I ZPI 20/22

Sąd Najwyższy2023-06-30
SNinnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
pełnomocnik z urzęduimmunitet sędziowskiSąd NajwyższyIzba Dyscyplinarnaodpowiedzialność karna sędziówprawo karne procesowe

Sąd Najwyższy odmówił zwolnienia adwokata z funkcji pełnomocnika z urzędu oraz odmówił wyznaczenia nowego pełnomocnika, uznając brak wystarczających podstaw.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o zwolnienie pełnomocnika z urzędu oraz wniosek o wyznaczenie kolejnego pełnomocnika w sprawie dotyczącej uchylenia immunitetu sędziom. Odmówiono zwolnienia adwokat S. L. z funkcji pełnomocnika z urzędu, uznając, że jej deklaracja o braku kontaktu z klientem nie stanowi wystarczającej przesłanki. Podobnie odmówiono wyznaczenia nowego pełnomocnika, wskazując, że niezgodność stanowiska pełnomocnika z oczekiwaniami strony nie jest podstawą do zmiany, chyba że wykazano by nienależyte wypełnianie obowiązków.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek adwokat S. L. o zwolnienie jej z funkcji pełnomocnika z urzędu oraz wniosek wnioskodawcy X. Y. o wyznaczenie kolejnego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia obu wniosków. W uzasadnieniu wskazano, że wyznaczenie kolejnego pełnomocnika z urzędu byłoby uzasadnione jedynie w przypadku wykazania nienależytego wypełniania obowiązków przez dotychczasowego obrońcę, czego wnioskodawca nie udowodnił, mimo wezwania do sprecyzowania zarzutów. Podkreślono, że sama deklaracja o braku zaufania nie jest wystarczającą przesłanką do zwolnienia pełnomocnika. Odmówiono również zwolnienia adwokat S. L. z funkcji, stwierdzając, że utrudniony kontakt z klientem nie stoi na przeszkodzie zapoznaniu się z aktami sprawy i podjęciu czynności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sama deklaracja o braku kontaktu i zaufania nie jest wystarczającą przesłanką do zwolnienia pełnomocnika z urzędu, chyba że wykazano by nienależyte wypełnianie obowiązków.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że niezgodność stanowiska pełnomocnika z oczekiwaniami strony nie jest podstawą do zmiany pełnomocnika, a wyznaczenie kolejnego byłoby uzasadnione tylko w przypadku udowodnienia nienależytego wypełniania obowiązków. Wnioskodawca nie przedstawił takich dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa

Strony

NazwaTypRola
adw. S. L.innepełnomocnik z urzędu
X. Y.innewnioskodawca
I. P.innesędzia Sądu Okręgowego
M. Tinnesędzia Sądu Okręgowego
W. S.innesędzia Sądu Okręgowego

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 81 § § 2

Kodeks postępowania karnego

a contrario

Pomocnicze

u.p.u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Argumenty

Odrzucone argumenty

wniosek o zwolnienie pełnomocnika z urzędu z uwagi na brak kontaktu z klientem wniosek o wyznaczenie kolejnego pełnomocnika z urzędu z uwagi na brak zaufania i niezgodność stanowisk

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może wyznaczać kolejnych pełnomocników z urzędu aż do uzyskania przez stronę oczekiwanego przez niego efektu Sama deklaracja o braku zaufania i woli korzystania z pomocy innego pełnomocnika nie jest dostateczną przesłanką zwolnienia dotychczasowego pełnomocnika z urzędu

Skład orzekający

Jarosław Sobutka

prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej

Paweł Zubert

p.o. Przewodniczącego Wydziału II Izby Dyscyplinarnej

M. T

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o zwolnienie pełnomocnika z urzędu i wyznaczenie nowego, w szczególności w sprawach karnych i dotyczących immunitetów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku kontaktu z klientem i braku zaufania, a także postępowania przed Sądem Najwyższym w przedmiocie immunitetu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na interpretację przesłanek zwolnienia pełnomocnika z urzędu i wyznaczenia nowego, co jest częstym zagadnieniem w praktyce.

Kiedy sąd nie zgadza się na zmianę pełnomocnika z urzędu? Kluczowe zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZPI 20/22
ZARZĄDZENIE
Dnia 30 czerwca 2023 r.
Po rozpoznaniu wniosku adw. S. L. z 22 czerwca 2023 r.
‎
o zwolnienie jej z funkcji pełnomocnika z urzędu oraz wniosku X. Y.
‎
o wyznaczenie kolejnego pełnomocnika z urzędu do występowania w postępowaniu o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów Sądu Okręgowego […]: I. P., M. T. i W. S., w tym do podjęcia czynności procesowej w postaci sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie wskazanych sędziów do odpowiedzialności karnej,
na podstawie art. 81 § 2 k.p.k. a contrario w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. 2020.2072, t.j.)
1) odmówić zwolnienia adw. S. L. z funkcji pełnomocnika z urzędu;
2) odmówić wyznaczenia wnioskodawcy X. Y. kolejnego pełnomocnika z urzędu do występowania w postępowaniu
‎
o uchylenie immunitetu sędziom Sądu Okręgowego […]: I. P., M. T. i W. S., w tym do podjęcia czynności procesowej w postaci sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie ww. sędziów do odpowiedzialności karnej.
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z 2 czerwca 2022 r. SSN Jarosław Sobutka wykonujący obowiązki Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej, wyznaczył wnioskodawcy X. Y. pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat S. L., nr wpisu […] do występowania w postępowaniu o uchylenie immunitetu sędziom Sądu Okręgowego […]: I. P., M. T. i W. S., w tym do podjęcia czynności procesowej w postaci sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie ww. sędziów do odpowiedzialności karnej. Jednocześnie wydał wszelkie zarządzenia w celu umożliwienia kontaktu wnioskodawcy z ustanowionym pełnomocnikiem.
W dniu 8 lipca 2022 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo wnioskodawcy, żądające zmiany pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawca argumentował, że ustanowiona adwokat była już pełnomocnikiem pokrzywdzonego i została odwołana z wypowiedzeniem pełnomocnictwa w związku z rzekomymi rażącymi nieprawidłowościami i rzekomym deliktem dyscyplinarnym, jak również miała nie zwrócić bezpodstawnie pobranych środków finansowych (wniosek k. 72).
Pełniący obowiązki Przewodniczącego Wydziału II Izby Dyscyplinarnej SSN Paweł Zubert zwrócił się 13 lipca 2022 r. do wnioskodawcy o sprecyzowanie w terminie 7 dni, w jakim postępowaniu z jego udziałem pełnomocnikiem była adwokat S. L., o podanie sygnatury akt
‎
i organu prowadzącego, ponadto o wskazanie pod jaką sygnaturą i przez jaki organ było prowadzone postępowanie dotyczące deliktu dyscyplinarnego wspomnianej adwokat (zarządzenie k. 72).
W dniu 19 sierpnia 2022 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo wnioskodawcy, w którym stwierdził on, iż informacji w żądanym zakresie powinna udzielić ORA. Jego zdaniem, przesłanki zostały opisane
‎
w poprzednio przekazanym piśmie i stanowią wystarczającą podstawę do zmiany pełnomocnika z urzędu (pismo k. 77).
Pismem z 22 czerwca 2023 r. pełnomocnik z urzędu X. Y. – adw. S. L. wniosła o zwolnienie jej z funkcji pełnomocnika z urzędu z uwagi na fakt, że bez kontaktu z klientem w tego typu sprawie nie jest w stanie prawidłowo przeprowadzić postępowania ani sformułować wniosków (pismo k. 106).
Należy zważyć, co następuje.
Sąd Najwyższy nie uznał wniosków za uzasadnione.
W przypadku gdy wnioskodawca lub jego pełnomocnik złoży uzasadniony wniosek, prezes lub referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania sprawy może wyznaczyć nowego pełnomocnika w miejsce dotychczasowego. Jednak w sytuacji, gdy ma miejsce niezgodność stanowiska przedstawionego przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu
‎
z oczekiwaniami bądź poglądami oskarżonego, okoliczność ta nie może być podstawą wyznaczenia kolejnego pełnomocnika. Sąd nie może wyznaczać kolejnych pełnomocników z urzędu aż do uzyskania przez stronę oczekiwanego przez niego efektu (postanowienie SN z 30.11.2015 r., V KZ 50/15, Prok. i Pr. 2016/2, poz. 6).
Wyznaczenie kolejnego pełnomocnika z urzędu do wykonania tych samych czynności byłoby uzasadnione tylko wówczas, gdyby zostało wykazane (np. w postępowaniu dyscyplinarnym) nienależyte wypełnianie obowiązków przez dotychczas wyznaczonego obrońcę (postanowienie
‎
SN z 30.11.2015 r., V KZ 48/15, Prok. i Pr. 2016/2, poz. 5). O przedstawienie takich przesłanek zwrócił się do wnioskodawcy p.o. Przewodniczącego Wydziału II Izby Dyscyplinarnej, zarządzeniem z 13 lipca 2022 r. Wnioskodawca nie udzielił w tym zakresie żadnych wyjaśnień, co należy odczytać jako niespełnienie przesłanki należytego uzasadnienia wniosku. Sama deklaracja o braku zaufania i woli korzystania z pomocy innego pełnomocnika nie jest dostateczną przesłanką zwolnienia dotychczasowego pełnomocnika z urzędu z jego dotychczasowych obowiązków, i to nawet gdyby stanowiska pełnomocnika i wnioskodawcy były w tej materii zgodne – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie (postanowienie SN z 27.11.2014 r.,
‎
IV KK 351/14, LEX nr 1545168; K. Eichstaedt, uwaga do art. 81 [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany pod red.
‎
D. Świeckiego, LEX/el, 2023).
Nie zasługiwał na uwzględnienie także wniosek adw. S. L. o zwolnienie jej z funkcji pełnomocnika z urzędu. Utrudniony kontakt
‎
z klientem nie stoi na przeszkodzie z zapoznaniem się z aktami sprawy
‎
w siedzibie Sądu Najwyższego i podjęciu czynności na podstawie materiału dowodowego który akta zawierają.
[M. T]
[ł.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI