I ZO 6/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu dla wnioskodawczyni w sprawie dotyczącej zezwolenia na pociągnięcie sędzi do odpowiedzialności karnej.
A. S. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi M. P. Prezes Izby Dyscyplinarnej odmówił, wskazując na brak statusu oskarżyciela publicznego lub subsydiarnego. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, utrzymał zarządzenie w mocy, podkreślając, że czyny zarzucane sędzi są ścigane z urzędu, a pokrzywdzona nie uzyskała statusu pozwalającego na wszczęcie postępowania w sprawie uchylenia immunitetu.
Sprawa dotyczyła zażalenia A. S. na zarządzenie Prezesa Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2022 r., sygn. akt DPI 60/21, w którym odmówiono wyznaczenia pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w G. - M. P. Wnioskodawczyni argumentowała, że zarządzenie jest niezgodne z przepisami Kodeksu postępowania karnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej (która przejęła kompetencje Izby Dyscyplinarnej na mocy ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r.), postanowił utrzymać zaskarżone zarządzenie w mocy. Uzasadnienie opierało się na kluczowym argumencie braku podstaw do ustanowienia pełnomocnika z urzędu, ponieważ czyny zarzucane sędzi miały charakter publicznoskargowy, a prokurator nie wniósł aktu oskarżenia, ani pokrzywdzona nie uzyskała statusu oskarżyciela posiłkowego. Dopiero skuteczne wniesienie aktu oskarżenia pozwala na wszczęcie postępowania w sprawie uchylenia sędziemu immunitetu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, pokrzywdzony nie posiada statusu uprawniającego do ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeśli czyny są ścigane z urzędu, a prokurator nie wniósł aktu oskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że czyny zarzucane sędzi miały charakter publicznoskargowy. Ponieważ prokurator nie wniósł aktu oskarżenia, a pokrzywdzona nie uzyskała statusu oskarżyciela posiłkowego, brak było podstaw do ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Dopiero skuteczne wniesienie aktu oskarżenia otwiera drogę do postępowania w sprawie uchylenia immunitetu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia
Strona wygrywająca
Prezes Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| M. P. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Rejonowego w G. |
| Prezes Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego | organ_państwowy | organ wydający zarządzenie |
Przepisy (10)
Główne
Ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 8 § 2
Pomocnicze
u.SN art. 10 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.SN art. 27a § 1 pkt 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
p.u.s.p. art. 128
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
p.u.s.p. art. 80 § 2a i 2b
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 466 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 425 § 2 i 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 53
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 87 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak statusu oskarżyciela publicznego lub subsydiarnego po stronie wnioskodawczyni. Czyn zarzucany sędzi ma charakter publicznoskargowy, ścigany z urzędu. Prokurator nie wniósł aktu oskarżenia. Skuteczne wniesienie aktu oskarżenia jest warunkiem wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia immunitetu.
Odrzucone argumenty
Zarzut niezgodności zarządzenia z art. 425 § 2 i § 3 k.p.k. łącznie z art. 53 k.p.k. i art. 87 § 1 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
Ażeby móc mówić o potrzebie ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla pokrzywdzonego, musi on mieć status oskarżyciela publicznego lub subsydiarnego. Czyn zarzucany przez pokrzywdzoną sędziemu mają charakter publicznoskargowy, a więc są ścigane z urzędu. Dopiero skutecznie wniesienie aktu oskarżenia pozwala na wszczęcie postępowania w sprawie uchylenia sędziemu immunitetu.
Skład orzekający
Marek Dobrowolski
przewodniczący
Jarosław Sobutka
inne
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawach o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej oraz statusu pokrzywdzonego w takich postępowaniach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku aktu oskarżenia i braku statusu oskarżyciela subsydiarnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy procedury pociągania sędziów do odpowiedzialności karnej i roli pokrzywdzonego, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem karnym i ustrojem sądów.
“Kiedy pokrzywdzony nie może liczyć na pełnomocnika z urzędu w sprawie przeciwko sędziemu?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I ZO 6/22 POSTANOWIENIE Dnia 5 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. zażalenia A. S. na zarządzenie Prezesa Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2022 r., sygn. akt DPI 60/21 w sprawie odmowy wyznaczenia pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i podpisania wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w G. - M. P., na podstawie art. 10 § 1 oraz art. 27a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r. poz. 1904 ze zm.) w związku z art. 128 oraz art. 80 § 2a i 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2020 r. poz. 2072 ze zw.) oraz art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 466 § 1 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Pismem, które wpłynęło do Sądu Najwyższego Izby Dyscyplinarnej w dniu 14 stycznia 2022 r. A. S. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w G. - M.P. Sędzia Sądu Najwyższego Jarosław Sobutka, wykonujący obowiązki Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej wydał w dniu 15 marca 2022 r. zarządzenie (sygn. akt DPI 60/21), w którym odmówił wyznaczenia A. S. pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w G. M. P., wyjaśniając, że A. S. nie posiada statusu oskarżyciela publicznego ani subsydiarnego w postępowaniu prowadzonym przeciwko sędzi M. P. Do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w dniu 7 kwietnia 2022 r. wpłynęło zażalenie pokrzywdzonej na ww. zarządzenie. Zaskarżyła ona rozstrzygnięcie w całości, cytując przepisy art. 425 § 2 i § 3 Kodeksu postępowania karnego, podnosząc jego niezgodność z art. 53 k.p.k. łącznie z art. 87 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje, Zarządzenie winno zostać utrzymane w mocy. W dniu 9 czerwca 2022 r. została uchwalona ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 14 czerwca 2022 r., poz. 1259), która weszła w życie w dniu 15 lipca 2022 r. Z dniem wejścia w życie tej ustawy zniesiono Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego, a utworzono Izbę Odpowiedzialności Zawodowej. Zgodnie z art. 8 ust. 2 powołanej ustawy sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia jej w życie należące do Izby Dyscyplinarnej przejmuje i prowadzi Izba Odpowiedzialności Zawodowej. Rozpatrywane zażalenie pokrzywdzonej na zarządzenie p.o. Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej nie mogło zostać uwzględnione. Zażalenie nie obaliło bowiem kluczowego argumentu podniesionego w ww. zarządzeniu, tj. braku podstaw do ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia i podpisania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Rejonowego w G. M. P. Czyny zarzucane przez pokrzywdzoną sędziemu mają charakter publicznoskargowy, a więc są ścigane z urzędu. Prokurator nie wniósł aktu oskarżenia z zarzutem popełnienia przez ww. sędzię czynu zabronionego. Pokrzywdzona A.S. nie uzyskała również statusu oskarżyciela posiłkowego. Natomiast dopiero skutecznie wniesienie aktu oskarżenia pozwala na wszczęcie postępowania w sprawie uchylenia sędziemu immunitetu. Reasumując, Sąd Najwyższy nie dostrzega żadnych merytorycznych podstaw, aby uwzględnić zażalenie wniesione na zarządzenie p.o. Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [SOP] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI