I ZSK 13/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSędzia X.Y. w stanie spoczynku został obwiniony o popełnienie przewinienia służbowego polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości (0,63 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), co wypełniało jednocześnie znamiona przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Sąd Rejonowy pierwotnie skazał go na grzywnę, jednak Sąd Okręgowy warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby dwóch lat. W postępowaniu dyscyplinarnym przed Sądem Najwyższym, obwiniony został uznany za winnego zarzucanego czynu. Sąd Najwyższy, rozważając wymiar kary dyscyplinarnej, uwzględnił, że czyn został zakwalifikowany przez sąd karny jako przestępstwo o średnim stopniu społecznej szkodliwości, a także wziął pod uwagę okoliczności łagodzące, takie jak skrucha obwinionego, jego nienaganna dotychczasowa służba, brak widocznych objawów nietrzeźwości w chwili zdarzenia oraz fakt, że był to zamiar ewentualny, a nie bezpośredni. Sąd uznał, że kara obniżenia uposażenia o 50% na okres dwóch lat jest adekwatna i stanowi surową, ale proporcjonalną reakcję, która spełnia cele prewencji indywidualnej i ogólnej, zwłaszcza że sędzia był już w stanie spoczynku. Odmienne zdanie wniósł ławnik Arkadiusz Sopata, który uznał orzeczoną karę za niewspółmiernie łagodną i postulował wymierzenie najsurowszej kary pozbawienia prawa do stanu spoczynku wraz z prawem do uposażenia, podkreślając wagę ochrony autorytetu wymiaru sprawiedliwości i fakt, że przestępstwo popełnione przez sędziego, nawet w stanie spoczynku, powinno skutkować najsurowszą sankcją.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad wymiaru kary dyscyplinarnej dla sędziego w stanie spoczynku za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, z uwzględnieniem okoliczności łagodzących i celu postępowania dyscyplinarnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego w stanie spoczynku i konkretnego przestępstwa. Interpretacja okoliczności łagodzących może być różna w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (4)
Jaka kara dyscyplinarna jest adekwatna dla sędziego w stanie spoczynku, który popełnił przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kara obniżenia uposażenia o 50% na okres dwóch lat jest adekwatna, biorąc pod uwagę okoliczności łagodzące, takie jak skrucha, nienaganna służba i średni stopień szkodliwości społecznej czynu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kara obniżenia uposażenia jest proporcjonalna, uwzględniając łagodniejsze okoliczności popełnienia czynu (nieznaczne przekroczenie dopuszczalnego stężenia alkoholu, zamiar ewentualny, brak widocznych objawów nietrzeźwości) oraz pozytywną ocenę dotychczasowej służby sędziego. Podkreślono, że cele kary wobec sędziego w stanie spoczynku różnią się od celów wobec sędziego w stanie czynnym.
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego wiąże sąd dyscyplinarny w zakresie ustalenia winy sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd dyscyplinarny jest związany ustaleniami faktycznymi i prawnymi wynikającymi z prawomocnego wyroku sądu karnego, w tym wyroku warunkowo umarzającego postępowanie.
Uzasadnienie
Zgodnie z Konstytucją i orzecznictwem Sądu Najwyższego, sąd dyscyplinarny nie może samodzielnie stwierdzać popełnienia przestępstwa przez sędziego, lecz musi opierać się na prawomocnym wyroku sądu karnego, który stwierdza winę sprawcy.
Czy nienaganna służba i skrucha sędziego mogą być okolicznościami łagodzącymi przy wymiarze kary dyscyplinarnej za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nienaganna służba i skrucha są istotnymi okolicznościami łagodzącymi, które mogą uzasadniać odstąpienie od wymierzenia najsurowszej kary dyscyplinarnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że te okoliczności, w połączeniu z innymi czynnikami, przemawiają za wymierzeniem kary łagodniejszej niż kara eliminacyjna, podkreślając potrzebę proporcjonalności kary.
Czy sędzia w stanie spoczynku ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za czyny popełnione w okresie służby?
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia w stanie spoczynku ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za przewinienia popełnione w okresie pełnienia służby, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu.
Uzasadnienie
Choć status sędziego w stanie spoczynku modyfikuje obowiązki, nie wyłącza odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenia godności urzędu, nawet jeśli miały miejsce wcześniej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X.Y. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Okręgowego w R. w stanie spoczynku, obwiniony |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w […]. | organ_państwowy | przedstawiciel oskarżenia |
Przepisy (12)
Główne
u.s.p. art. 107 § 1 pkt 5
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Uchybienie godności urzędu.
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
Prowadzenie w ruchu lądowym pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości.
u.s.p. art. 104 § 3 pkt 2a
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Kara obniżenia uposażenia o 50% na okres dwóch lat.
Pomocnicze
k.k. art. 66 § 1 i 2
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania karnego.
k.k. art. 67 § 1
Kodeks karny
Okres próby przy warunkowym umorzeniu.
Konstytucja art. 42 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Domniemanie niewinności.
u.s.p. art. 61 § 1 pkt 1 in fine
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przesłanka powołania do pełnienia urzędu sędziego.
u.s.p. art. 61 § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Wymóg nieskazitelnego charakteru.
u.s.p. art. 109 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Katalog kar dyscyplinarnych dla sędziego w stanie czynnym.
u.s.p. art. 104 § 3
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Katalog kar dyscyplinarnych dla sędziego w stanie spoczynku.
u.s.p. art. 66 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Rota ślubowania sędziowskiego.
u.s.p. art. 82 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Obowiązek unikania wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunkowe umorzenie postępowania karnego jako podstawa do oceny czynu w postępowaniu dyscyplinarnym. • Okoliczności łagodzące (skrucha, nienaganna służba, zamiar ewentualny, średni stopień szkodliwości społecznej) uzasadniające łagodniejszą karę. • Cele kary dyscyplinarnej wobec sędziego w stanie spoczynku są inne niż wobec sędziego w stanie czynnym. • Kara obniżenia uposażenia o 50% na dwa lata jest adekwatna i proporcjonalna.
Odrzucone argumenty
Postulat wymierzenia najsurowszej kary (pozbawienia prawa do stanu spoczynku) ze względu na wagę przestępstwa i potrzebę ochrony autorytetu wymiaru sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
uchybień godności urzędu oraz przestępstwo z art. 107 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych • warunkowe umorzenie postępowania jest szczególnym środkiem odpowiedzialności karnej, polegającym na poddaniu próbie sprawcy przestępstwa, który zakłada stwierdzenie jego popełnienia, a więc i winy sprawcy • warunkowe umorzenie postępowania jest immanentnie związane ze stwierdzeniem winy • sędzia, który nie został prawomocnie skazany, ale swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa umyślnego, może zostać uznany za niespełniającego wskazanego wymagania pozwalającego na pełnienie urzędu sędziego • kara obniżenia uposażenia o 50% na okres dwóch lat, będzie karą adekwatną do wagi popełnionego deliktu dyscyplinarnego, a przy tym karą surową • kara pozbawienia sędziego prawa do stanu spoczynku wraz z prawem do uposażenia jest adekwatna do stopnia jego zawinienia, jak i stopnia szkodliwości przypisanego mu przewinienia
Skład orzekający
Marek Siwek
przewodniczący-sprawozdawca
Paweł Wojciechowski
członek
Arkadiusz Sopata
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad wymiaru kary dyscyplinarnej dla sędziego w stanie spoczynku za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, z uwzględnieniem okoliczności łagodzących i celu postępowania dyscyplinarnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego w stanie spoczynku i konkretnego przestępstwa. Interpretacja okoliczności łagodzących może być różna w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego za czyn karalny, co zawsze budzi zainteresowanie ze względu na rolę sędziów w społeczeństwie. Różnica zdań między większością a ławnikiem dodaje jej kontrowersyjności.
“Sędzia w stanie spoczynku prowadził po alkoholu – jaka kara jest sprawiedliwa?”
Zdanie odrębne
Arkadiusz Sopata
Ławnik Arkadiusz Sopata uważa, że kara obniżenia uposażenia o 50% na dwa lata jest niewspółmiernie łagodna. Postuluje wymierzenie najsurowszej kary pozbawienia sędziego prawa do stanu spoczynku wraz z prawem do uposażenia, argumentując, że przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości przez sędziego, nawet w stanie spoczynku, powinno skutkować najsurowszą sankcją dla ochrony autorytetu wymiaru sprawiedliwości.
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.