I ZO 63/22

Sąd Najwyższy2024-08-07
SNinneodpowiedzialność zawodowa sędziówWysokanajwyższy
sąd najwyższyniezawisłość sędziowskabezstronność sędziowskawyłączenie sędziegoodpowiedzialność zawodowaKRStest niezawisłości

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie sędziego Krzysztofa Wesołowskiego od rozpoznania sprawy dotyczącej niezawisłości i bezstronności sędziego Tomasza Demendeckiego, uznając, że okoliczności powołania sędziego Wesołowskiego nie są tożsame z tymi badanymi w odniesieniu do sędziego Demendeckiego.

Obrońca sędzi M.S. złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN Krzysztofa Wesołowskiego od udziału w sprawie dotyczącej zbadania niezawisłości i bezstronności sędziego SN Tomasza Demendeckiego. Argumentowano, że sędzia Wesołowski, powołany w podobnej procedurze, może być stronniczy. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że badanie niezawisłości i bezstronności na podstawie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym ma charakter zindywidualizowany i nie dotyczy ogólnych kwestii proceduralnych, a okoliczności powołania sędziego Wesołowskiego nie są tożsame z tymi badanymi w odniesieniu do sędziego Demendeckiego.

Wniosek obrońcy sędzi Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie M.S. dotyczył wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego Krzysztofa Wesołowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 31/22. Przedmiotem tej sprawy było zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego SN Tomasza Demendeckiego. Obrońca argumentował, że sędzia Wesołowski, powołany na stanowisko sędziego SN w procedurze, która obejmowała udział Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej z zastosowaniem art. 9a ustawy o KRS, może być nieobiektywny lub stronniczy w ocenie powołania sędziego Demendeckiego, ponieważ sam jest beneficjentem kwestionowanej procedury nominacyjnej. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, nie uwzględnił go. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, badanie niezawisłości i bezstronności sędziego SN ma charakter zindywidualizowany i odnosi się do konkretnych okoliczności towarzyszących powołaniu danego sędziego oraz jego postępowania po powołaniu, które mogą mieć wpływ na wynik konkretnej sprawy. Sąd podkreślił, że nie chodzi o generalną ocenę systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów, lecz o indywidualne okoliczności dotyczące konkretnego sędziego. W związku z tym, okoliczności badane w odniesieniu do sędziego Tomasza Demendeckiego nie mogą być uznane za tożsame z tymi dotyczącymi sędziego Krzysztofa Wesołowskiego. Rozstrzygnięcie w sprawie o sygn. akt I ZB 31/22 nie będzie dotyczyło bezpośrednio sędziego Wesołowskiego. W konsekwencji, wniosek obrońcy został uznany za pozbawiony merytorycznych podstaw.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia nie powinien zostać wyłączony, jeśli okoliczności jego powołania nie są tożsame z tymi badanymi w odniesieniu do innego sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że badanie niezawisłości i bezstronności na podstawie art. 29 § 5 u.SN ma charakter zindywidualizowany i dotyczy konkretnych okoliczności powołania danego sędziego oraz ich wpływu na wynik sprawy. Ogólne odwołania do systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów nie są wystarczające do wyłączenia sędziego. Okoliczności powołania sędziego Wesołowskiego nie są tożsame z tymi badanymi w odniesieniu do sędziego Demendeckiego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosek nie uwzględniony

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaobwiniona sędzia
Krzysztof Wesołowskiosoba_fizycznasędzia SN
Tomasz Demendeckiosoba_fizycznasędzia SN

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

u.SN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Badanie niezawisłości i bezstronności sędziego SN ma charakter zindywidualizowany i odnosi się do konkretnych okoliczności towarzyszących powołaniu danego sędziego oraz jego postępowania po powołaniu, które mogą mieć wpływ na wynik konkretnej sprawy. Nie obejmuje generalnej oceny systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów.

Pomocnicze

u.k.r.s. art. 9a

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Badanie niezawisłości i bezstronności na podstawie art. 29 § 5 u.SN ma charakter zindywidualizowany. Okoliczności powołania sędziego Wesołowskiego nie są tożsame z tymi badanymi w odniesieniu do sędziego Demendeckiego. Rozstrzygnięcie w sprawie o sygn. akt I ZB 31/22 nie będzie dotyczyło bezpośrednio sędziego Wesołowskiego.

Odrzucone argumenty

Sędzia Krzysztof Wesołowski powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie z uwagi na powołanie w tej samej procedurze, co sędzia Tomasz Demendecki, co rodzi poważne niebezpieczeństwo braku obiektywizmu lub stronniczości.

Godne uwagi sformułowania

zachodzi poważne niebezpieczeństwo, że ocena wpływu sposobu powołania SSN Tomasza Demendeckiego będzie nieobiektywna lub stronnicza nie sposób bowiem oczekiwać, że SSN Krzysztof Wesołowski będzie mógł dokonać rzetelnej i kompetentnej oceny uchybień popełnionych przy procedurze nominacyjnej w odniesieniu do SSN Tomasza Demendeckiego, w sytuacji, gdy sam jest bezpośrednim beneficjentem kwestionowanej w tym wniosku procedury przez okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego na tle art. 29 § 5 u.SN należy rozumieć nie okoliczności o charakterze generalnym, odwołujące się do systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów (...), lecz indywidualne okoliczności powołania, odnoszące się do konkretnego sędziego objętego wnioskiem o przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości i bezstronności.

Skład orzekający

Marek Siwek

przewodniczący

Krzysztof Wesołowski

członek

Tomasz Demendecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym dotyczącego przesłanek wyłączenia sędziego SN z powodu okoliczności towarzyszących jego powołaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji badania niezawisłości i bezstronności sędziego SN w kontekście procedury nominacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, a także interpretacji przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym, co jest istotne dla środowiska prawniczego.

Czy sędzia SN może być stronniczy, bo sam skorzystał z tej samej procedury nominacyjnej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZO 63/22
POSTANOWIENIE
Dnia 7 sierpnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
w sprawie obwinionej sędzi Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie
M. S.
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 7 sierpnia 2024 r.
wniosku obrońcy o wyłączenie SSN Krzysztofa Wesołowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 31/22
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
postanowił
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Obrońca obwinionej w piśmie z dnia 9 listopada 2022 r. sformułował wniosek o  wyłączenie SSN Krzysztofa Wesołowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy zarejestrowanej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt I ZB 31/22, której przedmiotem jest wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Tomasza Demendeckiego.
Obrońca wskazał, że we wskazanym wyżej wniosku o przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości i bezstronności zostały powołane okoliczności dotyczące powołania T. D. na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, koncentrujące się wokół kwestii związanych z udziałem w tej procedurze Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej z zastosowaniem art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2021 r. poz. 269 oraz z 2023 r. poz. 1615, zwanej dalej „u.k.r.s.”). Okoliczności te, zdaniem obrońcy, wprost i bezpośrednio dotyczą również SSN Krzysztofa Wesołowskiego. W tej sytuacji, z punktu widzenia strony postępowania, zachodzi poważne niebezpieczeństwo, że ocena wpływu sposobu powołania SSN Tomasza Demendeckiego będzie nieobiektywna lub stronnicza. Nie sposób bowiem oczekiwać, że SSN Krzysztof Wesołowski będzie mógł dokonać rzetelnej i kompetentnej oceny uchybień popełnionych przy procedurze nominacyjnej w odniesieniu do SSN Tomasza Demendeckiego, w sytuacji, gdy sam jest bezpośrednim beneficjentem kwestionowanej w tym wniosku procedury.
Jednocześnie obrońca zaznaczył, że nie wskazuje jako postawy wyłączenia SSN Krzysztofa Wesołowskiego wadliwości jego powołania na to stanowisko z rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej z zastosowaniem art. 9a u.k.r.s.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie jest zasadny.
Nieuzasadnione są wątpliwości obrońcy co do bezstronności SSN Krzysztofa Wesołowskiego, których źródeł obrońca upatruje w jego powołaniu na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w tej samej procedurze, w jakiej na stanowisko sędziowskie został powołany SSN Tomasz Demendecki, objęty postępowaniem o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności.
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 29 § 5 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2024 r. poz. 622) – zwanej dalej u.SN, dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego (lub sędziego delegowanego) wymogów niezawisłości i  bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. W postanowieniu z dnia 28 grudnia 2023 r., sygn. akt III CB 55/23, Sąd Najwyższy wskazał, że przez okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego na tle art. 29 § 5 u.SN należy rozumieć nie okoliczności o charakterze generalnym, odwołujące się do systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów (a zatem w istocie okoliczności dotyczące sposobu ich powołania), lecz indywidualne okoliczności powołania, odnoszące się do konkretnego sędziego objętego wnioskiem o  przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości i bezstronności (tak też Sąd Najwyższy w  postanowieniu z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt III CB 18/24). Z kolei w postanowieniu z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt III PUB 1/23, Sąd Najwyższy stwierdził, że  przedmiotem badania w trybie art. 29 § 5 u.SN jest dochowanie „wymogów” (standardu) niezawisłości i bezstronności w  kontekście konkretnej sprawy w tym sensie, iż ewentualne deficyty niezawisłości i  bezstronności mogą oddziaływać na wynik tej sprawy. Ścisły związek badania z konkretną sprawą potwierdza to, że powinno ono uwzględniać okoliczności dotyczące uprawnionego oraz charakteru sprawy. (…) przez okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego na tle art. 29 § 5 u.SN należy rozumieć nie okoliczności o charakterze generalnym, odwołujące się do systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów (a zatem w istocie okoliczności dotyczące sposobu ich powołania), lecz indywidualne okoliczności powołania, odnoszące się do konkretnego sędziego objętego wnioskiem o  przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości i   bezstronności.
W kontekście tak trafnie określonego przedmiotu postępowania w trybie art. 29 § 5 u.SN, który z powodów konstytucyjnych nie może obejmować oceny samego faktu powołania przez określony organ w określonej procedurze w kontekście cech bezstronności i niezależności, nie ulega wątpliwości, że w istocie w praktyce bardzo trudno będzie znaleźć sytuację, w której kilku sędziów będą dotyczyły te same okoliczności faktyczne związane z powołaniem, czy też postępowanie po powołaniu. Kryteria przewidziane w art. 29 § 5 u.SN są ściśle zindywidualizowane. W tym stanie rzeczy należy wskazać, że sytuacja poszczególnych sędziów rozumiana jako konkretne okoliczności towarzyszące procesowi nominacji oraz wpływ tych okoliczności na  niezawisłość sędziego w danej sprawie – ma charakter szczególny i jest różna o ile dotyczy różnych sędziów. Sam fakt otrzymania nominacji po wniosku Krajowej Rady Sądownictwa w  składzie ukształtowanym
z  zastosowaniem art. 9a
u.k.r.s. nie powoduje orzekania w  takiej samej jak własna sytuacji faktycznej, gdyż fakt ten pozostaje poza zakresem oceny dopuszczalnych w postępowaniu w trybie art. 29 § 5 u.SN.
Nie można zatem uznać, aby okoliczności badane w sprawie testu niezawisłości i  bezstronności dotyczące SSN Tomasza Demendeckiego, dotyczyły w równym stopniu SSN Krzysztofa Wesołowskiego, z natury rzeczy nie mogą to być bowiem (w świetlne zaprezentowanej wyżej wykładni art. 29 § 5 u.SN) okoliczności tożsame. Oczywiste jest przy tym, że  rozstrzygnięcie w sprawie o sygn. akt I ZB 31/22 nie będzie dotyczyło SSN Krzysztofa Wesołowskiego.
Konkludując, należy stwierdzić, że wniosek obrońcy o wyłączenie SSN Krzysztofa Wesołowskiego pozbawiony jest merytorycznych podstaw i dlatego Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[SOP]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI