I ZPU 4/22

Sąd Najwyższy2024-04-16
SNinneŚrednianajwyższy
koszty sądowezwolnieniesytuacja materialnaSąd Najwyższypostanowienie

Sąd Najwyższy oddalił wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że jego sytuacja materialna pozwala na uiszczenie opłaty.

Powód M. J. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie o ustalenie nieistnienia stosunku pracy. Sąd Najwyższy, analizując oświadczenie powoda o stanie rodzinnym, uznał, że jego dochody i dochody małżonki pozwalają na pokrycie opłaty. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na fakt, że powód był reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru w innej sprawie, co świadczy o jego zdolności do gromadzenia środków na koszty postępowań. W konsekwencji, wniosek został oddalony.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek powoda M. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od wniosku o doręczenie postanowienia wraz z uzasadnieniem w sprawie o ustalenie nieistnienia stosunku pracy. Podstawą prawną wniosku był art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który stanowi, że zwolnienia może domagać się osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd podkreślił, że instytucja ta stanowi szczególną pomoc państwa dla osób w trudnej sytuacji materialnej, ale pomoc ta może być przyznana tylko w sytuacji obiektywnej niemożności poniesienia kosztów. Analiza złożonego przez powoda oświadczenia wykazała, że jego dochody, jak również dochody małżonki, pozwalają na uiszczenie wymaganej opłaty. Sąd zwrócił również uwagę na fakt, że powód w innej sprawie był reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, co sugeruje jego zdolność do zgromadzenia środków na koszty postępowań. Sąd zaznaczył, że obowiązek uiszczenia opłat sądowych w innych sprawach nie wpływa na ocenę przesłanek zwolnienia, gdyż nie są one ciężarami koniecznymi do utrzymania. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy oddalił wniosek powoda.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zwolnienie od kosztów sądowych może być przyznane tylko w sytuacji, gdy niemożność poniesienia kosztów ma charakter obiektywny i strona nie ma na to realnego wpływu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powód ma wystarczające dochody, aby pokryć opłatę sądową, a jego sytuacja materialna nie uzasadnia zwolnienia. Zwrócono uwagę na dochody małżonki oraz fakt reprezentowania przez pełnomocnika w innej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwaorgan_państwowypozwany

Przepisy (1)

Główne

u.k.s.c. art. 102 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich poniesienie narazi ją na taki uszczerbek. Pomoc ta może być przyznana wyłącznie w sytuacji, w której niemożność poniesienia kosztów postępowania w całości lub w części ma charakter obiektywny, na co strona nie ma realnego wpływu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja materialna powoda pozwala na uiszczenie opłaty sądowej. Dochody powoda i jego małżonki są wystarczające. Reprezentowanie przez pełnomocnika z wyboru w innej sprawie świadczy o zdolności do ponoszenia kosztów.

Godne uwagi sformułowania

pomoc ta może być przyznana wyłącznie w sytuacji, w której niemożność poniesienia kosztów postępowania w całości lub w części ma charakter obiektywny, na co strona nie ma realnego wpływu strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych powinna wcześniej poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych dla osób fizycznych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oświadczenia strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Jest to rutynowe postanowienie dotyczące wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, oparte na standardowej interpretacji przepisów.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZPU 4/22
POSTANOWIENIE
Dnia 16 kwietnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
w sprawie z powództwa
M. J.
przeciwko
Skarbowi Państwa
reprezentowanemu przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o ustalenie nieistnienia stosunku pracy
wniosku powoda o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od wniosku o doręczenie postanowienia wraz z uzasadnieniem
na podstawie art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
a contrario
p o s t a n o w i ł
wniosek
powoda
oddalić.
UZASADNIENIE
W myśl art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (dalej: u.k.s.c.), zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub ich poniesienie narazi ją na taki uszczerbek. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi szczególną pomoc państwa dla osób, które ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny; pomoc ta może być przyznana wyłącznie w sytuacji, w której niemożność poniesienia kosztów postępowania w całości lub w części ma charakter obiektywny, na co strona nie ma realnego wpływu. Postępowanie sądowe jest co do zasady odpłatne i strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych powinna wcześniej poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny, a dopiero gdyby tak poczynione oszczędności okazały się niewystarczające, sąd może zwolnić ją z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych
(zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2021 r., I CZ 22/21, LEX nr 3219976).
Analiza złożonego przez M. J. oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (datowanego na dzień 2 marca 2024 r.) wskazuje, że zestawienie miesięcznych dochodów i ciężarów (ciężarów w pełni zresztą niewykazanych) pozwala powodowi na uiszczenie opłaty od wniosku o doręczenie postanowienia wraz z uzasadnieniem. Należy przy tym również zauważyć, że powód gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie ze swoją małżonką, która także osiąga comiesięczny dochód z pracy w ramach samozatrudnienia. Nadto, wypada też odnotować, że w sprawie zarejestrowanej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt I NSP 40/24, M. J. był reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, co również świadczy o tym, że jest on – mimo składnych deklaracji w niniejszej sprawie – zdolny do zgromadzenia środków wydatkowanych na koszty innych (inicjowanych przez niego) postępowań sądowych.
Sam natomiast obowiązek uiszczenia opłat sądowych w innych sprawach (jakkolwiek przez wnioskodawcę w zakresie podstawy faktycznej niewykazany), nie ma wypływu na ocenę przesłanek określnych w art. 102 ust. 1
u.k.s.c., albowiem opłaty te nie zaliczają się do ciężarów koniecznych, które muszą zostać poniesione dla podstawowego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[M. T.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI