I ZO 30/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziego Pawła Księżaka od udziału w sprawie dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności innego sędziego, uznając zasadność jego wniosku.
Sędzia Paweł Księżak złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie dotyczącej zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Tomasza Demendeckiego. Sąd Najwyższy, rozpatrując ten wniosek, uznał, że istnieją wystarczające okoliczności, które mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego Księżaka w tej konkretnej sprawie, co uzasadnia jego wyłączenie.
Sędzia Sądu Najwyższego Paweł Księżak złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w postępowaniu dotyczącym oceny wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Tomasza Demendeckiego (sygn. akt I ZB 51/23). Sędzia Księżak powołał się na orzecznictwo ETPCz i TSUE. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, odwołał się do przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym regulujących postępowanie w przedmiocie badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego. Stwierdził, że możliwe jest wyłączenie sędziego na jego własne żądanie, gdy istnieją okoliczności, które dla postronnego obserwatora mogą budzić wątpliwości co do bezstronności. W ocenie Sądu Najwyższego, powody wskazane przez sędziego Księżaka uzasadniały jego wyłączenie od udziału w sprawie, co zostało uwzględnione w postanowieniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia może zostać wyłączony od udziału w postępowaniu dotyczącym oceny wymogów niezawisłości i bezstronności innego sędziego na własny wniosek, jeśli istnieją okoliczności, które dla postronnego obserwatora mogą budzić wątpliwości co do jego bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że postępowanie w przedmiocie badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego SN dopuszcza wyłączenie sędziego na jego własne żądanie. Kluczowa jest ocena, czy dla hipotetycznego rozsądnego obserwatora istnieją wystarczające okoliczności budzące wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
SSN Paweł Księżak
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| SSN Paweł Księżak | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| SSN Tomasz Demendecki | osoba_fizyczna | sędzia, którego dotyczy wniosek |
Przepisy (2)
Główne
u.SN art. 29 § § 4 – 25
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy regulujące postępowanie w przedmiocie badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie okoliczności, które dla postronnego obserwatora mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. Możliwość wyłączenia sędziego na jego własne żądanie w postępowaniu o ocenę niezawisłości i bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
hipotetyczny rozsądny obserwator, świadomy stanu psycho – emocjonalno – duchowego danego sędziego, byłby gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
Prezes SN
Paweł Księżak
wnioskodawca
Tomasz Demendecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Procedura wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących oceny niezawisłości i bezstronności, znaczenie perspektywy postronnego obserwatora."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania w Sądzie Najwyższym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy wewnętrznych procedur Sądu Najwyższego i kwestii niezawisłości sędziowskiej, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych praworządnością.
“Sędzia SN sam prosi o wyłączenie. