Orzeczenie · 2025-03-04

I ZO 5/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-04
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarna sędziówWysokanajwyższy
sąd najwyższyodpowiedzialność zawodowawyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćkpkekpckrs

Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał wniosek sędziego Igora Zgolińskiego o wyłączenie go od udziału w sprawie o sygn. akt I ZB 3/25. Sprawa ta dotyczyła wniosku obrońcy o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędzi Marii Szczepaniec. Sędzia Zgoliński złożył wniosek o wyłączenie, wskazując, że sędzia Szczepaniec została wyznaczona do rozpoznania sprawy z jego powództwa przeciwko Sądowi Najwyższemu o zapłatę (sygn. akt I ZPU 16/24). Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, odwołując się do art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 EKPC. Podkreślono, że istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego obliguje do jego wyłączenia. Dodatkowo, sąd wskazał na kwestię nominacji sędziów Zgolińskiego i Szczepaniec na skutek rekomendacji KRS ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co mogłoby prowadzić do naruszenia prawa do sądu ustanowionego ustawą i uznania sądu za nienależycie obsadzony. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Igora Zgolińskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy I ZB 3/25.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na konflikt interesów i potencjalne naruszenie prawa do sądu w kontekście nominacji sędziowskich.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji w Sądzie Najwyższym i kwestii związanych z nominacjami sędziowskimi.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od udziału w sprawie ze względu na potencjalne wątpliwości co do jego bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że fakt, iż sędzia, od którego wyłączenia wnioskowano, jest stroną w innej sprawie przeciwko Sądowi Najwyższemu, w której sędzia badający jego bezstronność ma być członkiem składu orzekającego, może wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności.

Czy udział sędziego nominowanego w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności innych sędziów nominowanych w podobny sposób, może prowadzić do naruszenia prawa do sądu ustanowionego ustawą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, udział takiego sędziego może prowadzić do naruszenia prawa do sądu i uznania sądu za nienależycie obsadzony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na własne uchwały, wskazał, że udział sędziego nominowanego w składzie ukształtowanym przez przepisy budzące wątpliwości konstytucyjne, w sprawie dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności innych sędziów nominowanych w podobny sposób, może skutkować naruszeniem standardów konstytucyjnych i prawa do sądu ustanowionego ustawą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uwzględniono wniosek o wyłączenie
Strona wygrywająca
Igor Zgoliński

Strony

NazwaTypRola
Igor Zgolińskiosoba_fizycznawnioskodawca (sędzia)
Maria Szczepaniecosoba_fizycznasędzia (której dotyczy wniosek o wyłączenie)
Skarb Państwa – Sąd Najwyższyinstytucjastrona w innej sprawie (I ZPU 16/24)
obrońca obwinionej X.Y.innewnioskodawca
X.Y.osoba_fizycznaobwiniona

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazano na możliwość uznania sądu za nienależycie obsadzony w rozumieniu tego przepisu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego Igora Zgolińskiego z uwagi na jego powództwo przeciwko Sądowi Najwyższemu, w którym sędzia Maria Szczepaniec ma orzekać. • Potencjalne naruszenie prawa do sądu ustanowionego ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, w tym uznanie sądu za nienależycie obsadzony, w przypadku orzekania przez sędziego nominowanego w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności innych sędziów nominowanych w podobny sposób.

Godne uwagi sformułowania

istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • dla postronnego obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego • naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą • sąd z jego udziałem byłby sądem nienależycie obsadzonym • rażące naruszenie zakazu nemo iudex in causa sua

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

SSN

Igor Zgoliński

przewodniczący-sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Dariusz Pawłyszcze

członek

Adam Redzik

członek

Krzysztof Wiak

członek

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący

Marek Sławomir Molczyk

ławnik SN

Maria Szczepaniec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na konflikt interesów i potencjalne naruszenie prawa do sądu w kontekście nominacji sędziowskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w Sądzie Najwyższym i kwestii związanych z nominacjami sędziowskimi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy wewnętrznych mechanizmów Sądu Najwyższego i kwestii bezstronności sędziowskiej, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.

Sędzia SN sam złożył wniosek o wyłączenie. Powód? Konflikt interesów z innym sędzią SN.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst