I ZO 85/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w postępowaniu dotyczącym oceny niezawisłości innego sędziego, uznając wniosek za niedopuszczalny z mocy ustawy.
Sędzia SSR M.S. złożyła wniosek o wyłączenie sędzi SN Małgorzaty Bednarek od udziału w sprawie dotyczącej zbadania wymogów niezawisłości sędziego SN Tomasza Demendeckiego. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niedopuszczalny, ponieważ sędzia Bednarek nie była zaangażowana w główne postępowanie, a jedynie wylosowana do sprawy oceny niezawisłości. W związku z tym postanowiono pozostawić wniosek bez rozpoznania.
Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał wniosek SSR M.S. z dnia 25 listopada 2022 r. o wyłączenie sędzi SN Małgorzaty Bednarek od udziału w rozpoznaniu wniosku dotyczącego zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego SN Tomasza Demendeckiego (sygn. akt I ZB 37/22). Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek o wyłączenie bez rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że sędzia Małgorzata Bednarek nie została wyznaczona do rozpoznania zażalenia, a jedynie wylosowana do sprawy oceny niezawisłości. Sąd podkreślił, że wniosek o wyłączenie sędziego z powodu okoliczności wskazanych w art. 41 § 1 k.p.k. jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy sędzia rozstrzyga w głównym nurcie postępowania. W przypadku postępowań dotyczących badania niezawisłości sędziego SN, wyłączenie wylosowanego sędziego jest możliwe tylko w ściśle określonych sytuacjach, takich jak istnienie przesłanek do wyłączenia z mocy prawa, zgłoszenie wniosku przez samego sędziego lub wszczęcie postępowania z urzędu. Ponieważ wniosek SSR M.S. nie spełniał tych warunków, został uznany za niedopuszczalny z mocy ustawy i pozostawiony bez rozpoznania na podstawie odpowiednich przepisów k.p.k. i ustawy o Sądzie Najwyższym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek jest niedopuszczalny z mocy ustawy, jeśli wnioskowany sędzia nie rozstrzyga w głównym nurcie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy sędzia bierze udział w rozstrzyganiu sprawy w jej głównym nurcie. W przypadku spraw dotyczących badania niezawisłości sędziego SN, wyłączenie wylosowanego sędziego jest możliwe tylko w ściśle określonych przypadkach, a nie na wniosek strony postępowania, jeśli sędzia nie jest bezpośrednio zaangażowany w rozstrzyganie meritum.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
pozostawić bez rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Małgorzata Bednarek | osoba_fizyczna | sędzia SN (wnioskowana o wyłączenie) |
| Tomasz Demendecki | osoba_fizyczna | sędzia SN (przedmiot oceny niezawisłości) |
Przepisy (5)
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego z powodu jego stronniczości lub braku niezawisłości.
k.p.k. art. 430 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Stosowany odpowiednio do rozstrzygania kwestii proceduralnych w sprawach nieuregulowanych wprost.
u.p.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Reguluje kwestie związane z postępowaniem przed sądami powszechnymi, w tym stosowanie przepisów k.p.k.
u.SN art. 10
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Dotyczy postępowania w przedmiocie badania wymogów niezawisłości lub bezstronności sędziego Sądu Najwyższego.
u.SN art. 29 § § 4 – 25
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Określa postępowanie w przedmiocie badania wymogów niezawisłości lub bezstronności sędziego Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia Małgorzata Bednarek nie rozstrzyga w głównym nurcie postępowania. Wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. jest niedopuszczalny, gdy sędzia nie jest bezpośrednio zaangażowany w meritum sprawy. Postępowanie w przedmiocie badania niezawisłości sędziego SN ma odrębne zasady dopuszczalności wyłączenia.
Odrzucone argumenty
Sędzia Małgorzata Bednarek powinna zostać wyłączona od udziału w sprawie z powodu potencjalnego braku niezawisłości lub bezstronności, mimo że została jedynie wylosowana do oceny tych wymogów.
Godne uwagi sformułowania
nie można zasadnie wywodzić, iż SSN Małgorzata Bednarek rozstrzyga w ,,głównym nurcie” postępowania nie dopuszczalności z mocy ustawy
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniach szczególnych, w tym w sprawach dotyczących oceny niezawisłości sędziów Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury badania niezawisłości sędziów SN i nie ma bezpośredniego zastosowania do standardowych wniosków o wyłączenie w postępowaniach cywilnych czy karnych, chyba że jako argument analogiczny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy procedury wyłączania sędziów w Sądzie Najwyższym, co jest istotne dla prawników zajmujących się praworządnością i funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości, ale może być zbyt techniczna dla szerszej publiczności.
“Kiedy sędzia nie może być wyłączony? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady oceny niezawisłości.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I ZO 85/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 20 lutego 2023 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w kwestii wniosku SSR M.S. z dnia 25 listopada 2022 r., w przedmiocie wyłączenia SSN Małgorzaty Bednarek od rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, który został zarejestrowany pod sygn. akt I ZB 37/22, postanowił : pozostawić bez rozpoznania wniosek o wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 37/22. UZASADNIENIE Pismem z dnia 25 listopada 2022 r. SSR M. S. wniosła, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k, o wyłączenie SSN Malgorzaty Bednarek od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, tj. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 37/22. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Poza sporem jest, w realiach niniejszej sprawy, że SSN Małgorzata Bednarek nie została wyznaczona do rozpoznania zażalenia SSR M. S., a tylko wylosowana do sprawy w przedmiocie zbadania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Tomasza Demendeckiego, któremu przydzielono rozpoznanie zażalenia SSR M. S. na uchwałę Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2022 r., sygn. akt ASDo 5/21, w części utrzymującej w mocy zwrócenie uwagi SSR M.S. w dniu 22 października 2021 r. przez Prezesa Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie (sprawa oznaczona sygnaturą II ZO 49/22). W świetle powyższego, nie można zasadnie wywodzić, iż SSN Małgorzata Bednarek rozstrzyga w ,,głównym nurcie” postępowania, a tylko w takim przypadku strona tego postępowania ma prawo złożyć wniosek o wyłączenie sędziego z powodu zaistnienia okoliczności o jakich mowa w art. 41 § 1 k.p.k. (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. akt SK 38/09, OTK-A 2010, nr 5, poz. 46, czy postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt V KK 195/04, z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II KK 52/09, z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt V KK 156/13). Oczywiście w postępowaniu w przedmiocie badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości lub bezstronności, określonym w art. 29 § 4 – 25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym – dalej powoływana jako u.SN, możliwe jest wyłączenie wylosowanego sędziego od udziału w rozpoznaniu takiej sprawy, lecz może to nastąpić gdy: 1) zachodzą okoliczności skutkujące wyłączeniem sędziego z mocy prawa ( iudex inhabilis ), lub 2) gdy żądanie wyłączenia (wniosek o wyłączenie) go od udziału w sprawie zgłosi wylosowany sędzia, albo 3) w wyniku wszczętego z urzędu postępowania o wyłączenie w sytuacji gdy nie dojdzie do ,,samowyłączenia” się wylosowanego sędziego (por. np. E. Skrętowicz, Iudex inhabilis i iudex suspectus w polskim procesie karnym, Lublin 1994, s. 70, R. Kmiecik, Tryb wyłączenia sędziego i prokuratora w kodeksie postępowania karnego, Prokuratura i Prawo, 1999, nr 11 – 12, s. 23, K. Papke – Olszauskas, Wyłączenie uczestników procesu karnego,Gdańsk 2007, s. 147 – 155 i s. 180 – 181). W tej sytuacji, wobec niedopuszczalności z mocy ustawy, zawartego w piśmie z dnia 25 listopada 2022 r. SSR M. S. wniosku o wyłączenie SSN Malgorzaty Bednarek od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, tj. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 37/22, na mocy stosowanego odpowiednio art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych i art. 10 u.SN, rozstrzygnięto jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI