I1 C 2933/20 upr

Sygn. akt I1 C 2933/20 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 sierpnia 2022 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny Sekcja do spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Małgorzata Nowicka- Midziak po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2022 r. w Gdyni na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. M. , G. M. przeciwko S. H. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego S. H. na rzecz powoda J. M. kwotę 7 680,85 zł. (siedem tysięcy sześćset osiemdziesiąt złotych osiemdziesiąt pięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 sierpnia 2022r do dnia zapłaty; 2. oddala powództwo J. M. w pozostałym zakresie; 3. zasądza od pozwanego S. H. na rzecz powoda J. M. kwotę 1412,92 zł. (jeden tysiąc czterysta dwanaście złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty; 4. nakazuje ściągnięcie od pozwanego S. H. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 965,72 zł. (dziewięćset sześćdziesiąt pięć złotych siedemdziesiąt dwa grosze) tytułem brakujących kosztów opinii biegłego oraz brakujących kosztów wydatków świadków; 5. nakazuje ściągnięcie od powoda J. M. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 67,17 zł. (sześćdziesiąt siedem złotych siedemnaście groszy) tytułem brakujących kosztów wydatków świadków; 6. zasądza od pozwanego S. H. na rzecz powoda G. M. kwotę 690,21 zł. (sześćset dziewięćdziesiąt złotych dwadzieścia jeden groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 sierpnia 2022r do dnia zapłaty; 7. oddala powództwo G. M. w pozostałym zakresie; 8. zasądza od powoda G. M. na rzecz pozwanego S. H. kwotę 220 zł. (dwieście dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia wyroku w sprawie do dnia zapłaty; 9. nakazuje ściągnięcie od powoda G. M. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 574,39 zł. (pięćset siedemdziesiąt cztery złote trzydzieści dziewięć groszy) tytułem brakujących kosztów opinii biegłego i kosztów dojazdu świadka oraz opłaty od pozwu; 10. nakazuje ściągnięcie od pozwanego S. H. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 655,50 zł. (sześćset pięćdziesiąt pięć złotych pięćdziesiąt groszy) tytułem brakujących kosztów opinii biegłego i kosztów dojazdu świadka oraz opłaty od pozwu. UZASADNIENIE Powód G. M. domaga 3 siê od pozwanego (...) H. zap 3 aty kwoty 1.800,00 z 3 , a powód J. M. zap 3 aty kwoty 12.256,00 z 3 – oboje wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zap 3 aty, a tak¿e zas 1 dzenia na swoj 1 rzecz kosztów procesu wed 3 ug norm przepisanych. Powodowie podali, ¿e zamieszkuj 1 w S. w s 1 siaduj 1 cych ze sob 1 domach. W paŸdzierniku 2019 roku w wyniku prac gruntowych, jakie na zlecenie Gminy wykonywa 3 a firma pozwanego dosz 3 o do osuniêcia siê terenu lub os 3 abienia noœnoœci gruntu. Podczas prac wbijane by 3 y p 3 yty L. . (...) to pêkniêcia w budynkach powodów. Dochodzone pozwem kwoty stanowi 1 wartoœci wycenionych prac, jakie nale¿y wykonaæ. Pozwany nie zareagowa 3 na przeprocesowe pismo z dnia 2 czerwca 2020 roku. (pozew – k. 2-4) Pozwany w odpowiedzi na pozew wniós 3 o oddalenie powództwa i zas 1 dzenie na swoj 1 rzecz kosztów procesu wed 3 ug norm przepisanych. Pozwany potwierdzi 3 , ¿e w ramach prowadzonej dzia 3 alnoœci gospodarczej prowadzi 3 prace ziemne w S. , a linia budowanej kanalizacji sanitarnej przechodzi 3 a drog 1 obok nieruchomoœci powodów. (...) jednak, aby w trakcie tych robót u¿ywa 3 maszyn (czy urz 1 dzeñ typu wibrom 3 ot, kafar czy palownica) wywo 3 uj 1 cych wibracjê, a tak¿e stosowa 3 grodzice (tzw. L. ) poprzez ich zag 3 êbianie w gruncie, poprzez wwibrowywanie ich, wbijanie lub wciskanie. W miejscu po 3 o¿enia nieruchomoœci powodów nie by 3 o potrzeby stosowania grodzic stalowych w celu zabezpieczenia œcian wykopu przed osuwaniem siê mas ziemnych. Pozwany stosowa 3 metodê otwartego wykopu (ko 3 o nieruchomoœci powodów najprawdopodobniej o g 3 êbokoœci 4-5 m) na bie¿ 1 co uk 3 adaj 1 c rury, w razie potrzeby pomocniczo posi 3 kuj 1 c siê szalunkowaniem œcian wykopu, bezpoœrednio podczas pracy koparki, ale bez zag 3 êbiania w gruncie grodzic. Powodowie informowali pozwanego o powsta 3 ych szkodach i okazywali spêkania wewn 1 trz budynku, podkreœlaj 1 c, ¿e zewnêtrzne spêkania ju¿ istnia 3 y od wielu lat. Pozwany zakwestionowa 3 równie¿ wysokoœæ kosztów naprawy uszkodzonej elewacji jako zawy¿ony. Dochodzone kwoty dotycz 1 usuniêcia spêkañ zarówno wewnêtrznych jak i zewnêtrznych. Dokument wyceny jako prywatny nie jest obiektywny. Pozwany nie czu 3 siê odpowiedzialny za powsta 31 szkodê. Budynek powodów w g 3 ównej czêœci ma ponad 65 lat i brak jest informacji o jego stanie technicznym i sposobie wykonania jego fundamentów. Pozwany wniós 3 o zawiadomienie i wezwanie do wziêcia udzia 3 u w postêpowaniu ubezpieczyciela pozwanego Powszechny (...) S.A. w W. . (odpowiedŸ na pozew – k. 54-57) Pismem z dnia 15 lutego 2021 roku Powszechnemu (...) S.A. w W. dorêczono odpis odpowiedzi na pozew, celem umo¿liwienia przyst 1 pienia do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanej. Pismo odebrano dnia 22 lutego 2021 roku. (pismo z dnia 15.02.2021r. – k. 79, potwierdzenie odbioru – k. 82) Powszechny (...) S.A. w W. oœwiadczy 3 , ¿e nie przystêpuje do sporu. (pismo z dnia 02.03.2021r. – k. 89) (...) ¿y 3 , co nastêpuje: Powód J. M. jest w 3 aœcicielem wybudowanego w 1955 roku budynku mieszkalnego jednorodzinnego po 3 o¿onego w S. (gm. S. G. ) na dzia 3 ce nr 42/8. Natomiast powód G. M. jest w 3 aœcicielem dobudowanego w 2011 roku od po 3 udnia budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dzia 3 ce nr 42/7. Oba budynki bezpoœrednio do siebie przylegaj 1 . (fakty bezsporne nadto potwierdzone: dokumentacj 1 rozbudowy i przebudowy budynku – k. 12, akta szkody na p 3 ycie – k. 88) Od czerwca 2019 roku pozwany wykonywa 3 prace polegaj 1 ce na budowie sieci kanalizacyjnej przebiegaj 1 cej w pobli¿u budynków powodów. W zwi 1 zku ze zmian 1 technologii robót, pod koniec paŸdziernika 2019 roku, w pobli¿u budynku powodów znajdowa 3 a siê komora mikrotunelingu. Jej przygotowanie wymaga 3 o zabezpieczenia jej œcian grodzicami i œciankami szczelnymi. Œciany zabezpieczaj 1 ce wbijane by 3 y 3 y¿k 1 koparki z jej obci 1 ¿eniem. Woda odpompowywana by 3 a przez ponad dobê, co wymaga 3 o nieprzerwanego funkcjonowania urz 1 dzeñ. Podczas wykonywania prac przy t 3 oczni oddalonej oko 3 o 50 metrów od budynku powodów, przy u¿yciu kafara, wbijane by 3 y p 3 yty d 3 ugoœci oko 3 o 8 m i szerokoœci oko 3 o 30 cm. Od budynków powodów do przepompowni wykonywane by 3 y tak¿e wiercenia celem wykonania przecisków podziemnych. (dowód: dokumentacja fotograficzna – k. 65-76, p 3 yta – k. 85, akta szkody na p 3 ycie – k. 88, dziennik budowy – k. (...) , zeznania œwiadka D. N. – k. 154v.-155v., p 3 yta – k. 160, zeznania œwiadka K. S. – k. 156-157, p 3 yta – k. 160, zeznania œ (...) £opato – k. 157-158v., p 3 yta – k. 160, zeznania powoda – k. 195v.-196v., p 3 yta – k. 198, zeznania powoda G. M. – k. 196v., p 3 yta – k. 198, czêœciowo zeznania pozwanego (...) H. – k. 197, p 3 yta – k. 198, opinia (...) k. 220 akt ) W paŸdzierniku 2019 roku powód J. M. zauwa¿y 3 zwiêkszenie rozwarcia spêkañ i powstanie nowych wewn 1 trz budynku. Pozwany zapozna 3 siê z deklarowanymi przez powodami szkodami i przekaza 3 mu dane jego polisy ubezpieczeniowej u Powszechnego (...) S.A. w W. zawartej w ramach prowadzonej dzia 3 alnoœci gospodarczej. Powód ten zg 3 osi 3 szkodê ubezpieczycielowi, który odmówi 3 przyjêcia odpowiedzialnoœci za szkodê, wskazuj 1 c, ¿e pozwany nie posiada 3 ubezpieczenia za szkody powsta 3 e na skutek wibracji albo osuniêcia siê lub os 3 abienia noœnoœci gruntu w zwi 1 zku z prowadzonymi pracami budowlanymi. (dowód: akta szkody na p 3 ycie – k. 88, zeznania powoda – k. 195v.-196v., p 3 yta – k. 198) Stan budynku powoda J. M. jeszcze przed rozpoczêciem prac przez pozwanego posiada 3 zarysowania wynikaj 1 ce z wad konstrukcyjnych budynku. W wyniku wibracji w s 1 siedztwie budynku (...) wyst 1 piæ zwiêkszenie rozwarcia i wyd 3 u¿enia rys. Po zakoñczeniu prac nie dosz 3 o do ¿adnych nowych spêkañ lub zwiêkszenia ich rozwarcia w budynkach powoda. Œciana z uszkodzeniami widocznymi w budynku powoda G. M. jest œcian 1 wspóln 1 dla obu budynków. Œcianê tê wraz z przylegaj 1 cym do niej stropodachem obudowano p 3 ytami kartonowo-gipsowymi. P. p 3 yty kartonowo-gipsowej ponad biegiem schodowym mog 3 o powstaæ na skutek wibracji w s 1 siedztwie budynku. P. pionowe w pokoju nie mog 3 o powstaæ na skutek przenoszenia drgañ z zewn 1 trz budynku do g 3 êbiej znajduj 1 cej siê cieñszej œcianki dzia 3 owej. Wykonywane przez pozwanego roboty nie doprowadzi 3 y do rozluŸnienia gruntu w s 1 siedztwie budynku powodów. Koszt robót naprawczych koniecznych do przeprowadzenia w zwi 1 zku ze szkodami powsta 3 ymi czêœciowo z powodu prac budowlanych prowadzonych przez pozwanego wed 3 ug cen z I kwarta 3 u 2022 roku wynios 3 a: a) w budynku powoda J. M. 15.361,70 z 3 brutto, b) w budynku G. M. 690,21 z 3 brutto. (dowód: dokumentacja fotograficzna – k. 65-76, p 3 yta – k. 85, pisemna opinia (...) s 1 dowej El¿biety C. – k. 212-223, wraz z pisemn 1 opini 1 uzupe 3 niaj 1 c 1 – k. 246-248) (...) ¿y 3 , co nastêpuje: P. ¿szy stan faktyczny (...) po rozwa¿eniu ca 3 ego zebranego w niniejszej sprawie materia 3 u dowodowego w postaci dowodów z dokumentów, dowodu z zeznañ œwiadków oraz stron, a tak¿e opinii (...) s 1 dowej z zakresu budownictwa. (...) zgromadzony w sprawie materia 3 dowodowy (...) , ¿e dowody z dokumentów prywatnych przed 3 o¿onych przez strony s 1 wiarygodne, albowiem ¿adna ze stron nie kwestionowa 3 a autentycznoœci tych dokumentów. Podobnie ¿adna ze stron nie podnosi 3 a zastrze¿eñ do dokumentacji zdjêciowej do 31 czonej do akt sprawy, a przedstawiaj 1 cej budynek powodów oraz sposób prowadzenia prac przez pozwanego. Z kolei prywatna opinia (...) na zlecenie powodów dokumentowa 3 a jedynie stan nieruchomoœci po prowadzonych pracach. Natomiast ustalenie zwi 1 zku prowadzonych prac z deklarowanymi przez powodów uszkodzeniami pozostawiono bieg 3 ej s 1 dowej z zakresu budownictwa. (...) nie znalaz 3 podstaw, aby odmówiæ wiarygodnoœci opinii przedstawionej przez bieg 31 z zakresu budownictwa El¿bietê C. . Zdaniem (...) , opinia ta jest jasna, logiczna, kompletna, nie zawiera ¿adnych luk czy sprzecznoœci, ani te¿ nie budzi w 1 tpliwoœci (...) w œwietle zasad doœwiadczenia ¿yciowego czy wiedzy powszechnej. Nadto, w opinii (...) rozwia 3 a wszelkie w 1 tpliwoœci strony powodowej, co potwierdza fakt, ¿e opinia (...) nie by 3 a ju¿ kwestionowana przez ¿adn 1 ze stron. (...) w niej skorygowania przedstawionego kosztorysu. (...) nie dopatrzy 3 siê, aby bieg 3 a wykroczy 3 a poza zakreœlon 1 tezê dowodow 1 , gdy¿ wskaza 3 a jedynie obustronn 1 odpowiedzialnoœæ stron za powsta 3 e szkody. (...) , ¿e ocena w tym zakresie nale¿a 3 a do (...) . (...) równie¿ wiarê zeznaniom powodów, œwiadków: D. N. , M. K. i K. S. . Zdaniem (...) zeznania wymienionych osób by 3 y szczere, spójne i niesprzeczne z innymi zebranymi w niniejszej sprawie dowodami. W. œæ z tych osób spójnie relacjonowa 3 a (choæ powód czêœciowo z zas 3 yszenia od ¿ony), ¿e na koniec paŸdziernika 2019 roku po zmianie technologii robót wykonano g 3 êboki na 5 metrów wykop (komorê mikrotunelowania), co wymaga 3 o zabezpieczenia go m.in. grodzicami. Osoby te potwierdzi 3 y, ¿e elementy te wbijane by 3 y 3 y¿k 1 koparki z obci 1 ¿eniem. Na takie zwyczajowe wykonywanie prac przez firmy budowlane wskaza 3 zreszt 1 œwiadek M. K. . O. œcie brak jest podstaw do automatycznego zgeneralizowania funkcjonowania podobnych firm wykonawczych, o tyle buduje to pewien obraz wykonywania robót spotykany w bran¿y. Œwiadek ten dokonywa 3 oglêdzin budynku i wynika 3 o z nich, ¿e po zakoñczeniu prac postêp rozwarcia szczelin zosta 3 zahamowany, co wynika 3 o z obserwacji z u¿yciem p 3 ytek szk 3 a na budynku. Z zeznañ powodów oraz osób z nim spokrewnionych wynika 3 o, ¿e prace prowadzone przez pozwanego generowa 3 y znaczne wibracje w d 3 u¿szym okresie czasu, w szczególnoœci pod koniec paŸdziernika 2019 roku, kiedy zmieniono technologiê robót na bezwykopow 1 . Gdyby by 3 o inaczej powód J. M. oraz jego ¿ona nie zwracaliby siê o wstrzymanie robót. Nie mieli ¿adnego celu w opóŸnianiu prac budowlanych, gdy¿ byli zainteresowani pod 31 czeniem ich nieruchomoœci do systemu kanalizacyjnego. Je¿eli zaœ mowa o zeznaniach pozwanego oraz œ (...) £opato (spokrewnionego z pozwanym inspektora nadzoru) (...) do