I ZO 60/23

Sąd Najwyższy2023-12-06
SNinneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższywyłączenie sędziegoKRSnowa KRSpostanowienieproceduraprawo ustrojowe

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wnioski o wyłączenie sędziów od udziału w sprawie, uznając je za niedopuszczalne z powodu braku wskazania konkretnego składu orzekającego.

Wnioskodawca M. J. złożył dwa wnioski o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od udziału w sprawie o sygn. akt I ZPU 4/22. Argumentacja wnioskodawcy opierała się na sposobie powołania sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w dniu 6 grudnia 2023 r., postanowił pozostawić oba wnioski bez rozpoznania.

Wnioskodawca M. J. złożył dwa pisma z wnioskami o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od udziału w sprawie o sygn. akt I ZPU 4/22. Pierwszy wniosek z dnia 22 kwietnia 2022 r. dotyczył wyłączenia 54 sędziów, a drugi z dnia 4 listopada 2022 r. obejmował 20 sędziów. Jako podstawę wyłączenia wnioskodawca wskazywał sposób powołania tych sędziów przez Krajową Radę Sądownictwa, która została ukształtowana na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając te wnioski na posiedzeniu w dniu 6 grudnia 2023 r., postanowił pozostawić je bez rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na stwierdzeniu, że polskie prawo procesowe nie przewiduje instytucji wyłączenia sędziego 'in abstracto', czyli w odniesieniu do sędziów, którzy potencjalnie mogliby zostać wyznaczeni do składu orzekającego. Wyłączenie jest dopuszczalne jedynie wobec konkretnej osoby już wyznaczonej do składu orzekającego w danej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, polskie prawo procesowe nie przewiduje instytucji wyłączenia sędziego 'in abstracto'. Wyłączenie dopuszczalne jest jedynie wobec konkretnej osoby, która została wyznaczona do składu orzekającego w danej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wnioski o wyłączenie sędziów były niedopuszczalne, ponieważ nie wskazano konkretnego składu orzekającego, a jedynie grupę sędziów, którzy potencjalnie mogliby zostać do sprawy wyznaczeni. Prawo procesowe wymaga, aby wniosek o wyłączenie dotyczył konkretnego sędziego już powołanego do składu orzekającego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie wniosków bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec wnioskodawcy)

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Instytucja wyłączenia sędziego dopuszczalna jest jedynie wobec konkretnej osoby wyznaczonej do składu orzekającego, a nie 'in abstracto'.

Pomocnicze

k.p. art. 68

Kodeks postępowania

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność wniosku o wyłączenie sędziego 'in abstracto' na gruncie polskiego prawa procesowego. Wniosek o wyłączenie musi dotyczyć konkretnego sędziego wyznaczonego do składu orzekającego, a nie grupy sędziów potencjalnie mogących orzekać.

Godne uwagi sformułowania

na gruncie obowiązującego w Polsce porządku prawnego, wniosek M. J. jest niedopuszczalny nie jest bowiem przewidziana instytucja wyłączenia sędziego in abstracto Wyłączenie sędziego dopuszczalne jest w odniesieniu do konkretnej osoby, która została wyznaczona do składu orzekającego w danej sprawie, a nie sędziego mogącego jedynie teoretycznie, w przyszłości zostać wyznaczonym do jej rozpoznania.

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady niedopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego 'in abstracto' w polskim postępowaniu cywilnym."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wniosków o wyłączenie sędziego w postępowaniu cywilnym (i analogicznie w innych postępowaniach, gdzie stosuje się podobne regulacje proceduralne).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do sądu i niezależnością sądownictwa, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i opinii publicznej.

Sąd Najwyższy: Czy można żądać wyłączenia sędziego, zanim jeszcze trafił do składu orzekającego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZO 60/23
POSTANOWIENIE
Dnia 6 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 6 grudnia 2023 r., bez udziału stron
wniosków M. J. zawartych w piśmie z dnia 22 kwietnia 2022 r. oraz
‎
w piśmie z dnia 4 listopada 2022 r. o wyłączenie SSN Marka Motuka i innych od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZPU 4/22
postanowił:
1.
wniosek z dnia 22 kwietnia 2022 r. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: SSN Małgorzaty Bednarek, SSN Leszka Bieleckiego, SSN Jacka Błaszczyka, SSN Antoniego Bojańczyka, SSN Leszka Boska, SSN Dariusza Czajkowskiego, SSN Pawła Czubika, SSN Tomasza Demendeckiego, SSN Marka Dobrowolskiego, SSN Jarosława Duś, SSN Jacka Greli, SSN Beaty Janiszewskiej, SSN Elżbiety Karskiej, SSN Macieja Kowalskiego, SSN Marcina Krajewskiego, SSN Pawła Księżaka, SSN Joanny Lemańskiej, SSN Marcina Łochowskiego, SSN Mariusza Łodko, SSN Jana Majchrowskiego, SSN Małgorzaty Manowskiej, SSN Joanny Misztal- Koneckiej, SSN Marka Motuka, SSN Oktawiana Nawrota, SSN Janusza Niczyporuka, SSN Piotra Niedzielaka, SSN Tomasza Przesławskiego, SSN Adama Redzika, SSN Adama Rocha, SSN Mirosława Sadowskiego, SSN Marka Siwka, SSN Jarosława Sobutki, SSN Ewy Stefańskiej, SSN Aleksandra Stępkowskiego, SSN Wojciecha Sycha, SSN Tomasza Szanciły, SSN Marii Szczepaniec, SSN Adama Tomczyńskiego, SSN Małgorzaty Wąsek-Wiaderek, SSN Krzysztofa Wesołowskiego, SSN Krzysztofa Wiaka, SSN Jacka Widło, SSN Pawła Wilińskiego, SSN Ryszarda Witkowskiego, SSN Jacka Wygody, SSN Konrada Wytrykowskiego, SSN Mariusza Załuckiego, SSN Kamila Zaradkiewicza, SSN Igora Zgolińskiego, SSN Pawła Zuberta oraz SSN Grzegorza Żmija od udziału w sprawie o sygn. akt I ZPU 4/22 pozostawić bez rozpoznania;
2. wniosek z dnia 4 listopada 2022 r. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego: SSN Małgorzaty Bednarek, SSN Leszka Bieleckiego, SSN Jacka Błaszczyka, SSN Antoniego Bojańczyka, SSN Leszka Boska, SSN Dariusza Czajkowskiego, SSN Pawła Czubika, SSN Romualda Dalewskiego, SSN Tomasza Demendeckiego, SSN Marka Dobrowolskiego, SSN Jarosława Duś, SSN Jacka Greli, SSN Beaty Janiszewskiej, SSN Zbigniewa Kapińskiego, SSN Elżbiety Karskiej, SSN Pawła Kołodziejskiego, SSN Macieja Kowalskiego, SSN Marcina Krajewskiego, SSN Pawła Księżaka oraz SSN Joanny Lemańskiej od udziału w sprawie o sygn. akt I ZPU 4/22 pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) wnioskodawca M. J. wniósł m.in. o wyłączenie od orzekania w sprawie o ustalenie na podstawie art. 68 k.p. (sygn. akt I ZPU 4/22) osób nominowanych przez tzw. nowa KRS, tj.
SSN Małgorzaty Bednarek, SSN Leszka Bieleckiego, SSN Jacka Błaszczyka, SSN Antoniego Bojańczyka, SSN Leszka Boska, SSN Dariusza Czajkowskiego, SSN Pawła Czubika, SSN Tomasza Demendeckiego, SSN Marka Dobrowolskiego, SSN Jarosława Duś, SSN Jacka Greli, SSN Beaty Janiszewskiej, SSN Elżbiety Karskiej, SSN Macieja Kowalskiego, SSN Marcina Krajewskiego, SSN Pawła Księżaka, SSN Joanny Lemańskiej,
SSN Marcina Łochowskiego, SSN Mariusza Łodko, SSN Jana Majchrowskiego, SSN Małgorzaty Manowskiej, SSN Joanny Misztal- Koneckiej, SSN Marka Motuka, SSN Oktawiana Nawrota, SSN Janusza Niczyporuka, SSN Piotra Niedzielaka, SSN Tomasza Przesławskiego, SSN Adama Redzika, SSN Adama Rocha, SSN Mirosława Sadowskiego, SSN Marka Siwka, SSN Jarosława Sobutki, SSN Ewy Stefańskiej, SSN Aleksandra Stępkowskiego, SSN Wojciecha Sycha, SSN Tomasza Szanciły, SSN Marii Szczepaniec, SSN Adama Tomczyńskiego, SSN Małgorzaty Wąsek-Wiaderek, SSN Krzysztofa Wesołowskiego, SSN Krzysztofa Wiaka, SSN Jacka Widło, SSN Pawła Wilińskiego, SSN Ryszarda Witkowskiego, SSN Jacka Wygody, SSN Konrada Wytrykowskiego, SSN Mariusza Załuckiego, SSN Kamila Zaradkiewicza, SSN Igora Zgolińskiego, SSN Pawła Zuberta oraz SSN Grzegorza Żmija.
Analiza argumentacji powołanej przez wnioskodawcę wskazuje, iż wnioskujący przyczyn uzasadniających zastosowanie instytucji wyłączenia upatruje w okoliczności, że ww. sędziowie SN zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3 ze zm.).
Z kolei, pismem z dnia 4 listopada 2022 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) wnioskodawca M. J. wniósł m.in. o wyłączenie w trybie art. 49 k.p.c. od orzekania w sprawie o ustalenie na podstawie art. 68 k.p. (sygn. akt I ZPU 4/22) SSN Małgorzaty Bednarek, SSN Leszka Bieleckiego, SSN Jacka Błaszczyka, SSN Antoniego Bojańczyka, SSN Leszka Boska, SSN Dariusza Czajkowskiego, SSN Pawła Czubika, SSN Romualda Dalewskiego, SSN Tomasza Demendeckiego, SSN Marka Dobrowolskiego, SSN Jarosława Duś, SSN Jacka Greli, SSN Beaty Janiszewskiej, SSN Zbigniewa Kapińskiego, SSN Elżbiety Karskiej, SSN Pawła Kołodziejskiego, SSN Macieja Kowalskiego, SSN Marcina Krajewskiego, SSN Pawła Księżaka oraz SSN Joanny Lemańskiej. Analiza argumentacji powołanej przez wnioskodawcę wskazuje, iż wnioskujący przyczyn uzasadniających zastosowanie instytucji wyłączenia upatruje w okoliczności, że ww. sędziowie SN zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3 ze zm.).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Sformułowane przez wnioskodawcę M. J. wnioski należało pozostawić bez rozpoznania
.
Wskazanie przez wnioskodawcę 54 sędziów Sądu Najwyższego nie mogło skutkować ich wyłączeniem od rozpoznania od udziału w sprawie o sygn. akt I ZPU 4/22. Należy podkreślić, że na gruncie obowiązującego w Polsce porządku prawnego, wniosek M. J. jest niedopuszczalny. W polskim prawie procesowym nie jest bowiem przewidziana instytucja wyłączenia sędziego
in abstracto.
Wyłączenie sędziego dopuszczalne jest w odniesieniu do konkretnej osoby, która została wyznaczona do składu orzekającego w danej sprawie, a nie sędziego mogącego jedynie teoretycznie, w przyszłości zostać wyznaczonym do jej rozpoznania.
Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[M. T.]
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI