Orzeczenie · 2021-12-30

I1 C 173/21 upr

Sąd
Sąd Rejonowy w Gdyni
Miejsce
Gdynia
Data
2021-12-30
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
bezpodstawne wzbogacenienienależne świadczenieegzekucja komorniczanakaz zapłatyumorzenie postępowaniazwrot kosztówodsetki ustawowe

Powód S. B. wniósł pozew przeciwko B. (...) Niestandaryzowanemu Sekurytyzacyjnemu Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemu o zapłatę 1.440,77 zł wraz z odsetkami. Roszczenie wynikało z kwoty wyegzekwowanej przez pozwanego na podstawie nakazu zapłaty wydanego w 2009 r. w sprawie IX Nc 14376/09. Powód podniósł, że nakaz zapłaty został doręczony na błędny adres, a on sam dowiedział się o nim dopiero w 2019 r. od komornika. Wskazał również, że nigdy nie zawierał umowy kredytowej, a jego dowód osobisty został skradziony. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone w styczniu 2020 r. przez Sąd Rejonowy w Skierniewicach. W międzyczasie komornik wyegzekwował od powoda kwotę 1.056,58 zł. Pozwany wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty wydanego w niniejszej sprawie, kwestionując roszczenie i twierdząc, że zwrócił powodowi kwotę 1.056,58 zł w grudniu 2020 r. Sąd ustalił, że wyegzekwowana kwota 1.056,58 zł, wobec upadku tytułu wykonawczego, stanowiła świadczenie nienależne. Jednakże, ponieważ pozwany zwrócił tę kwotę powodowi po wytoczeniu powództwa, sąd oddalił powództwo w zakresie żądania zwrotu tej kwoty, uznając je za bezzasadne w świetle art. 410 kc i art. 405 kc. Sąd zasądził natomiast odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 1.056,58 zł za okres od dnia doręczenia pozwu (2 grudnia 2020 r.) do dnia faktycznej zapłaty (11 grudnia 2020 r.), uznając, że pierwsze wezwanie do zapłaty stanowił wniesiony pozew. Powództwo w zakresie pozostałej kwoty 384,19 zł zostało oddalone z powodu braku dowodów na jej wyegzekwowanie i przekazanie pozwanemu. Sąd uznał, że ewentualne roszczenia dotyczące kosztów egzekucyjnych powinny być dochodzone w drodze skargi na czynności komornika. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda całość poniesionych kosztów, uznając, że powód uległ tylko w nieznacznym zakresie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie zwrotu świadczenia nienależnego w przypadku upadku tytułu wykonawczego, skutków zwrotu świadczenia po wytoczeniu powództwa, biegu odsetek od nienależnego świadczenia oraz sposobu dochodzenia roszczeń związanych z kosztami egzekucyjnymi.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji, w której tytuł wykonawczy upadł po dokonaniu egzekucji, a następnie pozwany zwrócił wyegzekwowaną kwotę. Interpretacja przepisów o kosztach egzekucyjnych może być odmienna w zależności od szczegółów sprawy.

Zagadnienia prawne (4)

Czy kwota wyegzekwowana na podstawie tytułu wykonawczego, który następnie upadł (np. przez umorzenie postępowania), stanowi świadczenie nienależne podlegające zwrotowi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kwota wyegzekwowana na podstawie tytułu wykonawczego, który następnie upadł, stanowi świadczenie nienależne podlegające zwrotowi na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy art. 410 kc w zw. z art. 405 kc oraz doktrynę i orzecznictwo dotyczące condictio causa finita, wskazując, że późniejsze uchylenie lub zmiana wyroku, czy też umorzenie postępowania, powoduje zmianę charakteru dokonanego wcześniej świadczenia na nienależne.

Czy zwrot nienależnie wyegzekwowanej kwoty przez pozwanego po wytoczeniu powództwa przez powoda skutkuje oddaleniem powództwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zwrot nienależnie wyegzekwowanej kwoty przez pozwanego po wytoczeniu powództwa, ale przed wyrokowaniem, skutkuje oddaleniem powództwa w tym zakresie z powodu jego bezzasadności, nawet jeśli powód nie cofnął pozwu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym samo zaspokojenie roszczenia przez pozwanego po wytoczeniu powództwa nie czyni zbędnym wyrokowania, lecz rodzi skutki materialnoprawne powodujące oddalenie powództwa z powodu jego bezzasadności.

Od kiedy należą się odsetki ustawowe za opóźnienie od zwróconej kwoty nienależnego świadczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odsetki ustawowe za opóźnienie od zwróconej kwoty nienależnego świadczenia należą się od dnia następnego po doręczeniu pozwanemu wezwania do zapłaty (którym w tym przypadku był pozew), do dnia poprzedzającego dzień faktycznej zapłaty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pierwsze wezwanie do zapłaty stanowił wniesiony pozew, ponieważ wcześniejsze pisma powoda nie zawierały wezwania do zwrotu należności, a jedynie do wstrzymania egzekucji. Powołano się na uchwałę SN III CZP 102/09.

Czy roszczenie o zwrot kosztów postępowania egzekucyjnego, które nie zostało uwzględnione przez komornika, może być dochodzone w osobnym procesie cywilnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie o zwrot kosztów postępowania egzekucyjnego, które nie zostało uwzględnione przez komornika, powinno być dochodzone w drodze skargi na czynności komornika.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że właściwą drogą do dochodzenia zwrotu wyegzekwowanych kosztów egzekucyjnych jest wniesienie skargi na postanowienie komornika w przedmiocie kosztów, a nie osobny proces cywilny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
S. B.

Strony

NazwaTypRola
S. B.osoba_fizycznapowód
B. (...) Niestandaryzowanemu S. Funduszowi Inwestycyjnemu Zamkniętemuspółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do świadczeń nienależnych, w tym condictio causa finita.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Odsetki ustawowe za opóźnienie.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Orzekanie o kosztach postępowania w przypadku częściowego uwzględnienia lub oddalenia powództwa.

Pomocnicze

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Termin spełnienia świadczenia w przypadku zobowiązań bezterminowych.

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Domniemanie autentyczności i zgodności z prawdą dokumentów urzędowych.

k.p.c. art. 252

Kodeks postępowania cywilnego

Kwestionowanie domniemań dotyczących dokumentów urzędowych.

k.p.c. art. 825 § pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyegzekwowana kwota 1.056,58 zł stała się świadczeniem nienależnym wobec upadku tytułu wykonawczego. • Roszczenie o odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 1.056,58 zł jest zasadne od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o zwrot kwoty 1.056,58 zł jest bezzasadne, ponieważ pozwany zwrócił ją powodowi po wytoczeniu powództwa. • Roszczenie o zwrot kwoty 384,19 zł jest nieuzasadnione z powodu braku dowodów na jej wyegzekwowanie i przekazanie pozwanemu. • Roszczenie o odsetki za okres przed doręczeniem pozwu jest przedwczesne z powodu braku wcześniejszego wezwania do zapłaty. • Roszczenia dotyczące kosztów egzekucyjnych powinny być dochodzone w drodze skargi na czynności komornika.

Godne uwagi sformułowania

tytuł wykonawczy, w oparciu o który pozwany wierzyciel prowadził egzekucję, upadł. • wyegzekwowane od powoda świadczenie, które zostało przez Komornika przekazane wierzycielowi, stało się świadczeniem nienależnym. • kondykcja związana z odpadnięciem podstawy prawnej świadczenia – condictio causa finita • Samo bowiem zaspokojenie nie czyni zbędnym wyrokowania, rodzi natomiast skutki materialnoprawne, które powodują oddalenie powództwa z powodu jego bezzasadności. • pierwsze wezwanie do zapłaty stanowił wniesiony w niniejszej sprawie pozew

Skład orzekający

Małgorzata Nowicka - Midziak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zwrotu świadczenia nienależnego w przypadku upadku tytułu wykonawczego, skutków zwrotu świadczenia po wytoczeniu powództwa, biegu odsetek od nienależnego świadczenia oraz sposobu dochodzenia roszczeń związanych z kosztami egzekucyjnymi."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji, w której tytuł wykonawczy upadł po dokonaniu egzekucji, a następnie pozwany zwrócił wyegzekwowaną kwotę. Interpretacja przepisów o kosztach egzekucyjnych może być odmienna w zależności od szczegółów sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe doręczenie nakazu zapłaty i jakie mogą być konsekwencje egzekucji prowadzonej na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego. Pokazuje również, że nawet po zwróceniu wyegzekwowanej kwoty, można dochodzić odsetek za okres opóźnienia.

Egzekucja na podstawie wadliwego nakazu zapłaty – co się stanie, gdy sąd umorzy postępowanie?

Dane finansowe

WPS: 1440,77 PLN

odsetki ustawowe za opóźnienie: 1056,58 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst