I ZO 64/24

Sąd Najwyższy2024-04-23
SNPracyprawo pracyWysokanajwyższy
sędziowie SNwyłączenie sędziegobezstronnośćwynagrodzenieKRSTKuchwała SNprawo pracy

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od udziału w sprawie dotyczącej sporu o wynagrodzenie między sędziami SN, ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności wynikające z odmiennej interpretacji statusu sędziów powołanych w nowym trybie.

Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie o wyrównanie wynagrodzenia między dwoma sędziami SN. Powódka wniosła o wyłączenie sędziego, wskazując na jego pisma sugerujące wątpliwości co do bezstronności z uwagi na odmienną interpretację statusu sędziów powołanych na wniosek nowej KRS. Sędzia przyznał, że podziela stanowisko uchwały połączonych izb SN, która jednak została uznana za niezgodną z Konstytucją przez TK. Sąd Najwyższy uznał, że głęboka różnica w interpretacji przepisów dotyczących statusu sędziów może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.

Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego rozpoznała wniosek sędzi Marii Szczepaniec o wyłączenie sędzi Barbary Skoczkowskiej od udziału w sprawie dotyczącej powództwa o zasądzenie kwoty 59 000 złotych tytułem wyrównania wynagrodzenia za lata 2021-2022. Powódka argumentowała, że pisma sędzi Skoczkowskiej, podpisane w oparciu o uchwałę połączonych izb SN z 2020 r., mogą budzić wątpliwości co do jej bezstronności. Sędzia Skoczkowska przyznała, że podziela stanowisko tej uchwały, która kwestionuje status sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie, co według niej prowadzi do nienależytej obsady sądu. Sąd Najwyższy zauważył, że istnieje głęboka różnica w interpretacji przepisów normujących status sędziów, a powódka powołuje się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający uchwałę połączonych izb SN za niezgodną z Konstytucją i prawem UE. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwości co do bezstronności są uzasadnione i postanowił wyłączyć sędzię Barbarę Skoczkowską od udziału w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Uzasadnienie

Głęboka różnica w interpretacji przepisów normujących status sędziów, wynikająca z odmiennych poglądów na kwestię powołania sędziów na wniosek nowej KRS oraz odwołanie się do uchwały SN uznanej przez TK za niezgodną z Konstytucją, może prowadzić do wniosku o istnieniu uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

Maria Szczepaniec

Strony

NazwaTypRola
Maria Szczepaniecosoba_fizycznapowódka
Sąd Najwyższyinstytucjapozwany
Barbara Skoczkowskaosoba_fizycznasędzia (wyłączony)

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.

Pomocnicze

Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 27a § § 1 pkt 3

Określa właściwość Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN do spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczących sędziów SN.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy sprzeczności składu sądu z przepisami prawa.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy nienależytej obsady sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie wątpliwości co do bezstronności sędziego z uwagi na jego stanowisko w sprawie statusu sędziów powołanych w nowym trybie. Odwołanie się do uchwały SN, która została uznana przez TK za niezgodną z Konstytucją.

Godne uwagi sformułowania

zachodzą tego rodzaju okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do Jej bezstronności prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczności składu tego sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 § 4 k.p.c. istnieje zatem głęboka różnica co do interpretacji przepisów normujących status sędziów naruszałoby zaufanie do wymiaru sprawiedliwości

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Maria Szczepaniec

wnioskodawca

Barbara Skoczkowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwestie wyłączenia sędziego w sprawach dotyczących sędziów SN, interpretacji statusu sędziów powołanych w nowym trybie oraz wpływu orzeczeń TK na postępowania sądowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów między sędziami SN i odmiennych interpretacji statusu sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy wewnętrznego sporu w Sądzie Najwyższym, który ujawnia głębokie podziały interpretacyjne dotyczące statusu sędziów i ich powoływania, co ma znaczenie dla praworządności i zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Sędzia SN wyłączony od rozstrzygania sporu o wynagrodzenie z powodu kontrowersji wokół powoływania sędziów.

Dane finansowe

WPS: 59 000 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZO 64/24
POSTANOWIENIE
Dnia 23 kwietnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Wiesław Kozielewicz
na posiedzeniu w dniu 23 kwietnia 2024 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
‎
w kwestii wniosku SSN Marii Szczepaniec z dnia 12 kwietnia 2024 r.,
‎
w przedmiocie wyłączenia SSN Barbary Skoczkowskiej od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze akt I ZPU 3/24, która dotyczy powództwa SSN Marii Szczepaniec przeciwko Sądowi Najwyższemu o zasądzenie kwoty 59 000 złotych tytułem wyrównania wynagrodzenia za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia
‎
31 grudnia 2022 r. wraz z ustawowymi odsetkami należnymi od dnia 28 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty,
postanowił:
na podstawie art. 49 § 1 k.p.c. wyłączyć SSN Barbarę Skoczkowską od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 3/24.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 27a
§ 1
pkt 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, do właściwości Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego należą sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczące sędziów Sadu Najwyższego. W dniu 18  stycznia 2024 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wpłynął pozew
SSN Marii Szczepaniec  przeciwko Sądowi Najwyższemu o zasądzenie kwoty 59 000 złotych tytułem wyrównania wynagrodzenia za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. wraz z ustawowymi odsetkami należnymi od dnia 28 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty. Sprawa ta została zarejestrowana w repertorium pod sygn.  akt
‎
I ZPU 3/24 i przydzielona do referatu SSN Barbarze Skoczkowskiej.
Wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2024 r., powódka  - SSN Maria Szczepaniec, powołując się na przepis art.49 § 1  k.p.c., wniosła o wyłączenie SSN Barbary Skoczkowskiej od udziału w rozpoznaniu sprawy sygn. akt I ZPU 3/24, gdyż
‎
z uwagi na treści pism, podpisanych przez SSN Barbarę Skoczkowską,
‎
i załączonych do wniosku o wyłączenie, zachodzą tego rodzaju okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do Jej bezstronności (pisma z dnia: 13 października 2021 r., 17  października 2022  r. oraz  z 20 grudnia 2023 r.).
SSN Barbra Skoczkowska w oświadczeniu z dnia 19 kwietnia 2024 r.,  przyznała, że podpisała pisma o których mowa we wniosku o wyłączenie, gdyż  podziela stanowisko wyrażone w uchwale
połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20, mającej moc zasady prawnej, nie kwestionuje statusu sędziów, a jedynie uważa, że
udział w składach Sądu Najwyższego sędziów powołanych na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej
‎
w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy
‎
o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, prowadzi do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczności składu tego sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Bezspornym jest, że SSN Barbara Skoczkowska, opierając się, między innymi, na treści
uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA
‎
I-4110-1/20, i przyjmując wiążący charakter  tej uchwały
inaczej, niż powódka SSN Maria Szczepaniec, postrzega skutki udziału w składach Sądu Najwyższego sędziów powołanych na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Powódka -  SSN Maria Szczepaniec z kolei, między innymi, powołuje się na
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20, który orzekł, że uchwała składu połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA  I-4110-1/20, jest niezgodna
z:
a)
art. 179, art.144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust.1, art. 45 ust.1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji RP,
b)
art. 2 i art.4 ust. 3 Traktatu o Unii
Europejskiej,
c)
art. 6 ust. 1 EKPCz
.
W realiach sprawy istnieje zatem  głęboka różnica co do interpretacji przepisów normujących status sędziów, a to może
‎
u zewnętrznego obserwatora postępowania w sprawie  o sygn. akt I ZPU 3/24, prowadzić do wniosku o istnieniu uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sądu rozstrzygającego w tej sprawie.  Wskazać należy, iż patrząc na proces wykładni  modelowo o błędnej wykładni można by  mówić wówczas gdyby istniało jedno ,,rzeczywiste”, ,,prawdziwe” rozumienie danego przepisu lub gdyby istniała tylko jedna powszechnie akceptowana ,,metoda dokonywania wykładni”. Trafnie
‎
w doktrynie podkreśla się, że w zależności od  teorii wykładni preferowanej przez podmiot dokonujący wykładni, proces interpretacji testu aktu prawnego (wykładni) może mieć różny przebieg, co niejednokrotnie wpływać będzie na treść wyinterpretowanej z tekstu prawnego normy. W polskiej nauce prawa sformułowano kilka znaczących teorii wykładni tekstu prawnego. Tytułem przykładu można wymienić tradycyjną koncepcję wykładni autorstwa profesora  Eugeniusza Waśkowskiego, konstrukcyjną koncepcję wykładni autorstwa profesora  Sawy Frydmana,  klaryfikacyjną koncepcję wykładni autorstwa profesora  Jerzego Wróblewskiego, semantyczno intencjonalną koncepcję wykładni autorstwa Jana Hertricha – Wolańskiego, derywacyjną koncepcję  wykładni autorstwa profesora  Macieja Zielińskiego, prawniczą koncepcję interpretacji humanistycznej autorstwa profesora Leszka Nowaka, komputacyjną koncepcję wykładni autorstwa profesora Franciszka Gizberta -  Studnickiego, poziomową koncepcję wykładni autorstwa profesora Ryszarda Sarkowicza, hermeneutyczną koncepcję wykładni autorstwa profesora Marka Zirik – Sadowskiego, czy argumentacyjną koncepcję wykładni autorstwa profesora Lecha Morawskiego (por. Ł. Pohl, Prawo karne. Wykład części ogólnej, Warszawa 2013,   s. 63 – 64).
W literaturze podnosi się, że nie ma sprzeczności w zdaniu, cyt. ,,sędzia był stroną we własnej sprawie i wydał w niej bezstronny wyrok”. Nie da się wykluczyć, że w takim wypadku rozstrzygnięcie sędziego byłoby obiektywne, jednak samo orzekanie przezeń w takim układzie faktycznym, dla postronnego obserwatora,
‎
a także z punktu widzenia strony, naruszałoby zaufanie do wymiaru sprawiedliwości (por. Z. Łyda, Bezstronność arbitra a zakaz ,,zainteresowania
‎
w sprawie”, Państwo i Prawo 1996, nr 2, s. 51 – 54).
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak
‎
w postanowieniu.
[M. T.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI