I ZO 19/22

Sąd Najwyższy2022-10-05
SNinneorganizacja wymiaru sprawiedliwościŚrednianajwyższy
sąd najwyższyizba odpowiedzialności zawodowejwyłączenie sędziegotest niezawisłościbezstronnośćprawo procesowekpkustawa o SN

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wyłączenie sędziego Wiesława Kozielewicza od badania wymogów formalnych wniosku o przeprowadzenie testu niezawisłości sędziego Marka Siwka.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego Wiesława Kozielewicza od rozpoznania sprawy dotyczącej badania wymogów formalnych wniosku o przeprowadzenie testu niezawisłości sędziego Marka Siwka. Sąd uznał, że wniosek o wyłączenie nie jest zasadny, ponieważ dotyczy on jedynie etapu badania warunków formalnych wniosku, a nie merytorycznego rozpoznania sprawy. Podstawy wyłączenia sędziego, określone w art. 41 k.p.k., odnoszą się do sytuacji, gdy istnieje wątpliwość co do bezstronności sędziego w rozstrzyganiu istoty sprawy.

Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał wniosek sędzi A. N. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Wiesława Kozielewicza od rozpoznania sprawy w zakresie badania wymogów formalnych wniosku o przeprowadzenie testu niezawisłości sędziego Marka Siwka. Sąd uznał wniosek o wyłączenie za niezasadny. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że wyłączenie sędziego nie jest dowolne i musi być oparte na ustawowych podstawach, takich jak te określone w art. 41 k.p.k. (iudex suspectus), które dotyczą przesłanki bezstronności sędziego. Sąd podkreślił, że przepis ten ma na uwadze sytuację, gdy sprawa spełnia już warunki formalne i podlega rozpoznaniu co do jej istoty. W niniejszej sprawie zakres wniosku dotyczył jedynie sprawdzenia warunków formalnych wniosku o test niezawisłości, a nie merytorycznego rozpoznania sprawy. W związku z tym, ocena bezstronności sędziego Wiesława Kozielewicza w aspekcie badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego objętego wnioskiem (sędziego Marka Siwka) nie była uzasadniona na tym etapie. Ponadto, sąd wskazał, że organizacja wymiaru sprawiedliwości jest domeną prawa krajowego, a kontrola wstępna warunków formalnych wniosku o test niezawisłości odbywa się według polskiego prawa (art. 29 ustawy o Sądzie Najwyższym). W konsekwencji, sąd uznał za przedwczesne rozważanie wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego w takim przypadku nie jest zasadny.

Uzasadnienie

Zakres wniosku dotyczy tylko sprawdzenia warunków formalnych, a nie merytorycznego rozpoznania sprawy. Podstawy wyłączenia sędziego (art. 41 k.p.k.) odnoszą się do wątpliwości co do bezstronności w rozstrzyganiu istoty sprawy, a nie do wstępnej kontroli formalnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku o wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

Sędzia Wiesław Kozielewicz

Strony

NazwaTypRola
A. N.osoba_fizycznawnioskodawca
Wiesław Kozielewiczosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego (wnioskowany do wyłączenia)
Marek Siwekosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego (objęty wnioskiem o test niezawisłości)

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przesłanki bezstronności sędziego (iudex suspectus) w kontekście rozpoznania sprawy co do jej istoty, a nie wstępnej kontroli formalnej.

u.SN art. 29 § § 9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Dotyczy badania wymogów formalnych w trybie wniosku o przeprowadzenie testu niezawisłości sędziego.

Pomocnicze

u.SN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Określa, że wniosek może obejmować sędziego wylosowanego do składu rozpoznającego test niezawisłości innego sędziego.

u.SN art. 77 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Podstawa prawna postanowienia.

k.p.k. art. 30 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna postanowienia.

k.p.k. art. 40

Kodeks postępowania karnego

Wspomniany w kontekście bezwzględnych podstaw wyłączenia sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek dotyczy tylko badania wymogów formalnych, a nie merytorycznego rozpoznania sprawy. Podstawy wyłączenia sędziego (art. 41 k.p.k.) odnoszą się do wątpliwości co do bezstronności w rozstrzyganiu istoty sprawy. Organizacja wymiaru sprawiedliwości jest domeną prawa krajowego. Kontrola wstępna warunków formalnych odbywa się według prawa polskiego.

Godne uwagi sformułowania

wyłączenie sędziego nie jest dowolne w procedurze iudex suspectus przesłanka bezstronności sędziego nie kwestii merytorycznych związanych z rozpoznaniem sprawy organizacja wymiaru sprawiedliwości to domena prawa krajowego

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

przewodniczący

Wiesław Kozielewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w kontekście kontroli formalnej wniosków o test niezawisłości oraz stosowania prawa krajowego w sprawach organizacji wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury w Sądzie Najwyższym (Izba Odpowiedzialności Zawodowej) i wniosku o test niezawisłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z niezawisłością i bezstronnością sędziów, co jest tematem budzącym zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej publiczności.

Czy sędzia może być wyłączony od sprawdzenia formalności wniosku o test niezawisłości?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I ZO 19/22
POSTANOWIENIE
Dnia 5 października 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Korzeniowski
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
wniosku sędzi A. N. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Wiesława Kozielewicza,
postanowił
:
nie uwzględnić wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Wiesława Kozielewicza od rozpoznania sprawy w zakresie badania wymogów formalnych w trybie art. 29 § 9 ustawy z 8 grudnia 2017 r.
‎
o Sądzie Najwyższym wniosku z 12 września 2022 r.
‎
o przeprowadzenie testu niezawisłości sędziego Marka Siwka.
UZASADNIENIE
Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Wiesława Kozielewicza nie jest zasadny, gdyż wyłączenie sędziego nie jest dowolne w procedurze. Podstawy wyłączenia sędziego określa ustawa.
Wniosek odwołuje się do art. 41 k.p.k., co ma znaczenie, gdyż przepis ten ma na uwadze względną a nie bezwzględną (art. 40 k.p.k.) podstawę wyłączenia sędziego (
iudex suspectus
).
Chodzi w nim o przesłankę bezstronności sędziego w sprawie, a więc o ten etap postępowania, w którym sprawa spełnia już warunki formalne i podlega rozpoznaniu co do jej istoty, co obejmuje jej prowadzenie i merytoryczne rozstrzyganie przez uprawniony skład sędziowski.
Szereg zarzutów porównawczych wniosku oraz osadzonych w prawie unijnym i jego sądowej wykładni traci na znaczeniu z dwóch zasadniczych przyczyn.
Pierwsza wynika z tego, że zakres wniosku dotyczy tylko samego przyjęcia sprawy, czyli sprawdzenia jej warunków formalnych, a więc nie kwestii merytorycznych związanych z rozpoznaniem sprawy (testu niezawisłości). Wniosek może zatem obejmować sędziego wylosowanego do składu rozpoznającego test niezawisłości innego sędziego, czyli objętego wnioskiem na podstawie art. 29 § 5 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym.
Nie jest zatem uprawniona ocena bezstronności sędziego Wiesława Kozielewicza w aspekcie badania bezstronności z art. 41 § 1 k.p.k. w odniesieniu do materii zasadniczej sprawy, czyli badania
wymogów niezawisłości
‎
i bezstronności sędziego objętego wnioskiem.
Po wtóre organizacja wymiaru sprawiedliwości to domena prawa krajowego, co potwierdzają ostatnie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Kontrola wstępna warunków formalnych wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów (testu niezawisłości sędziego) odbywa się zatem według prawa polskiego – art. 29 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym.
Z tej przyczyny przedwczesne jest co najmniej wymaganie na tym etapie rozważenia potrzeby wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym.
Z tych motywów postanowiono jak w sentencji (
art. 41 § 1 k.p.k. w związku z art. 77 § 1 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym i art. 30 § 1 k.p.k.
).
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI