowana usiad 3 a na fotelu pasa¿era bokiem do kierunku jazdy, trzymaj 1 c w obu rêkach ró¿ne przedmioty, które uniemo¿liwi 3 y jej przytrzymanie siê porêczy. (odpowiedŸ na pozew – k. 32-33) (...) stan faktyczny: Dnia 5 grudnia 2018 roku powódka wsiad 3 a do autobusu linii nr (...) na rozk 3 adanym miejscu siedz 1 cym w miejscu przeznaczonym na wózki. Z uwagi na brak uchwytów podtrzymuj 1 cych, podtrzymywa 3 a siê kul 1 , przy pomocy której porusza 3 a siê. (...) miejsce skoœnie do kierunku jazdy (przodem i delikatnie na prawo). Na skutek zachowania kierowcy, posiadaj 1 cego obowi 1 zkowe ubezpieczenie odpowiedzialnoœci cywilnej u pozwanej, autobus (...) zahamowa 3 , co spowodowa 3 o upadek powódki. Pasa¿erowie autobusu pomogli jej wstaæ. Powódka wraz z kole¿ank 1 uda 3 y siê na (...) . (dowód: zeznania powódki – k. 78v.-79v., p 3 yta – k. 80, zeznania œwiadka Z. (...) – k. 102-102v., zeznania œwiadka E. (...) – k. 105-106, k. 128-129, akta szkody na p 3 ycie – k. 271) W wyniku wypadku powódka dozna 3 a st 3 uczenia prawego uda, prawej rêki oraz prawego barku. Aktualne dolegliwoœci bólowe powódki zwi 1 zane s 1 z obluzowaniem komponentu endoprotezy, który jest procesem wieloletnim. Na skutek wypadku powódka nie dozna 3 a d 3 ugotrwa 3 ego lub sta 3 ego uszczerbku na zdrowiu. (dowód: dokumentacja medyczna – k. 9-12, k. 218-223, pisemna opinia (...) – k. 136-140 wraz z pisemn 1 opiniê uzupe 3 niaj 1 c 1 – k. 214-215) W wyniku wypadku nie dosz 3 o u powódki do ¿adnych obra¿eñ neurologicznych, które mog 3 yby mieæ wp 3 yw na ogóln 1 sprawnoœæ ruchow 1 powódki, a tym bardziej w stopniu powoduj 1 cym koniecznoœæ pomocy osób trzecich w codziennym funkcjonowaniu. (dowód: pisemna opinia (...) s 1 dowego J. K. – k. 185-194) Pismem z dnia 5 sierpnia 2019 roku powódka zg 3 osi 3 a szkodê pozwanemu. (...) z dnia 19 sierpnia 2019 roku pozwany uzna 3 swoj 1 odpowiedzialnoœæ za szkodê i przyzna 3 powódce zadoœæuczynienie w kwocie 350,00 z 3 przy uwzglêdnieniu stopnia przyczynienia siê powódki do zwiêkszenia rozmiaru szkody. Powódka zareklamowa 3 a decyzjê ubezpieczyciela, co nie doprowadzi 3 o do zmiany jego decyzji. (dowód: pismo z dnia 05.08.2019r. – k. 14-16, decyzja z dnia 19.08.2019r. – k. 17-19, reklamacja z dnia – k. 20-22, pismo z dnia 24.09.2019r. – k. 23-25, akta szkody na p 3 ycie – k. 271 (...) ¿y 3 , co nastêpuje: P. ¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów przed 3 o¿onych przez strony, dowodu z zeznañ œwiadków, powódki oraz opinii (...) ortopedy oraz neurologa. (...) zgromadzony w sprawie materia 3 dowodowy (...) , ¿e dowody z dokumentów przed 3 o¿onych przez strony s 1 wiarygodne, albowiem ¿adna ze stron nie kwestionowa 3 a autentycznoœci tych dokumentów, w tym zgodnoœci przedstawionych kopii dokumentów z orygina 3 ami, prawdziwoœci twierdzeñ w nich zawartych, ani te¿ ¿adna ze stron nie zaprzeczy 3 a, ¿e osoby podpisane pod tymi dokumentami nie z 3 o¿y 3 y oœwiadczeñ w nich zawartych. W ocenie (...) brak by 3 o podstaw do kwestionowania dowodu z opinii (...) s 1 dowych na okolicznoœæ ustalenia rodzaju i skutków dla zdrowia powódki, powsta 3 ych w wyniku przedmiotowego wypadku, wysokoœci i charakteru doznanego uszczerbku oraz rokowañ co do stanu zdrowia powódki na przysz 3 oœæ, albowiem zosta 3 y sporz 1 dzone w sposób rzetelny, profesjonalny i z zachowaniem nale¿ytych standardów, co czyni je w pe 3 ni przydatnymi do rozstrzygniêcia sprawy. Nadto, wnioski do jakich doszli biegli s 1 stanowcze i zosta 3 y logicznie uzasadnione, nie budz 1 one tak¿e ¿adnych w 1 tpliwoœci (...) w œwietle zasad doœwiadczenia ¿yciowego czy wiedzy powszechnej. Dodatkowo bieg 3 y ortopeda sprostowa 3 niedok 3 adnoœci pisarskie, jednoczeœnie rozdzielaj 1 c dolegliwoœci bólowe powódki wynikaj 1 ce z innych schorzeñ. Dlatego opinie (...) (wraz z uzupe 3 niaj 1 c 1 opini 1 bieg 3 ego ortopedy) uznano za w pe 3 ni wiarygodne i przydatne dla rozstrzygniêcia sprawy. Wobec wniosków opinii (...) ostro¿nie podszed 3 do zeznañ powódki w zakresie deklarowanych dolegliwoœci bólowych i ich zwi 1 zku z przedmiotowym wypadkiem. N. ¿a 3 o mieæ na uwadze, ¿e cierpienie (psychiczne lub fizyczne) jako odczuwalne zjawisko jest w 3 asnoœci 1 doœwiadczeñ zmys 3 owych i w pewnym sensie jest subiektywne. (...) zobiektywizowanie cierpieñ powódki przez pryzmat wiedzy specjalnej lub zasad doœwiadczenia ¿yciowego nie dewaluuje mocy dowodowej zeznañ powódki, podlegaj 1 cych zasadom swobodnej oceny dowodów. (...) , ¿e powódce towarzyszy 3 y dolegliwoœci bólowe na skutek ogólnego pot 3 uczenia prawej strony cia 3 a. Co siê zaœ tyczy 3 o zeznañ œwiadków co do dolegliwoœci bólowych powódki, wiedz œwiadków pochodzi 3 a wprost od powódki, zatem z powy¿szych wzglêdów nie sposób uznaæ tych zeznañ za nieprawdziwe. Je¿eli natomiast mowa o przebiegu wypadku, zeznania œwiadków oraz powódki by 3 y spójne i potwierdza 3 y fakt zaistnienia szkody, a tak¿e usytuowania powódki bezpoœrednio przed wypadkiem, co zreszt 1 potwierdzaj 1 kadry z monitoringu z autobusu podczas zdarzenia. Nie mniej œwiadkowie nie mieli wiedzy, aby powódka korzysta 3 a z pomocy osób trzecich po wypadku. N. ¿a 3 o zwróciæ uwagê, ¿e dokonana ocena koncentruje siê na faktach, nie zaœ wnioskach dotycz 1 cych winy powódki oraz jej ogólnej ostro¿noœci. W tym stanie rzeczy normatywn 1 podstawê odpowiedzialnoœci pozwanego ubezpieczyciela stanowi 1 przepisy art. 822 § 1 i 4 k.c. i art. 8241 § 1 k.c. oraz art. 9 i art. 13 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowi 1 zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. 2003 nr 124 poz. 1152 ze zm.) w zw. z art. 415 k.c. , art. 444 § 1 k.c. i art. 445 § 1 k.c. Zgodnie z art. 822 § 1 i 4 k.c. przez umowê ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej zak 3 ad ubezpieczeñ zobowi 1 zuje siê do zap 3 acenia okreœlonego w umowie odszkodowania za szkody wyrz 1 dzone osobom trzecim, wzglêdem których odpowiedzialnoœæ za szkodê ponosi ubezpieczaj 1 cy albo osoba, na której rzecz zosta 3 a zawarta umowa ubezpieczenia. Uprawniony do odszkodowania w zwi 1 zku ze zdarzeniem objêtym umow 1 ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej mo¿e dochodziæ roszczenia bezpoœrednio od zak 3 adu ubezpieczeñ. Na mocy natomiast art. 8241 § 1 k.c. o ile nie umówiono siê inaczej, suma pieniê¿na wyp 3 acona przez zak 3 ad ubezpieczeñ z tytu 3 u ubezpieczenia nie mo¿e byæ wy¿sza od poniesionej szkody. Z treœci art. 9 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowi 1 zkowych (...) umowa ubezpieczenia obowi 1 zkowego odpowiedzialnoœci cywilnej obejmuje odpowiedzialnoœæ cywiln 1 podmiotu objêtego obowi 1 zkiem ubezpieczenia za szkody wyrz 1 dzone czynem niedozwolonym oraz wynik 3 e z niewykonania lub nienale¿ytego wykonania zobowi 1 zania, o ile nie sprzeciwia siê to ustawie lub w 3 aœciwoœci (naturze) danego rodzaju stosunków. Z kolei, zgodnie z art. 13 ust. 2 tej¿e ustawy w obowi 1 zkowych ubezpieczeniach odpowiedzialnoœci cywilnej odszkodowanie wyp 3 aca siê w granicach odpowiedzialnoœci cywilnej podmiotów objêtych ubezpieczeniem, nie wy¿ej jednak ni¿ do wysokoœci sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie. Nadto, na wzglêdzie nale¿y mieæ równie¿ treœæ art. 361 §1 k.c. , który stanowi, i¿ zobowi 1 zany do odszkodowania ponosi odpowiedzialnoœæ jedynie za normalne nastêpstwa dzia 3 ania lub zaniechania z którego szkoda wynik 3 a. O. œæ sprawcy szkody by 3 a odpowiedzialnoœci 1 deliktow 1 i uzale¿nion 1 od wykazania przes 3 anek w postaci: zdarzenia, z którym system prawny wi 1 ¿e odpowiedzialnoœæ na zasadzie winy, szkody i zwi 1 zku przyczynowego miedzy owym zdarzeniem a szkod 1 . Z kolei odpowiedzialnoœæ pozwanego ubezpieczyciela wynika 3 a z zawartej ze sprawc 1 umowy ubezpieczenia odpowiedzialnoœci cywilnej ( art. 822 § 4 k.c. ), jednak¿e i w tym przypadku odpowiedzialnoœæ ubezpieczyciela zale¿a 3 a od wykazania powy¿szych przes 3 anek okreœlonych w art. 415 k.c. Pozwany nie kwestionowa 3 swojej odpowiedzialnoœci za szkodê – uzna 3 j 1 ju¿ na etapie postêpowania likwidacyjnego. Sporna by 3 a natomiast wysokoœæ szkody oraz kwestia, czy powódka swoim zachowaniem przyczyni 3 a siê do zwiêkszenia rozmiaru szkody. Zgodnie z treœci 1 art. 362 k.c. , je¿eli poszkodowany przyczyni 3 siê do powstania lub zwiêkszenia szkody, obowi 1 zek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okolicznoœci, a zw 3 aszcza do stopnia winy obu stron. W orzecznictwie przyjêto, ¿e przyczynieniem siê poszkodowanego do powstania szkody jest ka¿de jego zachowanie pozostaj 1 ce w normalnym zwi 1 zku przyczynowym ze szkod 1 , za któr 1 ponosi odpowiedzialnoœæ inna osoba. Przy czym, zachowanie siê poszkodowanego musi stanowiæ adekwatn 1 wspó 3 przyczynê powstania szkody lub jej zwiêkszenia, czyli w 31 czaæ siê jako dodatkowa przyczyna szkody. (...) stosowania art. 362 k.c. stwarzaj 1 c 1 mo¿liwoœæ obni¿enia odszkodowania jest taki zwi 1 zek pomiêdzy dzia 3 aniem lub zaniechaniem poszkodowanego a powsta 31 szkod 1 (zwiêkszeniem siê jej rozmiarów), ¿e bez owej aktywnoœci poszkodowanego b 1 dŸ w ogóle nie dozna 3 by on szkody, albo te¿ wyst 1 pi 3 aby ona w mniejszym rozmiarze (wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 11 wrzeœnia 2014 r., sygn. akt III CSK 248/13, LEX nr 1541200, wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 29 paŸdziernika 2008 r., sygn. akt IV CSK 228/08, OSNC-ZD 2009/3/66). (...) ten musi byæ oceniany w kategoriach adekwatnej przyczynowoœci, bo chocia¿ w przepisie art. 361 § 1 k.c. mowa jest tylko o zobowi 1 zanym do naprawienia szkody, to kodeks dla oceny zachowania siê poszkodowanego nie wprowadza innego miernika (wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt IV CSK 241/09, LEX nr 677896, wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 20 czerwca 1972 r., sygn. akt II PR 164/72, LEX nr 7098). U pod 3 o¿a tej konstrukcji tkwi za 3 o¿enie, ¿e je¿eli sam poszkodowany swoim zachowaniem wp 3 yn 13 na powstanie lub zwiêkszenie szkody, s 3 usznym jest, by poniós 3 konsekwencje swego postêpowania. Przyczynienie ma charakter obiektywny, odnosz 1 cy siê do czysto kauzalnych powi 1 zañ pomiêdzy zachowaniem poszkodowanego a szkod 1 , natomiast elementy subiektywne (np. wina lub nieprawid 3 owoœæ zachowania) wystêpuj 1 dopiero na etapie miarkowania wysokoœci œwiadczenia, jako "stosowne okolicznoœci" wskazane w art. 362 k.c. Oznacza to, ¿e samo ustalenie przyczynienia siê poszkodowanego nie nak 3 ada na s 1 d obowi 1 zku zmniejszenia odszkodowania, ani nie przes 1 dza o stopniu tego zmniejszenia. Ustalenie przyczynienia jest warunkiem wstêpnym, od którego w ogóle zale¿y mo¿liwoœæ rozwa¿ania zmniejszenia odszkodowania, i warunkiem koniecznym, lecz niewystarczaj 1 cym, gdy¿ samo przyczynienie nie przes 1 dza zmniejszenia obowi 1 zku szkody. O tym, czy obowi 1 zek naprawienia szkody nale¿y zmniejszyæ ze wzglêdu na przyczynienie siê, a je¿eli tak – w jakim stopniu nale¿y to uczyniæ, decyduje s 1 d w procesie sêdziowskiego wymiaru odszkodowania w granicach wyznaczonych przez art. 362 k.c. Decyzja o obni¿eniu odszkodowania jest uprawnieniem s 1 du, a rozwa¿enie wszystkich okolicznoœci in casu, w wyniku oceny konkretnej i zindywidualizowanej – jest jego powinnoœci 1 (wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt IV CSK 241/09, LEX nr 677896). Tym samym art. 362 k.c. zaliczany jest do tzw. prawa sêdziowskiego, którego istot 1 jest pozostawienie s 1 dowi pewnego marginesu swobody, co nie zwalnia z obowi 1 zku uwzglêdnienia i wnikliwego rozwa¿enia wskazówek zawartych w tym przepisie (wyrok S 1 du Apelacyjnego w (...) z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I ACa 310/13, LEX nr 1362660). Oznacza to, ¿e nie ma znaku równoœci pomiêdzy stopniem przyczynienia siê a stopniem obni¿enia odszkodowania, chocia¿ nie jest te¿ wykluczone, ¿e w konkretnych okolicznoœciach sprawy zmniejszenie odszkodowania nast 1 pi w takim samym stopniu, w jakim poszkodowany przyczyni 3 siê do szkody. W tej ostatniej sytuacji istotne jest, aby nie nast 1 pi 3 o to automatycznie, lecz w wyniku oceny wszystkich okolicznoœci sprawy. D. jeszcze nale¿y, ¿e interpretacji art. 362 k.c. nie mo¿na dokonywaæ w oderwaniu od podstawy prawnej, z jakiej wywodzone s 1 roszczenia odszkodowawcze. Jeœli zobowi 1 zany do naprawienia szkody odpowiada na zasadzie ryzyka do zastosowania art. 362 k.c. , obok adekwatnego zwi 1 zku przyczynowego, wystarczy obiektywna nieprawid 3 owoœæ zachowania siê poszkodowanego, gdy zaœ odpowiedzialnoœæ za szkodê zasadza siê na winie, to nieodzown 1 przes 3 ank 1 stwierdzenia przyczynienia jest zawinione zachowanie siê poszkodowanego (wyrok S 1 du Apelacyjnego w £odzi z dnia 08 sierpnia 2014 r., III APa 1/13, LEX nr 1506188, wyrok S 1 du Apelacyjnego w W. z 30 stycznia 2013 r., VI ACa 1080/12, LEX nr 1294870, wyrok S 1 du Apelacyjnego w P. z 18 lutego 2010 r., I ACa 80/10, LEX nr 628217, wyrok S 1 du N. ¿szego z 19 listopada 2009 r., IV CSK 241/09, LEX nr 677896, wyrok S 1 du N. ¿szego z 17 czerwca 2009 r., IV CSK 84/09, LEX nr 818614). P. œlenia te¿ wymaga, ¿e art. 362 k.c. wymienia stopieñ winy obu stron jako istotn 1 , ale nie jedyn 1 okolicznoœæ decyduj 1 c 1 o stopniu zmniejszenia odszkodowania, stanowi 1 c, ¿e na stopieñ zmniejszenia odszkodowania ma wp 3 yw tak¿e zespó 3 okolicznoœci. Brak skonkretyzowania w tym przepisie, o jakie okolicznoœci chodzi, tj. czy tylko zwi 1 zane z samym wypadkiem, czy tak¿e odnosz 1 ce siê do jego konsekwencji, czy wreszcie odnosz 1 ce siê np. do sytuacji ¿yciowej osoby poszkodowanej i sprawcy, nakazuje przyj 1 æ, ¿e okolicznoœci te winny byæ rozumiane szeroko. W orzecznictwie i piœmiennictwie za okolicznoœci, które nale¿y uwzglêdniæ przy dokonywaniu obni¿enia odszkodowania uznano: stopieñ przyczynienia siê obu stron, wiek poszkodowanego, stopieñ naruszenia obiektywnych regu 3 postêpowania przez poszkodowanego, ich konfrontacja z zarzutami stawianymi odpowiedzialnemu za szkodê, pobudki, motywy jakimi kierowa 3 siê poszkodowany, podejmuj 1 c dzia 3 anie nieprawid 3 owe, ciê¿ar naruszonych przez sprawcê obowi 1 zków i stopieñ ich naruszenia, rozmiar i waga uchybieñ po stronie poszkodowanego, ocena samej przyczyny wyrz 1 dzaj 1 cej szkodê, ocena zachowania siê poszkodowanego. (...) ¿sze rozwa¿ania na grunt niniejszej sprawy (...) , ¿e powódka nie przyczyni 3 a siê do zwiêkszenia rozmiaru szkody lub jej powstania. (...) , ¿e jej zachowanie po zajêciu miejsca w autobusie nie by 3 o obiektywnie nieprawid 3 owe. Powódka jako osoba o ograniczonej zdolnoœci poruszania siê, skorzysta 3 a z dostêpnego rozk 3 adanego siedzenia. J. œnie zauwa¿yæ nale¿a 3 o, co dobitnie wynika ze znajduj 1 cych siê w aktach sprawy kadrów z monitoringu, ¿e niezale¿nie od pozycji siedz 1 cej powódki dosz 3 oby do jej upadku. Nie mniej powódka nie siedzia 3 a bokiem do kierunku jazdy, ale przodem z lekkim odchyleniem w praw 1 stronê. Co wiêcej powódka nie mia 3 a mo¿liwoœci przytrzymania siê uchwytów, gdy¿ w dostêpnym miejscu siedz 1 cym nie by 3 y one dostêpne. Dlatego w 3 aœnie powódka w pozycji siedz 1 cej podtrzymywa 3 a siê kul 1 , która s 3 u¿y 3 a jej do poruszania. Powódka nie mia 3 a wiêc innej mo¿liwoœci unikniêcia wypadku podczas gwa 3 towanego hamowania autobusu, a tym bardziej upadniêcia w bardziej korzystny sposób, powoduj 1 cy mniejsze obra¿enia. Wynika to równie¿ z faktu, ¿e powódka dozna 3 a ogólnych pot 3 uczeñ prawej strony cia 3 a, co nale¿y zakwalifikowaæ jako stosunkowo 3 agodne skutki upadki w autobusie, co s 1 dowi wiadomo z racji rozpoznawania podobnych spraw. Powódka nie uchybi 3 a jakimkolwiek obiektywnym normom bezpiecznej podró¿y komunikacj 1 publiczn 1 . Nie istnieje zatem adekwatny zwi 1 zek przyczynowy pomiêdzy zachowaniem powódki a w ogóle powstaniem szkody, co uniemo¿liwia jakiekolwiek miarkowanie nale¿nego powódce zadoœæuczynienia za doznan 1 krzywdê. N. ¿nie od tej oceny, przemawia za tym równie¿ ca 3 okszta 3 t pozosta 3 ych okolicznoœci. (...) nie widzia 3 podstaw do skorzystania z tej instytucji maj 1 c równie¿ na uwadze ca 3 okszta 3 t okolicznoœci towarzysz 1 cych zdarzeniu. Z. ¿ywszy na brak automatyzmu w stosowaniu omawianego mechanizmu (...) pod uwagê, ¿e powódka jest osob 1 starsz 1 (w dacie wypadku mia 3 a 85 lat) z widocznym ograniczeniem ruchomoœci. K. œæ zajêcia mniej bezpiecznego miejsca wynika 3 a z faktu, ¿e powódce nie odst 1 piono miejsca siedz 1 cego, nawet specjalnie do tego wyznaczonego. Jeœli chodzi o roszczenie o zap 3 atê zadoœæuczynienia za krzywdê, to pozwany zakwestionowa 3 przede wszystkim rozmiar krzywdy poniesionej przez powódkê. (...) w przedmiocie rozmiaru krzywdy pamiêtaæ nale¿a 3 o, ¿e nie jest mo¿liwe œcis 3 e okreœlenie rozmiaru krzywdy i wysokoœci zadoœæuczynienia, zaœ ka¿dy przypadek powinien byæ rozpatrywany indywidualnie z uwzglêdnieniem wszystkich okolicznoœci sprawy (por.: wyrok SN z dnia 3 czerwca 2011 r., III CSK 279/10, OSP 2012/4/44). Bez w 1 tpienia wprowadzenie do przepisu art. 445 § 1 k.c. klauzuli generalnej "odpowiedniej sumy" pozostawia s 1 dowi orzekaj 1 cemu margines uznaniowoœci, co do wysokoœci zas 1 dzanej kwoty. Jest on dodatkowo wzmocniony fakultatywnym charakterem tego przyznania ("mo¿e"), co wskazuje na konstrukcjê nale¿nego zadoœæuczynienia dopiero po przekroczeniu pewnego poziomu krzywdy (por.: wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 23 stycznia 1974 r., II CR 763/73, OSPiKA 1975, nr 7-8, poz. 171). Pomimo niemo¿noœci œcis 3 ego ustalenia wysokoœci uszczerbku nale¿y jednak opieraæ rozstrzygniêcie na kryteriach zobiektywizowanych, a nie kierowaæ siê wy 31 cznie subiektywnymi odczuciami poszkodowanego. (...) na uwadze, ¿e wobec niewymiernoœci szkody niemaj 1 tkowej okreœlaj 1 c wysokoœæ "odpowiedniej sumy", s 1 d powinien niew 1 tpliwie kierowaæ siê celami oraz charakterem zadoœæuczynienia i uwzglêdniæ wszystkie okolicznoœci maj 1 ce wp 3 yw na rozmiar doznanej szkody niemaj 1 tkowej. Podstawowe znaczenie musi mieæ rozmiar doznanej krzywdy, o którym decyduj 1 przede wszystkim takie czynniki, jak rodzaj uszkodzenia cia 3 a czy rozstroju zdrowia, ich nieodwracalny charakter polegaj 1 cy zw 3 aszcza na kalectwie, d 3 ugotrwa 3 oœæ i przebieg procesu leczenia, stopieñ cierpieñ fizycznych i psychicznych, ich intensywnoœæ i d 3 ugotrwa 3 oœæ, wiek poszkodowanego i jego szanse na przysz 3 oœæ oraz poczucie nieprzydatnoœci spo 3 ecznej (por.: wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 1 kwietnia 2004r., II CK 131/03, LEX nr 327923). Ponadto nale¿y mieæ na wzglêdzie, ¿e chodzi tu o krzywdê ujmowan 1 jako cierpienie fizyczne, a wiêc ból i inne dolegliwoœci oraz cierpienia psychiczne, czyli negatywne uczucia prze¿ywane w zwi 1 zku z cierpieniami fizycznymi lub nastêpstwami uszkodzenia cia 3 a, czy rozstroju zdrowia w postaci np. zeszpecenia, wy 31 czenia z normalnego ¿ycia itp. Celem zadoœæuczynienia jest przede wszystkim z 3 agodzenie tych cierpieñ. Winno ono mieæ charakter ca 3 oœciowy i obejmowaæ wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno ju¿ doznane, jak i te, które zapewne wyst 1 pi 1 w przysz 3 oœci (a wiêc prognozy na przysz 3 oœæ). Przy ocenie wiêc "odpowiedniej sumy" nale¿y braæ pod uwagê wszystkie okolicznoœci danego wypadku, maj 1 ce wp 3 yw na rozmiar doznanej krzywdy (por.: wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 3 lutego 2000r., CKN 969/98, LEX nr 50824). Zwraca siê przy tym uwagê na koniecznoœæ zachowania niezbêdnej równowagi miêdzy kompensacyjn 1 funkcj 1 zadoœæuczynienia, a koniecznoœci 1 uwzglêdnienia materialnego poziomu ¿ycia i dochodów spo 3 eczeñstwa (por. wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 17.11.2016 r., IV CSK 15/16, LEX nr 2180098). W ocenie (...) powódka wykaza 3 a, ¿e dochodzona przez ni 1 kwota z tytu 3 u zadoœæuczynienia za krzywdê jedynie czêœciowo (tj. w kwocie 2.000,00 z 3 ) jest adekwatna do rozmiaru obra¿eñ doznanych w wyniku wypadku z dnia 5 grudnia 2018 roku, dolegliwoœci bólowych z nimi zwi 1 zanych, rozmiaru cierpieñ fizycznych i psychicznych oraz ograniczeñ w ¿yciu codziennym, wieku powoda i jego dotychczasowego trybu ¿ycia. Przede wszystkim za przyznaniem poszkodowanej zadoœæuczynienia w takiej w 3 aœnie wysokoœci przemawia rozmiar i charakter obra¿eñ, jakie odnios 3 a wskutek wypadku. Z opinii (...) wynika 3 o, ¿e powódka nie dozna 3 a trwa 3 ego lub d 3 ugotrwa 3 ego uszczerbku na zdrowiu na skutek wypadku. (...) natomiast st 3 uczeñ ca 3 ej prawej strony cia 3 a (rêki, uda, barku). Normalnym nastêpstwem doznanych obra¿eñ by 3 y dolegliwoœci bólowe niew 1 tpliwie towarzysz 1 ce powódce przez co najmniej tydzieñ czasu. (...) jest, ¿e naczynia krwionoœne osób starszych oraz kobiet s 1 bardziej kruche. Dodatkowo regeneracja po uszkodzeniu narz 1 dów cia 3 a na ogó 3 nastêpuje wolniej ni¿ u przeciêtnej osoby m 3 odej. W tym kontekœcie odpowiedzialnoœæ pozwanego mieœci siê w granicach nastêpstw „normalnych” dla osoby w odpowiednim wieku. Ostatecznie uznaæ nale¿a 3 o, ¿e dolegliwoœci bólowe powódki by 3 y przejœciowe. O. ¿enia musia 3 y wygoiæ siê ca 3 kowicie. (...) ortopeda rozdzieli 3 mog 1 ce towarzyszyæ powódce dolegliwoœci bólowe niezwi 1 zane z wypadkiem. Warto zwróciæ uwagê, ¿e przez pewien okres powódka odczuwa 3 a dyskomfort w codziennym funkcjonowaniu w stopniu wy¿szym ni¿ wynikaj 1 cy z dotychczasowych schorzeñ. Nie mo¿na pomijaæ koniecznoœci wielogodzinnej wizyty na szpitalnym oddziale ratunkowym, co równie¿ stanowi pewien wymiar cierpienia, podlegaj 1 cy kompensacji. Zatem (...) , ¿e doznane urazy poci 1 ga 3 y za sob 1 jedynie przemijaj 1 ce i krótkotrwa 3 e skutki zarówno w sferze zdrowia fizycznego jak i psychicznego (w kontekœcie obni¿enia samopoczucia). Nie wp 3 ynê 3 y na aktywnoœæ ¿yciow 1 powódki w d 3 u¿szym horyzoncie czasowym. W zwi 1 zku z powy¿szym kwota 2.000,00 z 3 z tytu 3 u zadoœæuczynienia (ponad wyp 3 acon 1 ju¿ kwotê 350,00 z 3 ) za jest odpowiednia do charakteru urazów, ich skutków, d 3 ugotrwa 3 oœci i sposobu leczenia, w szczególnoœci do dyskomfortu w codziennym funkcjonowaniu wynikaj 1 cego z doznanego z tego tytu 3 u urazu. (...) pod rozwagê, ¿e zadoœæuczynienie nie mo¿e powodowaæ wzbogacenia po stronie poszkodowanego kosztem sprawcy i ubezpieczyciela, a jedynie rekompensowaæ powsta 31 krzywdê. Zdaniem (...) kwota ta – z uwagi na aktualny poziom ¿ycia spo 3 eczeñstwa – przedstawia dla powódki ekonomicznie odczuwaln 1 wartoœæ. J. œnie nie jest ona nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków maj 1 tkowych spo 3 eczeñstwa i jest utrzymana w rozs 1 dnych granicach. (...) te¿ w ocenie (...) wy¿ej wskazane okolicznoœci sprawy w pe 3 ni usprawiedliwiaj 1 tak 1 wysokoœæ zadoœæuczynienia i w ¿aden sposób nie mo¿na go uznaæ za nadmierne. Przy miarkowaniu wysokoœci zadoœ (...) na uwadze to, i¿ z opinii (...) jednoznacznie wynika 3 o, i¿ doznany przez powódkê uraz nie stanowi 3 dla niej znacz 1 cego ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu, a ponadto przebieg leczenia by 3 standardowy dla tego typu urazów. (...) œ (...) pod uwagê znacz 1 cy spadek si 3 y nabywczej pieni 1 dza, co skutkuje korekt 1 przyznawanych kwot z tytu 3 u zadoœæuczynienia w praktyce orzeczniczej. (...) zatem na uwadze wszystkie podniesione powy¿ej okolicznoœci na mocy art. 822 § 1 i 4 k.c. , art. 8241 § 1 k.c. , 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c. oraz art. 9 i art. 13 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowi 1 zkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. art. 415 k.c. (...) w punkcie 1. wyroku zas 1 dzi 3 od pozwanego na rzecz powódki kwotê 2.000,00 z 3 tytu 3 em zadoœæuczynienia. Natomiast w pozosta 3 ym zakresie na podstawie art. 361 § 2 k.c. (...) w punkcie 2. wyroku oddali 3 powództwo o zadoœæuczynienie jako zawy¿one. Na podstawie art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowi 1 zkowych (...) oraz art. 481 § 1 i 2 k.c. (...) odsetki ustawowe od kwoty zadoœæuczynienia od dnia 20 sierpnia 2019 roku do dnia zap 3 aty. Ustawowy 30-dniowy termin nale¿y traktowaæ jako maksymalny na ocenê zasadnoœci roszczenia i wyp 3 atê œwiadczenia. Je¿eli pozwany przed jego up 3 ywem wyda 3 decyzjê odmown 1 , to nastêpnego dnia pozostawa 3 w zw 3 oce z zap 3 at 1 i od tego dnia nale¿nego by 3 y odsetki za opóŸnienie. O kosztach procesu (...) na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 3 rozporz 1 dzenia Ministra S. œci z dnia 22 paŸdziernika 2015 roku w sprawie op 3 at za czynnoœci radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.). Strony wygra 3 y proces w równej czêœci. Poniesione identyczne koszty wynagrodzenia kwalifikowanego pe 3 nomocnika, op 3 aty skarbowej od pe 3 nomocnictwa oraz zaliczki na poczet wynagrodzenia bieg 3 ego podlegaj 1 wzajemnemu zniesieniu. (...) od pozwu wynios 3 a 200,00 z 3 . Z. ¿ywszy na stosunek wygranej do przegranej pozwany powinien partycypowaæ w tym koszcie w po 3 owie i dlatego zas 1 dzono zwrot 100,00 z 3 z tego tytu 3 u na rzecz powódki. W punktach 4. i 5. wyroku na tej samej zasadzie na mocy art. 100 k.p.c. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 8 ust. 1 i art. 83 i 113 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o kosztach s 1 dowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2014.1025 z póŸn. zm.) rozstrzygniêto o nieop 3 aconych kosztach s 1 dowych (niepokryta zaliczk 1 czêœæ wynagrodzenia bieg 3 ych w wysokoœci 1.485,96 z 3 ) – uznaj 1 c, ¿e strony co do zasady powinny ponieœæ ten koszt po po 3 owie. Dlatego w punkcie 5. wyroku nakazano œci 1 gniêcie od pozwanego na rzecz Skarbu P. – (...) Rejonowego w G. kwotê 742,98 z 3 , a w punkcie 4. odstêpuj 1 c od obci 1 ¿ania powódki kosztami s 1 dowymi ponad ju¿ uiszczon 1 zaliczkê na bieg 3 ego. (...) pod uwagê, ¿e koniecznoœæ przeprowadzenia dowodu z opinii (...) wynika 3 a z dzia 3 ania ubezpieczyciela, który dysponuj 1 c fachowym zespo 3 em specjalistów winien ustaliæ prawid 3 ow 1 wysokoœæ zadoœæuczynienia – w kwocie przynajmniej zbli¿onej w miejsce symbolicznej.