nich z du¿ 1 ostro¿noœci 1 . Zasadniczo ich zeznania by 3 y zbie¿ne z wyj 1 tkiem kwestii zwi 1 zanej z wbijaniem szalunków czy grodzic stalowych. Œ (...) £opato by 3 na budowie dwa razy w tygodniu. (...) , ¿e nie przypomina sobie, aby operator koparki wbija 3 szalunki 3 y¿k 1 i doda 3 , ¿e w wykopie w pobli¿u domu powodów (komorze mikrotunelingu) nie by 3 y zak 3 adane grodzice stalowe, które wbija siê udarowo. Dopiero po okazaniu zdjêæ wskaza 3 , ¿e widoczne s 1 na nich „stalowe wypraski albo inaczej grodzice”. Jego twierdzenia dotycz 1 ce zakazu wbijania grodzic 3 y¿k 1 koparki odbiega 3 y od praktycznego sposobu prowadzenia prac, o którym zeznawa 3 œwiadek M. K. („Niektóre firmy nie chc 1 c siê nara¿aæ na koszty wbijaj 1 grodzice 3 y¿k 1 koparki wype 3 nione ziemi 1 .”). Œ (...) £opato potwierdzi 3 , ¿e jednak grodzice by 3 y stosowane, a skoro wykop mia 3 5 metrów to musia 3 y mieæ d 3 ugoœæ 12 metrów. W. œni 3 tak¿e, ¿e w dzienniku budowy nie odnotowa 3 wbijania grodzic, poniewa¿ jest to sytuacja awaryjna. Potwierdza to wersjê strony powodowej o u¿ywaniu koparek do wbijania szalunków lub grodzic. Z kolei zeznania pozwanego w tej czêœci nale¿a 3 o uznaæ za niewiarygodne i stanowi 1 ce jedynie element obrony. Ostatecznie by 3 a to jedyna osoba, która twierdzi 3 a, ¿e koparki wciska 3 y stalowe elementy zabezpieczaj 1 ce wykop. Nawet je¿eli szalunki – jak twierdzi pozwany – by 3 y wciskane, a nie wbijane, to nie t 3 umaczy to wbijania grodzic kafarem w miejscu oddalonej oko 3 o 50 metrów od budynków powodów t 3 oczni, a stosowanie innej metody umieszczania grodzic przy komorze mikrotunelingu. Niemo¿liwe by 3 o tak¿e umieszczenie grodzic bezpoœrednio w wykopie, skoro przy wykopie na g 3 êbokoœæ 5 metrów musia 3 y byæ wbite a¿ na 12 metrów. (...) do szczegó 3 owych rozwa¿ (...) na uwadze, ¿e podstawê prawn 1 ¿ 1 dañ pozwu stanowi 3 a norma art. 435 k.c. , zgodnie z którym prowadz 1 cy na w 3 asny rachunek przedsiêbiorstwo lub zak 3 ad wprawiany w ruch za pomoc 1 si 3 przyrody (pary, gazu, elektrycznoœci, paliw p 3 ynnych itp.) ponosi odpowiedzialnoœæ za szkodê na osobie lub mieniu, wyrz 1 dzon 1 komukolwiek przez ruch przedsiêbiorstwa lub zak 3 adu, chyba ¿e szkoda nast 1 pi 3 a wskutek si 3 y wy¿szej albo wy 31 cznie z winy poszkodowanego lub osoby trzecie, za któr 1 nie ponosi odpowiedzialnoœci. (...) bowiem do przekonania, ¿e pozwany ponosi odpowiedzialnoœæ na zasadzie ryzyka, a tym samym wina nie stanowi przes 3 anki jego odpowiedzialnoœci. Zgodnie z art. 435 § 1 k.c. prowadz 1 cy na w 3 asny rachunek przedsiêbiorstwo lub zak 3 ad wprawiany w ruch za pomoc 1 si 3 przyrody (pary, gazu, elektrycznoœci, paliw p 3 ynnych itp.) ponosi odpowiedzialnoœæ za szkodê na osobie lub mieniu, wyrz 1 dzon 1 komukolwiek przez ruch przedsiêbiorstwa lub zak 3 adu, chyba ¿e szkoda nast 1 pi 3 a wskutek si 3 y wy¿szej albo wy 31 cznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za któr 1 nie ponosi odpowiedzialnoœci. W judykaturze i doktrynie wskazuje siê, ¿e ocena, czy przedsiêbiorstwo nale¿y do kategorii wskazanej w art. 435 k.c. musi byæ dokonywana z uwzglêdnieniem faktycznego znaczenia okreœlonych technologii w dzia 3 alnoœci przedsiêbiorstwa oraz na podstawie ustalenia, czy mo¿liwe by 3 oby osi 1 gniêcie zak 3 adanych celów produkcyjnych bez u¿ycia si 3 przyrody (por. K. Osajda (red.) Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III A. Zobowi 1 zania. Czêœæ ogólna, Warszawa 2017 s. 725). P. lub zak 3 ad w rozumieniu art. 435 k.c. charakteryzuj 1 siê tym, ¿e ich istnienie i praca w danych warunkach czasu i miejsca s 1 uzale¿nione od wykorzystania si 3 przyrody oraz ¿e bez u¿ycia tych si 3 wymienione jednostki nie osi 1 gnê 3 yby celu, dla jakiego zosta 3 y stworzone (por. wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 18 wrzeœnia 2002r. III CKN 1334/00, L. ). W orzecznictwie za przedsiêbiorstwo (zak 3 ad) wprawiane w ruch za pomoc 1 si 3 przyrody uznawano m.in. przedsiêbiorstwo budowlane (por. orzeczenie SN z dnia 1 grudnia 1962r., 1 CR 460/62, OSPiKA 1964 Nr 4, poz. 88; wyrok SN z dnia 21 marca 2001r., I PKN 319/00, OSNAPiUS 2002 Nr 598; wyrok SN z dnia 11 marca 2004r., II UK 260/03, OSNAPiUS 2004 Nr 21, poz. 377; postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2008r., I PK 258/07, L. ). W wyroku z dnia 1 grudnia 1962r., 1 CR 460/62 (OSPiKA 1964 nr 4, poz. 88 z glos 1 A. S. ) (...) N. ¿szy wyjaœni 3 , ¿e „nowoczesne przedsiêbiorstwo budowlane, a w szczególnoœci przedsiêbiorstwo zajmuj 1 ce siê budownictwem przemys 3 owym, budow 1 mostów, budow 1 ruroci 1 gów, budow 1 urz 1 dzeñ komunikacyjnych itp., opiera sw 1 dzia 3 alnoœæ produkcyjn 1 ju¿ prawie wy 31 cznie na pracy ró¿nych maszyn (dŸwigarki, koparki, samochody) poruszanych silnikami elektrycznymi lub spalinowymi. S. pos 3 ugiwania siê maszynami przez omawiane przedsiêbiorstwa jest w aktualnych warunkach technicznych i ekonomicznych tak wysoki, ¿e uzasadnia to uznanie nowoczesnych przedsiêbiorstw budowlanych w rozumieniu art. 152 k.z. ( art. 435 § 1 k.c. ) za „wprawiane w ruch za pomoc 1 si 3 przyrody”. P. ¿sza wyk 3 adnia jest jednym z powodów, dlaczego wykonawcy robót drogowych zwyczajowo zobowi 1 zani s 1 do posiadania umowy ubezpieczenia w zwi 1 zku z prowadzonymi przez nich pracami budowlanymi. N. ¿y mieæ na uwadze, ¿e ocena, czy przedsiêbiorstwo nale¿y do kategorii o jakiej mowa w art. 435 k.c. , powinna byæ dokonywana z uwzglêdnieniem faktycznego znaczenia okreœlonych technologii w dzia 3 alnoœci danego przedsiêbiorstwa oraz przy uwzglêdnieniu, czy mo¿liwe by 3 oby osi 1 gniêcie zak 3 adanych celów produkcyjnych bez u¿ycia si 3 przyrody. Ze zgromadzonego w sprawie materia 3 u dowodowego wynika 3 o niew 1 tpliwie, ¿e pozwany w ramach prowadzonej dzia 3 alnoœci gospodarczej zajmowa 3 siê m.in. wykonywaniem prac wodno-kanalizacyjnych. (...) , ¿e przedsiêbiorstwo pozwanego jest wprawiane w ruch za pomoc 1 si 3 przyrody, albowiem pozwany prowadz 1 c opisan 1 dzia 3 alnoœæ gospodarcz 1 korzysta z profesjonalnego sprzêtu jak w szczególnoœci koparki, pompy, kafary, samochody (w tym ciê¿arowe). W przedmiotowej sprawie czynnoœci podejmowane przez pozwanego polega 3 y na budowie sieci kanalizacyjnej. (...) to przede wszystkim wykonywania wykopów przy u¿yciu koparek, zabezpieczenia wykopów, gdzie przenoszenie elementów zabezpieczaj 1 cych œciany wykopu odbywa 3 o siê z u¿yciem ciê¿kiego sprzêtu, podobnie jak ich wbicie w grunt przy u¿yciu koparki lub kafara, wykonywania odwiertów, odpompowywania wody. Wszystkie te pracy mo¿liwe by 3 y do wykonania przy u¿yciu sprzêtu napêdzanego silnikami, a zatem przetwarzaj 1 cego okreœlon 1 energiê na pracê. P. ¿sze czynnoœci mieœci 3 y siê w zakresie szeroko rozumianej dzia 3 alnoœci budowlanej. Przy uwzglêdnieniu charakteru prowadzonej dzia 3 alnoœci nale¿a 3 o uznaæ, ¿e globalny cel przedsiêbiorstwa pozwanego tj. œwiadczenie na rzecz kontrahentów okreœlonego typu us 3 ug (œciœle zwi 1 zanych z wykorzystaniem si 3 przyrody) – uzale¿niony jest od u¿ycia si 3 przyrody, bez zastosowania których cel przedsiêbiorstwa nie móg 3 by zostaæ osi 1 gniêty. (...) , ca 3 a struktura i organizacja pracy w przedsiêbiorstwie pozwanego dostosowana jest do si 3 przyrody, jakimi siê pos 3 uguje. Zdaniem (...) nie by 3 oby mo¿liwe osi 1 gniêcie zak 3 adanych celów przedsiêbiorstwa pozwanego bez u¿ycia si 3 przyrody, w tym u¿ycia okreœlonej technologii i metod w jego dzia 3 alnoœci. Pozwany wykorzystuje na tak 1 skalê specjalistyczne maszyny i urz 1 dzenia wprawiane w ruch za pomoc 1 si 3 przyrody, ¿e bez tych urz 1 dzeñ nie by 3 by w stanie prowadziæ zasadniczo swojej dzia 3 alnoœci, bowiem w istocie w 3 aœnie skala pos 3 ugiwania siê maszynami poruszanymi si 3 ami przyrody stanowi o istocie funkcjonowania przedsiêbiorstwa pozwanego. Ponadto, (...) , ¿e szkoda pozostawa 3 a w zwi 1 zku przyczynowym z ruchem przedsiêbiorstwa pozwanego. Jak bowiem wskazuje siê w orzecznictwie pojêcie „ruch przedsiêbiorstwa" w art. 435 § 1 k.c. nale¿y traktowaæ szeroko. Oznacza to, ¿e nie chodzi tu o ruch pojmowany mechanicznie, lecz o dzia 3 alnoœæ przedsiêbiorstwa, jego funkcjonowanie. P. ruchu przedsiêbiorstwa odnosi siê do funkcjonowania przedsiêbiorstwa jako ca 3 oœci, a nie tylko do ruchu jego poszczególnych elementów oraz urz 1 dzeñ. (...) ruchem i szkod 1 wystêpuje zatem wtedy, gdy szkoda nast 1 pi 3 a w wyniku zdarzenia funkcjonalnie powi 1 zanego z dzia 3 alnoœci 1 przedsiêbiorstwa, choæby nie by 3 o bezpoœredniej zale¿noœci pomiêdzy u¿yciem si 3 przyrody a szkod 1 (por. orzeczenie (...) N. ¿szego z 11 grudnia 1963r., II CR 116/63, OSP 1965 nr 5, poz. 94 z glos 1 A. S. ; wyrok z 18 wrzeœnia 2002r., III CKN 1334/00). Dla przyjêcia odpowiedzialnoœci z art. 435 k.c. szkoda musi byæ wyrz 1 dzona przez „ruch” przedsiêbiorstwa lub zak 3 adu, który definiowany jest szeroko jako ka¿da dzia 3 alnoœæ nie tylko bezpoœrednio zwi 1 zana z dzia 3 aniem si 3 przyrody i która stanowi nastêpstwo ich dzia 3 ania (por. wyrok S 1 du N. ¿szego z dnia 5 stycznia 2001r., V CKN 190/00, LEX nr 52421). W przedmiotowym przypadku – zdaniem (...) – szkoda nast 1 pi 3 a w wyniku zdarzenia funkcjonalnie powi 1 zanego z dzia 3 alnoœci 1 przedsiêbiorstwa pozwanego, albowiem to pozwany w ramach prowadzonej dzia 3 alnoœci gospodarczej wykona 3 mikrotunelowanie na wysokoœci budynków powodów, co wymaga 3 o wykonania wykopu na g 3 êbokoœæ 5 metrów i jego zabezpieczenia. Dnia 29 paŸdziernika 2019 roku rozpoczê 3 y siê przewierty na odcinku od budynków powodów do przepompowni, z czym wi 1 za 3 y siê wibracje o najwiêkszej uci 1 ¿liwoœci. Prace te wymaga 3 y równie¿ odpompowania wody, co wymaga 3 o ponad dobowej pracy urz 1 dzeñ. (...) to wprost zeznania œwiadków, stron oraz wpisy w dzienniku budowy. Jak wskaza 3 a bieg 3 a powsta 3 e przy tych pracach wibracje mog 3 y spowodowaæ zwiêkszenie rozwarcia i wyd 3 u¿enie rys starszego z budynków, a tak¿e spêkañ w nowszym budynku. Nie mniej pozwany nie ponosi 3 odpowiedzialnoœci za wszystkie powsta 3 e szkody. (...) bowiem, ¿e budynek powoda J. M. posiada 3 wady konstrukcyjne. (...) ¿ bowiem spêkania przed przyst 1 pieniem powoda do wykonywania prac, czemu powód nie przeczy 3 . (...) prowadzonych przez pozwanego prac na budynek tego powodu dobitnie obrazuje dokumentacja fotograficzna z lipca 2019 roku w zestawieniu z dokumentacj 1 zgromadzon 1 po paŸdzierniku 2019 roku. (...) rysy uleg 3 y rozwarciu na skutek prowadzonych prac, a postêp ten uleg 3 zahamowaniu po ich zakoñczeniu. Innymi s 3 owy degradacja budynku tego powoda zintensyfikowana zosta 3 a na skutek prac prowadzonych przez pozwanego. Podobnie rzecz mia 3 a siê do dobudowanego budynku powoda G. M. . (...) , ¿e pêkniêcie wystêpuj 1 ce ponad klatk 1 schodow 1 w jego budynku (...) powstaæ na skutek przenoszonych wibracji. J. œnie wykluczono zwi 1 zek pomiêdzy pêkniêciem pionowym na œcianie wewnêtrznej a prowadzonymi pracami. Wynika to z faktu, ¿e œcianka tego rodzaju jest bardzo ma 3 o podatna na przenoszenie drgañ z zewn 1 trz budynku do g 3 êbiej znajduj 1 cej siê cieñszej œcianki dzia 3 owej. Ewentualne pêkniêcie powsta 3 oby bezpoœrednio na granicy œcianki ze stropodachem, a nie w odleg 3 oœci oko 3 o 2 metrów od frontowej œciany parteru. Z wiadomoœci specjalnych nie wynika 3 o tak¿e, aby dosz 3 o do rozluŸnienia gruntu w s 1 siedztwie budynków powodów, zatem powsta 3 e szkody wi 1 za 3 y siê w szczególnoœci z natê¿eniem wibracji na skutek prac rozpoczêtych pod koniec paŸdziernika 2019 roku po zmianie technologii robót. Wobec powy¿ (...) do przekonania, ¿e istnieje zwi 1 zek miêdzy powsta 3 ymi wy¿ej szkodami a prowadzonymi pracami. Gdyby bowiem nie prowadzone prace nie dosz 3 oby do szkody po stronie powodowej. W przypadku powoda J. M. nie dosz 3 oby do zwiêkszenia dotychczasowych uszkodzeñ, natomiast gdyby nie wady konstrukcyjne równie¿ szkoda nie powsta 3 aby. (...) na uwadze, ¿e po zakoñczeniu prac powsta 3 e uszkodzenia nie zwiêkszy 3 y swojego rozmiaru, co dodatkowo przemawia za przyjêciem zwi 1 zku pomiêdzy zwiêkszeniem lub powstaniem spêkañ a prowadzonymi przez pozwanego pracami budowlanymi. W zwi 1 zku z powy¿ (...) , ¿e pozwana spó 3 ka ponosi odpowiedzialnoœæ za szkodê poniesion 1 przez powódkê na podstawie art. 435 k.c. P. œliæ nale¿a 3 o, i¿ podstawow 1 przes 3 ankê odpowiedzialnoœci na podstawie art. 435 § 1 k.c. stanowi ryzyko wyrz 1 dzenia szkody zwi 1 zane z dzia 3 alnoœci 1 gospodarcz 1 . (...) tego unormowania jest wiêc powinnoœæ naprawienia szkody przez tego, kto prowadzi przedsiêbiorstwo wprawiane w ruch za pomoc 1 si 3 przyrody. O. œæ ta powstaje bez wzglêdu na winê prowadz 1 cego przedsiêbiorstwo, a tak¿e bez wzglêdu na to, czy szkoda nast 1 pi 3 a w warunkach bezprawnego zachowania odpowiedzialnego. P. ruchu przedsiêbiorstwa odnosi siê przy tym do jego funkcjonowania jako ca 3 oœci (por. wyrok SN z dnia 23 maja 2012r., I PK 198/11, L. ). Zdaniem (...) , w toku niniejszego postêpowania nie zosta 3 y skutecznie podniesione ani wykazane ¿adne okolicznoœci egzoneracyjne o jakich mowa w art. 435 § 1 k.c. Pozwany nie udowodni 3 , aby powstanie szkody nast 1 pi 3 o wskutek si 3 y wy¿szej, b 1 dŸ na skutek wy 31 cznej winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za któr 1 pozwany nie ponosi odpowiedzialnoœci. Ustalenie, ¿e trudne warunki geologiczne mieœci 3 y siê w granicach si 3 y wy¿szej nie by 3 o uprawnione, choæby z tego powodu, ¿e brak by 3 o inicjatywy dowodowej strony pozwanej w tym zakresie. Nie mniej dopiero po zmianie technologii robót na mikrotunelowanie dosz 3 o do opisanych wy¿ej szkód. (...) wysokoœæ nale¿nego odszkodowania (...) , ograniczaj 1 c zobowi 1 zanemu naprawienie szkody zgodnie z treœci 1 art. 362 k.c. , stanowi 1 cym, ¿e je¿eli poszkodowany przyczyni 3 siê do powstania lub zwiêkszenia szkody, obowi 1 zek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okolicznoœci, a zw 3 aszcza do stopnia winy obu stron. Przyczynienie siê poszkodowanego do powstania lub zwiêkszenia szkody ma miejsce wówczas, gdy szkoda jest skutkiem nie tylko zdarzenia, z którym ustawa 31 czy obowi 1 zek odszkodowawczy innego podmiotu, ale tak¿e zachowania siê samego poszkodowanego (wyrok SN z 20.06.1972 r. II PR 164/72, LEX nr 7098). Przyczynienie siê w ujêciu art. 362 k.c. oznacza, ¿e pomiêdzy zachowaniem poszkodowanego, a szkod 1 istnieje adekwatny zwi 1 zek przyczynowy. Wina lub oczywista nieprawid 3 owoœæ po stronie poszkodowanego podlegaj 1 uwzglêdnieniu przy ocenie, czy i w jakim stopniu przyczynienie siê uzasadnia obni¿enie odszkodowania. W wyroku z dnia 3 sierpnia 2006 roku w sprawie IV CSK 118/06 (LEX nr 369169) (...) N. ¿szy wskaza 3 , ¿e w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, i¿ przyczynienie siê nale¿y ujmowaæ w sposób zró¿nicowany w zale¿noœci od podstawy prawnej, z jakiej wywodzi siê roszczenie odszkodowawcze. Przyczynienie poszkodowanego dotyczy tak¿e odpowiedzialnoœci na zasadzie ryzyka, wynikaj 1 cej z przepisów art. 435 k.c. O. œæ ta nie uzasadnia na 3 o¿enia obowi 1 zku naprawienia szkody w pe 3 nym zakresie na w 3 aœciciela przedsiêbiorstwa wprawianego w ruch za pomoc 1 si 3 przyrody, je¿eli przyczyna szkody jest mieszana i jej powstanie pozostaje czêœciowo w normalnym zwi 1 zku przyczynowym z zachowaniem siê poszkodowanego, dotkniêtym obiektywn 1 nieprawid 3 owoœci 1 lub niezgodnoœci 1 z powszechnie przyjêtymi sposobami postêpowania (por. wyrok S 1 du Apelacyjnego w S. z dnia 11 czerwca 2015 r. I ACa 166/15, LEX 1789974, wyrok S 1 du Apelacyjnego w £odzi z dnia 2 grudnia 2015 roku I ACa 786/15, Portal O. S. Powszechnych, wyrok S 1 du N. ¿szego z 22.11.2017 r., IV CSK 8/17, LEX nr 2434700). Z. ¿ywszy na obowi 1 zek w 3 aœciciela w 3 aœciwego utrzymania budynku (...) uzna 3 , ¿e powód J. M. oraz pozwany ponosz 1 po po 3 owie odpowiedzialnoœæ za powsta 3 e szkody. Oczywistym jest, ¿e zwiêkszenie rozmiaru degradacji budynku powoda J. M. wynika 3 o z prowadzonych przez pozwanego prac, nie mniej nie dosz 3 oby do nich, gdyby nie istnia 3 y przed przyst 1 pieniem pozwanego do prac, a zatem gdyby budynek utrzymany by 3 w prawid 3 owym stanie technicznym. Stan techniczny budynku (...) znany powodowi, co potwierdza osadzenie przy elewacji kotew œci 1 gów utrzymuj 1 cych œcianê frontow 1 poddasza. Wobec faktu, ¿e konieczne do przeprowadzenia prace nie mog 1 ograniczyæ siê wy 31 cznie do zmniejszenia rozwarcia powsta 3 ych spêkañ – naprawa taka powinna byæ kompleksowa, a wiêc si 31 rzeczy wymaga naprawienia równie¿ spêkañ wynikaj 1 cych wy 31 cznie z wad konstrukcyjnych budynku. Je¿eli zatem w tym przypadku wartoœæ tych prac wynios 3 a 15.361,70 z 3 , odpowiedzialnoœæ pozwanego ograniczy 3 a siê do po 3 owy tej kwoty, a zatem 7.680,85 z 3 . Je¿eli mowa o budynku powoda G. M. to zaproponowany przez bieg 31 zakres napraw nie obejmowa 3 ¿adnych uszkodzeñ nie wynikaj 1 cych z prowadzonych prac. (...) w postaci pêkniêcia na klatce schodowej powsta 31 na skutek przenoszonych wibracji, nie znajduj 1 c zwi 1 zku innych spêkañ z tymi pracami. Koszt tych prac zamkn 13 siê w kwocie 690,21 z 3 . (...) ¿sze na uwadze na podstawie art. 435 § 1 k.c. w punktach 1 . i 6. zas 1 dzono na rzecz powodów odpowiednio wskazane wy¿ej kwoty, oddalaj 1 c w punktach 2 . i 7. powództwo w pozosta 3 ych zakresie na podstawie art. 361 § 2 k.c. jako zawy¿one, a w przypadku powoda J. M. dodatkowo na podstawie art. 362 k.c. Na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. uwzglêdniono ¿ 1 danie powodów o zas 1 dzenie odsetek od dnia wydania wyroku ( art. 321 k.p.c. ), albowiem roszczenie wymagalne by 3 o najpóŸniej z dat 1 dorêczenia pozwu stronie pozwanej. O kosztach procesu orzeczono w punktach 3 . i 8. na podstawie art. 100 k.p.c. na zasadzie stosunkowego rozdzielenia kosztów. P. powodami nie zachodzi 3 o wspó 3 uczestnictwo jednolite. Powód J. M. wygra 3 proces w 63 %, pozwany w stosunku do niego w 37 %. Koszty poniesione przez tego powoda stanowi 3 y: op 3 ata s 1 dowa od pozwu (750,00 z 3 ), wynagrodzenie kwalifikowanego pe 3 nomocnika w osobie adwokata w stawce minimalnej (3.600,00 z 3 ) okreœlonej w § 2 pkt 5 (...) Ministra S. œci w sprawie op 3 at za czynnoœci adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.) oraz uiszczona zaliczka na poczet wynagrodzenia bieg 3 ej (500,00 z 3 ). Z kolei koszty poniesione przez pozwanego stanowi 3 o wynagrodzenie kwalifikowanego pe 3 nomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej ustalonej na podstawie analogicznego (...) za czynnoœci radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.). Kompensacja poniesionych kosztów stron w proporcji, w jakiej wygra 3 y proces skutkowa 3 a zas 1 dzeniem w punkcie 3. wyroku na rzecz powoda J. M. kwoty 1.412,92 z 3 tytu 3 em zwrotu kosztów procesu. Z kolei powód G. M. wygra 3 proces w 38 %, pozwany w stosunku do niego w 62 %. Koszty poniesione przez tego powoda stanowi 3 o wynagrodzenie kwalifikowanego pe 3 nomocnika w osobie adwokata w stawce minimalnej (900,00 z 3 ) okreœlonej w § 2 pkt 3 (...) Ministra S. œci w sprawie op 3 at za czynnoœci adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.) oraz uiszczona zaliczka na poczet wynagrodzenia bieg 3 ej (500,00 z 3 ). Z kolei koszty poniesione przez pozwanego stanowi 3 o wynagrodzenie kwalifikowanego pe 3 nomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej ustalonej na podstawie analogicznego (...) za czynnoœci radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.). Kompensacja poniesionych kosztów stron w proporcji, w jakiej wygra 3 y proces skutkowa 3 a zas 1 dzeniem w punkcie 8. wyroku na rzecz powoda G. M. kwoty 220,00 z 3 tytu 3 em zwrotu kosztów procesu. Od kwot zas 1 dzonych tytu 3 em kosztów procesu na podstawie art. 98 § 11 k.p.c. nale¿a 3 y siê równie¿ odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia uprawomocnienia siê wyroku do dnia zap 3 aty. W punktach 4., 5., 9. i 10. wyroku na tej samej zasadzie na mocy art. 100 k.p.c. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 8 ust. 1 i art. 83 i 113 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o kosztach s 1 dowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2014.1025 z póŸn. zm.) rozstrzygniêto o nieop 3 aconych kosztach s 1 dowych. Nieuiszczone koszty s 1 dowe stanowi 3 o wynagrodzenie bieg 3 ej w kwocie 2.406,03 z 3 do rozliczenia na obie sprawy po 1.203,00 z 3 oraz zwrot kosztów zwi 1 zanych ze stawiennictwem œwiadków w 31 cznej kwocie 659,81 z 3 , a zatem po 329,90 z 3 na ka¿d 1 ze spraw. W przypadku powoda G. M. do rozliczenia pozosta 3 a tak¿e nieuiszczona op 3 ata s 1 dowa od pozwu w kwocie 200,00 z 3 . (...) , ¿e koszty opinii (...) nale¿y rozdzieliæ na dwie równe czêœci przypadaj 1 ce dwóm parom stron (powód J. M. i pozwany, powód G. M. i pozwany). (...) zaliczki na poczet wynagrodzenia bieg 3 ej we wskazanych wy¿ej punktach i w oparciu o ww. podstawê prawn 1 obci 1 ¿ono strony kosztami s 1 dowymi w stosunku, w jakim uleg 3 y w swoim ¿ 1 daniu.