I ZO 41/25

Sąd Najwyższy2025-04-23
SNinnepostępowanie karnenajwyższy
Sąd NajwyższyIzba Odpowiedzialności Zawodowejwyłączenie sędziegozawieszenie postępowanianiezawisłość sędziowskaTSUEk.p.k.

Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie wniosku o wyłączenie sędziego do czasu rozstrzygnięcia innej, powiązanej sprawy incydentalnej.

Sędzia Marek Siwek złożył wniosek o wyłączenie sędziego Jacka Błaszczyka od rozpoznania sprawy dotyczącej jego niezawisłości i bezstronności. Sprawa ta (sygn. akt I ZB 5/25) została wcześniej zawieszona do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE zagadnień prawnych. Sąd Najwyższy, powołując się na przepisy k.p.k. o zawieszeniu postępowania w przypadku długotrwałej przeszkody, postanowił zawiesić postępowanie w sprawie wniosku o wyłączenie sędziego do czasu podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie I ZB 5/25.

Sędzia SN Marek Siwek złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN Jacka Błaszczyka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 5/25. Sprawa ta dotyczyła zbadania spełnienia przez SSN Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności w innej sprawie dyscyplinarnej (sygn. akt I ZSK 8/24). Wniosek o wyłączenie sędziego Błaszczyka oparty był na jego wcześniejszym oświadczeniu kwestionującym prawidłowość powoływania sędziów SN na mocy obecnej ustawy o KRS. Postępowanie w sprawie I ZB 5/25 zostało już wcześniej zawieszone postanowieniem z dnia 4 lutego 2025 r. do czasu rozstrzygnięcia zagadnień prawnych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o wyłączenie sędziego, uznał, że zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania. Powołując się na art. 22 § 1 k.p.k. oraz orzecznictwo wskazujące, że wszczęcie procedur związanych z pytaniami do TSUE stanowi taką przeszkodę, Sąd Najwyższy postanowił zawiesić postępowanie w sprawie wniosku o wyłączenie sędziego do czasu podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie I ZB 5/25.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie w sprawie wniosku o wyłączenie sędziego powinno zostać zawieszone.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego stanowi postępowanie incydentalne, które powinno zostać zawieszone z uwagi na długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą jego prowadzenie. Taką przeszkodą jest zawieszenie postępowania głównego (sygn. akt I ZB 5/25) do czasu rozstrzygnięcia zagadnień prawnych przez TSUE.

Strony

NazwaTypRola
Marek Siwekosoba_fizycznawnioskodawca
Jacek Błaszczykosoba_fizycznasędzia (wnioskowany o wyłączenie)
X.Y.osoba_fizycznaobwiniony prokurator
Sąd Najwyższyinstytucjaorgan orzekający

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 22 § 1

Kodeks postępowania karnego

Postępowanie zawiesza się, jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, na czas trwania przeszkody.

Pomocnicze

k.p.k. art. 22 § 3

Kodeks postępowania karnego

Wskazano na konieczność zawieszenia postępowania incydentalnego w związku z zawieszeniem postępowania głównego.

u.SN art. 29 § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Dotyczy wniosku obwinionego prokuratora o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności.

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniosku o wyłączenie sędziego.

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wniosku o wyłączenie sędziego.

Konst. RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Skład orzekający

Paweł Wojciechowski

przewodniczący

Marek Siwek

wnioskodawca

Jacek Błaszczyk

sędzia

Tomasz Szanciło

przewodniczący

Andrzej Tomczyk

członek

Karol Weitz

członek

Ewa Stefańska

członek

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZO 41/25
POSTANOWIENIE
Dnia 23 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wojciechowski
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 23 kwietnia 2025 r.
wniosku sędziego SN Marka Siwka z dnia 26 lutego 2025 r. o wyłączenie SSN Jacka Błaszczyka od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 5/25
z urzędu kwestii zawieszenia postępowania
na podstawie art. 22 § 1 k.p.k.
postanowił:
zawiesić postępowanie z wniosku SSN Marka Siwka o wyłączenie sędziego na czas trwania zawieszenia postępowania w sprawie o sygn. akt I ZB 5/25.
UZASADNIENIE
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego dla […] okręgu regionalnego złożył do Sądu Najwyższego wniosek z dnia 14 października 2024 r., sygn. akt […], o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej przeciwko prokuratorowi Prokuratury Okręgowej w C. X.Y. Sprawa ta została zarejestrowana w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygn. I ZSK 8/24, a sędzią sprawozdawcą został wyznaczony w dniu 17 grudnia 2024 r. sędzia SN Marek Siwek.
Pismem z dnia 12 stycznia 2025 r. obwiniony prokuratora X.Y. wniósł w trybie art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, o zbadanie spełnienia przez SSN Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Sprawa ta została zarejestrowana w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygn. akt I ZB 5/25 zaś do jej rozpoznania zostali wylosowani sędziowie Sądu Najwyższego w osobach: Tomasz Szanciło (przewodniczący), Jacek Błaszczyk (sprawozdawca), Andrzej Tomczyk, Karol Weitz i Ewa Stefańska.
Postanowieniem z dnia 4 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie o sygn. akt I ZB 5/25, a dotyczącej zbadania spełnienia przez SSN Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. akt I ZSK 8/24 do czasu
rozstrzygnięcia zagadnień prawnych przedstawionych postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt III CB 40/23, Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej
.
Pismem z dnia 26 lutego 2025 r. sędzia SN Marek Siwek wniósł na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., o wyłączenie SSN Jacka Błaszczyka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 5/25. Analiza argumentacji powołanej przez wnioskodawcę wskazuje, iż wnioskujący przyczyn uzasadniających zastosowanie instytucji określonej w art. 41 § 1 k.p.k., upatruje w okoliczności, że SSN Jacek Błaszczyk podpisał się pod oświadczeniem z dnia 17 października 2022 r., w którym wskazał przede wszystkim, że orzeczenia wydane przez osoby powołane na urząd sędziego SN w trybie przewidzianym obecnie obowiązującą ustawą o KRS obarczone są wadą prawną, a także naruszają prawo do sądu, w związku z czym odmawia orzekania z osobami powołanymi do SN w takiej procedurze. Nadto, procedura ta wprost została określona przez SSN Jacka Błaszczyka w powołanym oświadczeniu jako wadliwa, a jej skutkiem jest m.in. naruszenie prawa obywatela do sądu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przedmiotowe postępowanie należało zawiesić.
Zgodnie z treścią art. 22 § 1 k.p.k., postępowanie zawiesza się, jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, na czas trwania przeszkody. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się natomiast, że powyższe kryterium spełnia także wszczęcie procedur związanych ze zwróceniem się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego lub  z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob.
np. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2021 r., I NWW 12/21). Zastosowanie instytucji zawieszenia dopuszczalne jest nie tylko w sytuacjach wskazanych w tym przepisie, ale także wtedy, gdy sąd na mocy art. 193 Konstytucji RP wystąpi do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Do przyczyn umożliwiających zawieszenie postępowania należy zaliczyć również wystąpienie przez sąd polski w trybie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 23 kwietnia 2024 r., I ZO 139/24; z 7 kwietnia 2025 r., I ZO 28/25). Należy zwrócić uwagę, iż wniosek o wyłączenie sędziego w sprawie I ZB 5/25 został złożony już po zawieszeniu tego postępowania.
Mając na uwadze powyższe rozważania
oraz treść art. 22 § 3 k.p.k., wskazać należy, że z układu procesowego rysującego się w niniejszej sprawie wynika, że w niniejszym postępowaniu incydentalnym, a dotyczącym wniosku SSN Marka Siwka o wyłączenie sędziego ze składu sądu procedującego w postępowaniu w sprawie wniosku w przedmiocie jego testu niezawisłości (sygn. akt I ZB 5/25), który został wyznaczony do rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZSK 8/24, konieczne stało się zawieszenie przedmiotowego postępowania z uwagi na długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą jego prowadzenie, do czasu podjęcia zawieszonego postepowania w sprawie I ZB 5/25.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[M. T.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI