I ZO 65/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziego Marka Siwka od udziału w sprawie dotyczącej sędziego X.Y. z powodu koleżeńskiej znajomości.
Sędzia Marek Siwek złożył oświadczenie o wyłączenie się od udziału w sprawie sygn. akt I ZO 32/23, dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego X.Y. Sędzia Siwek uzasadnił to osobistą znajomością i relacją koleżeńską z sędzią X.Y., co mogłoby budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy uznał te okoliczności za wystarczające do wyłączenia sędziego Siwka od rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał oświadczenie sędziego Marka Siwka z dnia 22 czerwca 2023 r. o podstawie jego wyłączenia od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 32/23. Sędzia Siwek wniósł o wyłączenie go od udziału w sprawie, wskazując na osobistą znajomość i relację koleżeńską z sędzią Sądu Najwyższego X. Y., którego sprawa dotyczyła. Sędzia X. Y. był przedmiotem postępowania dyscyplinarnego, a sprawa I ZO 32/23 dotyczyła zażalenia na postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego o odmowie wszczęcia tego postępowania. Sąd Najwyższy, analizując oświadczenie sędziego Siwka, uznał, że wskazana przez niego okoliczność – osobista znajomość ze stroną postępowania – może w odbiorze zewnętrznym wzbudzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Powołując się na przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 41 § 1 k.p.k.) oraz ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (art. 128 p.u.s.p.), Sąd Najwyższy stwierdził, że sygnalizowane przez autora oświadczenia okoliczności są tego rodzaju, że mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Marka Siwka od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 32/23.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, osobista znajomość sędziego z osobą, której dotyczy postępowanie, może w odbiorze zewnętrznym wzbudzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że nawet relacje koleżeńskie lub służbowe, jeśli mają osobisty charakter, mogą prowadzić do uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, co stanowi podstawę do jego wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
SSN Marek Siwek (jako wnioskodawca o wyłączenie)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| SSN Marek Siwek | osoba_fizyczna | sędzia składający oświadczenie o wyłączenie |
| SSN X. Y. | osoba_fizyczna | sędzia, którego dotyczy postępowanie dyscyplinarne |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
p.u.s.p. art. 128
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepisy o wyłączeniu sędziego stosuje się odpowiednio.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osobista znajomość sędziego z osobą, której dotyczy sprawa, może budzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
relacja koleżeńska uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym wzbudzić uzasadnioną wątpliwość co do pełnej bezstronności rozstrzygnięcia nawet stosunki wyłącznie służbowe mogą ze względu na osobistą znajomość oraz osobisty charakter kontaktów zostać uznane za stosunki tego rodzaju, że wywołają w odbiorze zewnętrznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów
Skład orzekający
Tomasz Demendecki
przewodniczący
Marek Siwek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wyłączenia sędziego z uwagi na osobiste relacje ze stroną postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN, ale zasady bezstronności są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie zasad bezstronności sędziowskiej i potencjalne konflikty interesów w środowisku sędziowskim, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych wymiarem sprawiedliwości.
“Czy koleżeńska znajomość może wyłączyć sędziego? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I ZO 65/23 POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki w sprawie dotyczącej sędziego Sądu Najwyższego X. Y., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 28 czerwca 2023 r. oświadczenia SSN Marka Siwka z 22 czerwca 2023 r. o podstawie jego wyłączenia od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZO 32/23 na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (dalej powoływana jako: p.u.s.p.) postanowił: wyłączyć SSN Marka Siwka od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 32/23. UZASADNIENIE W dniu 22 czerwca 2023 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) SSN Marek Siwek wniósł o wyłączenie go od udziału w sprawie sygn. akt I ZO 32/23. W uzasadnieniu złożonego oświadczenia wskazał, iż sędziego Sądu Najwyższego X. Y. zna osobiście i pozostaje z nim w relacji koleżeńskiej, co powoduje uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie o sygn. akt I ZO 32/23 , która dotyczy zażalenia na postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego z dnia 23 stycznia 2023 r., gdyż postanowienie to bezpośrednio dotyczy osoby sędziego X. Y., a ściślej istnienia podstaw do wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Analiza okoliczności przytoczonych w oświadczeniu sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka wykazała, iż stanowią one wystarczającą przesłankę do wyłączenia go od udziału w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I ZO 32/23. Na wstępie wskazać należy, iż żądanie sędziego nie stanowi wniosku o jego wyłączenie w sensie ścisłym, gdyż kodeks postępowania karnego czynności te określa odmiennie. Powyższe rozumieć należy bowiem jako oświadczenie wiedzy o podstawie wyłączenia z art. 41 § 1 k.p.k. (zob. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego . Tom I. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021). Sędzia wyznaczony do udziału w rozpoznaniu sprawy powinien bowiem powiadomić o okoliczności, która mogłaby uzasadniać jego wyłączenie na wniosek strony i stanowić podstawę ewentualnego zarzutu dotyczącego braku bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy. Ostateczna ocena i rozważenie konkretnej okoliczności za uzasadnioną podstawę wyłączenia nie należy jednak do informującego o jej zaistnieniu sędziego, lecz do weryfikującego jego oświadczenie sądu, który w trybie określonym w przepisie art. 42 k.p.k. dokonuje obiektywnej kontroli zasadności żądania sędziego w konkretnym układzie faktycznym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2011 roku, sygn. akt V KK 386/10, LEX nr 846185, wyrok Sądu Najwyższego z 29 lutego 2016 roku, sygn. akt SNO 82/15, LEX nr 2023791). Automatyczne wyłączenie od udziału w sprawie następuje natomiast jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności określonych w art. 40 k.p.k. W analizowanej sprawie żądanie w przedmiocie wyłączenia ze składu orzekającego SSN Marek Siwek sformułował na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., znajdującego to odpowiednie zastosowanie na kanwie niniejszego postępowania mocą art. 128 p.u.s.p. Zgodnie z treścią powyższego przepisu sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Składający oświadczenie podstawę do wyłączenia od orzekania upatrywał w łączącej go relacji o charakterze koleżeńskim. W ocenie Sądu Najwyższego wskazana przez oświadczającego okoliczność w postaci osobistej znajomości ze stroną postępowania prowadzonego pod sygn. akt I ZO 32/23 może w odbiorze zewnętrznego obserwatora wzbudzić uzasadnioną wątpliwość co do pełnej bezstronności rozstrzygnięcia. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, iż relacje zawodowe zasadniczo nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, jednakże „nawet stosunki wyłącznie służbowe mogą ze względu na osobistą znajomość oraz osobisty charakter kontaktów zostać uznane za stosunki tego rodzaju, że wywołają w odbiorze zewnętrznym uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 marca 2015 r., II UO 1/15, LEX nr 1806479). Powyższą ocenę wspiera nadto fakt, iż obawa istnienia wewnętrznej stronniczości została sformułowana przez składającego oświadczenie sędziego. Tym samym zasadnym jest przyjęcie, że sygnalizowane przez autora oświadczenia okoliczności są tego rodzaju, że mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności przy rozpoznawaniu z ażalenia na postanowienie Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko SSN X. Y. Zważając na powyższy układ sytuacyjny, obiektywnie mogący rzutować na bezstronność i niezawisłość sędziowską, koniecznym jest zatem wyłączenie SSN Marka Siwka od rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt I ZO 32/23. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [M. T.] [ł.n]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI