I ZW 19/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyznaczył Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym jako właściwy do rozpoznania zażalenia na umorzenie postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego, z uwagi na niemożność rozpoznania sprawy przez pierwotnie właściwy sąd.
Prezes Sądu Okręgowego w K. złożył zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego D. R. Wniosek o wyznaczenie właściwego sądu dyscyplinarnego trafił do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo TSUE i zmiany w Prawie o ustroju sądów powszechnych, wyznaczył Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym jako właściwy. Jednakże, z uwagi na wyłączenie większości sędziów tego sądu, sprawa nie mogła być przez niego rozpoznana, co skłoniło Sąd Najwyższy do zastosowania art. 128 u.s.p. i art. 43 k.p.k. w celu wyznaczenia innego sądu.
Sprawa dotyczyła wniosku Prezesa Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym o wyznaczenie sądu dyscyplinarnego właściwego do rozpoznania zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego D. R. Sąd Najwyższy, w składzie SSN Wiesław Kozielewicz, rozpoznał wniosek na posiedzeniu w dniu 17 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu wskazano na zmiany w Prawie o ustroju sądów powszechnych (u.s.p.) wynikające z nowelizacji z dnia 9 czerwca 2022 r., które weszły w życie 15 lipca 2022 r. Podkreślono, że zgodnie ze zmienionym art. 110 § 3 u.s.p., właściwym do rozpoznania spraw dyscyplinarnych sędziów sądów rejonowych jest sąd dyscyplinarny w okręgu, w którym sędzia pełni służbę. W niniejszej sprawie, właściwym miejscowo był Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym. Jednakże, z uwagi na postanowienia tego sądu z dnia 21 czerwca 2023 r. i 17 lipca 2023 r. o wyłączeniu siedmiu z jedenastu sędziów, a także wnioski o wyłączenie kolejnych trzech sędziów oraz wyłączenie z mocy prawa sędzi B. R., rozpoznanie zażalenia przez ten sąd stało się niemożliwe. W tej sytuacji, Sąd Najwyższy, stosując art. 128 u.s.p. i art. 43 k.p.k., wyznaczył Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym jako właściwy do rozpoznania zażalenia i przekazał mu sprawę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy wyznaczył Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym jako właściwy do rozpoznania zażalenia, a następnie, z uwagi na niemożność rozpoznania sprawy przez ten sąd, zastosował przepisy o wyznaczeniu sądu właściwego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na przepisy Prawa o ustroju sądów powszechnych oraz orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które kwestionowało dyskrecjonalne wyznaczanie sądów dyscyplinarnych przez Prezesa Sądu Najwyższego. Po zmianach przepisów, właściwość miejscową sądu dyscyplinarnego określa się zasadniczo według okręgu, w którym pełni służbę sędzia. W sytuacji, gdy pierwotnie właściwy sąd dyscyplinarny nie mógł rozpoznać sprawy z powodu wyłączenia sędziów, Sąd Najwyższy skorzystał z możliwości wyznaczenia innego sądu na podstawie przepisów k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyznaczenie sądu dyscyplinarnego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezes Sądu Okręgowego w K. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| D. R. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Rejonowego |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym | instytucja | sąd dyscyplinarny |
Przepisy (6)
Główne
u.s.p. art. 110 § § 3
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Po nowelizacji, jako zasadę wprowadza, że do rozpoznania spraw sędziów sądów rejonowych właściwy miejscowo jest sąd dyscyplinarny w okręgu, w którym pełni służbę sędzia. Tylko w przypadku sędziego sądu apelacyjnego lub okręgowego, właściwy jest inny sąd wyznaczony przez Sąd Najwyższy – Izbę Odpowiedzialności Zawodowej.
k.p.k. art. 43
Kodeks postępowania karnego
Stosowany na podstawie art. 128 u.s.p. w celu wyznaczenia sądu właściwego.
u.s.p. art. 128
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Umożliwia stosowanie przepisów k.p.k. w sprawach dyscyplinarnych sędziów.
Pomocnicze
u.s.p. art. 110 § § 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
u.s.p. art. 114 § § 7
Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych
Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej wyznacza sąd w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wniosku.
Dz. U. z dnia 14 czerwca 2022 r., poz. 1259 art. 4 § ust. 5 lit. d i ust. 10
Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność zapewnienia zgodności z prawem UE w zakresie ustanowienia sądów. Zmiany w Prawie o ustroju sądów powszechnych po wyroku TSUE. Niemożność rozpoznania sprawy przez pierwotnie właściwy sąd dyscyplinarny z powodu wyłączenia sędziów.
Godne uwagi sformułowania
nie spełniają wymogu wynikającego z art. 19 ust.1 akapit drugi TUE, zgodnie z którym sprawy te powinny być rozpoznawane przez sąd ,,ustanowiony na mocy ustawy.” z uwagi na treść postanowień tego Sądu [...] o wyłączeniu siedmiu spośród jedenastu Sędziów orzekających w tym Sądzie, i fakt, iż z pozostałych Sędziów trzech złożyło wnioski o wyłączenie ich od udziału w rozpoznaniu tej sprawy [...], a pokrzywdzona sędzia B. R., z mocy prawa jest wyłączona, nie jest możliwe rozpoznanie tego zażalenia przez ten Sąd.
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości sądów dyscyplinarnych w kontekście orzecznictwa TSUE i zmian legislacyjnych, a także procedury wyznaczania sądu w przypadku niemożności rozpoznania sprawy przez sąd właściwy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z postępowaniami dyscyplinarnymi sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań dyscyplinarnych wobec sędziów i wpływ orzecznictwa TSUE na polski system prawny, a także problematykę wyłączenia sędziów.
“Sędziowie wyłączeni, sprawa zawieszona: Jak Sąd Najwyższy ratuje postępowanie dyscyplinarne?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I ZW 19/23 POSTANOWIENIE Dnia 17 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 17 sierpnia 2023 r., w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, w kwestii wniosku Prezesa Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym […] dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt ASDz 2/23, który wpłynął do Sądu Najwyższego w dniu 16 sierpnia 2023 r., o wyznaczenie sądu dyscyplinarnego właściwego do rozpoznania zażalenia Prezesa Sądu Okręgowego w K. na postanowienie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym […] z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt SD 3/20, o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wobec D. R. – sędziego Sądu Rejonowego […] postanowił: wyznaczyć Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym […] jako właściwy do rozpoznania zażalenia Prezesa Sądu Okręgowego w K. na postanowienie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym […] z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt SD 3/20, o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wobec D. R. – sędziego Sądu Rejonowego […] i przekazać temu Sądowi sprawę Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym […] o sygn. akt ASDz 2/23. UZASADNIENIE Unormowanie art. 110 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych – dalej powoływana jako u.s.p., przewidywało, że w sprawach dyscyplinarnych sędziów sądów powszechnych, wymienionych w art. 110 § 1 pkt 1 lit. a u.s.p., właściwy sąd dyscyplinarny wyznaczał, na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej – dalej powoływany jako TSUE, w wyroku z dnia 15 lipca 2021 r. w sprawie C 791/19, uznał że przepisy art. 110 § 3 u.s.p. i art. 114 § 7 u.s.p., w zakresie w jakim powierzają Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Dyscyplinarnej, prawo do dyskrecjonalnego wyznaczenia sądu dyscyplinarnego właściwego miejscowo do prowadzenia postępowań przeciwko sędziom sądów powszechnych nie spełniają wymogu wynikającego z art. 19 ust.1 akapit drugi TUE, zgodnie z którym sprawy te powinny być rozpoznawane przez sąd ,,ustanowiony na mocy ustawy.” Przepisy, o których mowa w powołanym wyroku TSUE zostały zmienione art. 4 ust. 5 lit. d i ust. 10 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw, zam. Dz. U. z dnia 14 czerwca 2022 r., poz. 1259, która weszła w życie w dniu 15 lipca 2022 r . Przepis art. 110 § 3 u.s.p., po tej nowelizacji, jako zasadę wprowadza, że do rozpoznania spraw, o jakich mowa w art. 110 § 1 pkt 1 lit. a u.s.p., sędziów sądów rejonowych, właściwy miejscowo jest sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty tym postępowaniem. Tylko w przypadku gdy taka sprawa dotyczy sędziego sądu apelacyjnego albo sędziego sądu okręgowego, właściwy jest inny sąd dyscyplinarny wyznaczony na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, przez Sąd Najwyższy - Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, spośród sądów dyscyplinarnych właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących z obszarem apelacji, w którym znajduje się sąd w którym pełni służbę sędzia objęty postępowaniem (por. art. 110 § 3 zdanie drugie u.s.p.). Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej wyznacza ten sąd w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wniosku (por. art. 114 § 7 u.s.p.). W niniejszej zatem sprawie właściwym do rozpoznania zażalenia Prezesa Sądu Okręgowego w K. na postanowienie Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Okręgowym […] z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt SD 3/20, o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wobec D. R. – sędziego Sądu Rejonowego […] jest Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym […], jednakże z uwagi na treść postanowień tego Sądu z dnia 21 czerwca 2023 r. (k. 86) i z dnia 17 lipca 2023 r. (k. 91) o wyłączeniu siedmiu spośród jedenastu Sędziów orzekających w tym Sądzie, i fakt, iż z pozostałych Sędziów trzech złożyło wnioski o wyłączenie ich od udziału w rozpoznaniu tej sprawy (k. 92 – 94), a pokrzywdzona sędzia B. R., z mocy prawa jest wyłączona, nie jest możliwe rozpoznanie tego zażalenia przez ten Sąd. W tym stanie rzeczy, stosując, po myśli art. 128 u.s.p., unormowanie z art. 43 k.p.k., Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie. [M. T.] [ł.n]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI