I ZO 56/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał wniosek prokuratora R.K. o wyłączenie sędziego SN Marka Dobrowolskiego od udziału w sprawie o sygn. akt I ZI 14/26. Prokurator argumentował, że powołanie sędziego Dobrowolskiego na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., rodzi uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności i może prowadzić do uznania sądu za nienależycie obsadzony. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności. Podkreślono, że wątpliwość ta musi mieć obiektywny charakter, możliwy do stwierdzenia przez rozsądnie oceniającą sytuację osobę, a nie wynikać jedynie z subiektywnego odczucia strony. Sąd zaznaczył, że sama podejrzliwość strony czy utrata wiary w bezstronność sędziego nie stanowi podstawy do wyłączenia. W analizowanej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził, że argumentacja wniosku miała charakter abstrakcyjny i nie zawierała konkretnych okoliczności, które podważałyby bezstronność sędziego Marka Dobrowolskiego w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy. Wnioskodawca nie wykazał, aby sędzia dokonał oceny sprawy przed jej rozpoznaniem lub wyrażał opinie świadczące o jego nastawieniu do sprawy lub uczestników postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie obiektywnego charakteru wątpliwości co do bezstronności sędziego i kryteriów wyłączenia.
Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia sędziego w postępowaniu karnym, ale zasady obiektywnej bezstronności mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy powołanie sędziego na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., stanowi uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. i uzasadnia jego wyłączenie od udziału w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo powołanie sędziego na stanowisko sędziego SN na wniosek KRS, ukształtowanej w trybie określonym ustawą z 2017 r., nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie z powodu braku bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi mieć obiektywny charakter, oparty na konkretnych okolicznościach związanych ze sprawą lub zachowaniem sędziego, a nie na abstrakcyjnych argumentach dotyczących sposobu powołania. Wnioskodawca nie wykazał żadnych konkretnych faktów świadczących o stronniczości sędziego w rozpoznawanej sprawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | organ_państwowy | wnioskodawca (prokurator) |
| Marek Dobrowolski | osoba_fizyczna | sędzia SN (wnioskowany o wyłączenie) |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wątpliwość ta musi istnieć obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym odczuciu strony.
Pomocnicze
Prawo o prokuraturze art. 171 § 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi mieć obiektywny charakter i nie może opierać się na subiektywnym odczuciu strony. • Argumentacja wniosku o wyłączenie sędziego miała charakter abstrakcyjny i nie wykazała konkretnych okoliczności świadczących o jego stronniczości w rozpoznawanej sprawie. • Sama okoliczność powołania sędziego na stanowisko SN na wniosek KRS ukształtowanej w nowym trybie nie jest wystarczająca do wyłączenia sędziego.
Odrzucone argumenty
Powołanie sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. narusza prawo do bezstronnego sądu i uzasadnia wyłączenie sędziego. • Sąd z udziałem sędziego powołanego w opisanym trybie jest sądem nienależycie obsadzonym.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadniona wątpliwość, o której mowa w art. 41 § 1 k.p.k. musi zatem istnieć obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym odczuciu strony składającej wniosek o wyłączenie. • Chodzi wszakże o wątpliwość, którą w oparciu o zaistniałą okoliczność mogłaby powziąć każda inna, rozsądnie oceniająca sytuację i nie zaangażowana w spór osoba. • Nie stanowi zarazem przyczyny wyłączenia sędziego sama podejrzliwość strony, czy też utrata wiary w bezstronność sędziego, wynikająca z jej subiektywnego odczucia. • Przez pojęcie bezstronności należy rozumieć obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i bezstronność w odbiorze zewnętrznym opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu.
Skład orzekający
Maria Szczepaniec
przewodniczący
Marek Dobrowolski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obiektywnego charakteru wątpliwości co do bezstronności sędziego i kryteriów wyłączenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia sędziego w postępowaniu karnym, ale zasady obiektywnej bezstronności mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad wymiaru sprawiedliwości - bezstronności i niezależności sądu, co jest zawsze istotne dla prawników i opinii publicznej, zwłaszcza w kontekście debat o sądownictwie.
“Czy sposób powołania sędziego SN podważa jego bezstronność? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.