I ZO 38/23

Sąd Najwyższy2024-01-18
SNinnepostępowanie dyscyplinarneŚrednianajwyższy
radca prawnyodpowiedzialność dyscyplinarnawznowienie postępowaniaSąd Najwyższyniedopuszczalnośćzarządzenie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, uznając go za niedopuszczalny z mocy ustawy.

Radca prawny L.J. złożył wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem o karze nagany i zakazie patronatu. Wniosek dotyczył zarządzenia Sądu Najwyższego o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości sędziego. Sąd Najwyższy uznał, że zarządzenie to nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania, a zatem wniosek jest niedopuszczalny.

Radca prawny L.J. został uznany za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, za co wymierzono mu karę nagany oraz zakaz wykonywania patronatu na 5 lat. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny. Następnie L.J. złożył wniosek o wznowienie postępowania, który został odrzucony z powodu braków formalnych. Po kolejnych krokach proceduralnych, w tym wniosku o zbadanie niezawisłości sędziego, wpłynął wniosek o wznowienie postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy, analizując akta sprawy, stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny z mocy ustawy, ponieważ zarządzenie o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości sędziego nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących nieważności zarządzenia i popełnienia przestępstwa, wskazując na brak podstaw do ich uwzględnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie takie nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania, a zatem wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny z mocy ustawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że instytucja wznowienia postępowania dotyczy nadzwyczajnych środków zaskarżenia i może być uruchomiona tylko na podstawie ściśle określonych przesłanek ustawowych. Zarządzenie o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości sędziego nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie sądowe, a jedynie kwestią uboczną, dlatego nie podlega postępowaniu wznowieniowemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
L.J.osoba_fizycznaobwiniony

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 540

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 § a contrario

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 545 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 541 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

u.r.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa o radcach prawnych

Kodeks Etyki Radców Prawnych art. 6

Kodeks Etyki Radców Prawnych art. 50 § ust. 1

u.SN art. 29 § § 9

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 29 § § 10

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 94 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 94 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 128 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarządzenie o odrzuceniu wniosku o zbadanie niezawisłości sędziego nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu przepisów o wznowieniu postępowania. Wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny z mocy ustawy.

Odrzucone argumenty

Zarządzenie z dnia 21 lutego 2023 r. jest bezwzględnie nieważne, ponieważ nie wiadomo przez jakiego sędziego zostało wydane. Zarządzenie zostało wydane w warunkach popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 235 k.k.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Zarządzenie z dnia 21 lutego 2023r. w sprawie I ZB 26/23 [...] nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu przepisów Rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego, albowiem kończy ono wyłącznie postępowanie dotyczące kwestii ubocznej. Niemniej jednak, radca prawny winien zdawać sobie sprawę, że orzeczenia i zarządzenia, zgodnie z treścią art. 128 § 1 k.p.k. doręcza się w uwierzytelnionych odpisach, jeżeli ustawa nakazuje ich doręczenie i taki błąd jaki wystąpił w tej sprawie nie powoduje automatycznie wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, czy jak wskazuje wnioskodawca bezwzględnej nieważności.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

sprawozdawca

Marek Motuk

inne

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w sprawach dyscyplinarnych oraz charakteru zarządzeń Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych z prawem do wznowienia postępowania i charakterem zarządzeń sądowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie dyscyplinarnym i procesowym.

Kiedy wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny z mocy ustawy? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZO 38/23
ZARZĄDZENIE
Dnia 18 stycznia 2024 r.
SSN Barbary Skoczkowskiej z dnia 18 stycznia 2024 r.
na podstawie art. 540 k.p.k.
a contrario
w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i z art. 429 § 1 k.p.k. odmówić przyjęcia wniosku radcy prawnego L.J. o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. I ZB 26/23 jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.
UZASADNIENIE
Radca prawny L. J. orzeczeniem Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych […] z dnia 23 sierpnia 2021 r., w sprawie o sygn. […], został uznany za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego z art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w zw. z art. 6 i art. 50 ust. 1 Kodeksu Etyki Radców Prawnych i za ten czyn została mu wymierzona kara nagany oraz zakaz wykonywania patronatu na czas 5 lat (k. 83-84). Odwołanie od powyższego orzeczenia złożył L. J. wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania względnie o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez jego uniewinnienie (k. 134-137). Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie orzeczeniem z dnia 28 marca 2022 r., sygn. akt […] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie, zaś kosztami postępowania odwoławczego w kwocie 1800 zł obciążył obwinionego (k. 171).
Pismem z dnia 30 marca 2022 r. L. J. złożył wniosek o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania dyscyplinarnego o sygn. […] oraz o jego umorzenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wyższego Sądu Dyscyplinarnego obwiniony został wezwany do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku (k. 194). Z uwagi na to, że w wyznaczonym terminie nie nastąpiło uzupełnienie wniosku, Przewodniczący Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2022 r. odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowanie (k. 211-213). Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył pismem z dnia 9 sierpnia 2022 r. L. J. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych celem dalszego jej prowadzenia (k. 227). Powyższe zażalenie zostało przekazane do rozpoznania Sądowi Najwyższemu, zarejestrowane pod sygn. akt II ZO 3/23 i przydzielone do referatu SSN Krzysztofowi Starykowi .
Pismem z dnia 16 lutego 2023 r. L. J. wniósł o zbadanie spełnienia przez SSN Krzysztofa Staryka wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego w sprawie o sygn. akt II ZO 3/23. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. I ZB 26/23. Zarządzeniem z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. akt I ZB 26/23, działający z upoważnienia Prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej SSN Marek Motuk odrzucił wniosek L. J. o zbadanie spełnienia przez SSN Krzysztofa Staryka wymogów niezawisłości i bezstronności, albowiem nie zawierał on wymaganych ustawą elementów konstrukcyjnych i zarazem konstytutywnych, co spowodowało konieczność jego odrzucenia bez wzywania strony do usunięcia braków formalnych zgodnie z treścią art. 29 § 9 pkt 1 i 2 w zw. z art. 29 § 10 zdanie pierwsze ustawy o Sądzie Najwyższym z dnia z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz.U.2023.1093 ze zm.).  Odpis zarządzenia, wraz z pouczeniem, iż nie przysługuje na nie zażalenie, został doręczony L. J. w dniu 14 marca 2023 r. (k. 8 i 12).
W dniu 27 marca 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek L. J. o wznowienie postępowania zażaleniowego w sprawie o sygn. akt I ZB 26/23. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazał on, że
zarządzenie z dnia 21 lutego 2023 r. jest bezwzględnie nieważne albowiem nie wiadomo przez jakiego sędziego zostało wydane oraz zostało wydane w warunkach popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 235 k.k.
Po analizie akt sprawy, należy stwierdzić, że wniosek L. J. jest niedopuszczalny z mocy ustawy.  Instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie (art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k.).
Zarządzenie z dnia 21 lutego 2023r. w sprawie I ZB 26/23 o odrzuceniu wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Krzysztofa Staryka wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego w sprawie o sygn. akt II ZO 3/23, nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu przepisów Rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego, albowiem kończy ono wyłącznie postępowanie dotyczące kwestii ubocznej. Wznowienie postępowania zakończonego takim orzeczeniem nie jest więc możliwe ani na wniosek, ani z urzędu, a więc przedmiotowe zarządzenie w ogóle nie podlega postępowaniu wznowieniowemu.  Należało w takiej sytuacji odmówić przyjęcia wniosku radcy prawnego L. J. jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.
Na marginesie wskazać należy, że w niniejszej sprawie skarżący sformułował niejako dwie podstawy, które - w jego ocenie - uzasadniały wznowienie postępowania. Pierwszą z nich wiązał z faktem, iż zarządzenie Sądu Najwyższego dnia 21 lutego 2023 r. o odrzuceniu wniosku w sprawie I ZB 26/23 obarczone jest – jego zdaniem – wadą stanowiącą bezwzględną przyczynę odwoławczą, a to dlatego, że z treści doręczonego mu odpisu zarządzenia nie wynika, przez kogo zostało sporządzone. Odnosząc się do tej kwestii należy wskazać, że w istocie rację ma skarżący, iż z treści doręczonego mu odpisu zarządzenia kwestia ta nie wynika, niemniej jednak uchybienie to nie stanowi obrazy przepisu art. 439 k.p.k. Elementy składowe zarządzenia określone zostały, poprzez zawarte w art. 94 § 2 k.p.k. odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisu art. 94 § 1 k.p.k. dotyczącego postanowienia. Analiza treści oryginału zaskarżonego zarządzenia, które znajduje się w aktach o sygn. I ZB 26/23, k. 8 wskazuje, że spełnia ono wszystkie ustawowe wymagania, w tym zawiera nie tylko wskazanie, iż zostało ono wydane przez SSN Marka Motuka, ale także jego podpis oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia i uzasadnienie, które z uwagi na to, że jest jasne i wyczerpujące, pozwala na merytoryczną ocenę zarządzenia i stwierdzenie, że jest ono wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Podkreślić należy, że odpis zarządzenia winien również zawierać informację, kto wydał zarządzenie.  Niemniej jednak, radca prawny winien zdawać sobie sprawę, że orzeczenia i zarządzenia, zgodnie z treścią art. 128 § 1 k.p.k. doręcza się w uwierzytelnionych odpisach, jeżeli ustawa nakazuje ich doręczenie i taki błąd jaki wystąpił w tej sprawie nie powoduje automatycznie wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, czy jak wskazuje wnioskodawca bezwzględnej nieważności.
Odnosząc się do drugiej wskazanej podstawy wznowieniowej wydaje się jedynie konieczne zauważenie, że zgodnie z art. 541 § 1 k.p.k., aby uznać iż w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, czyn taki musi być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym.
W tej sytuacji zarządzono, jak na wstępie.
[M. T.]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI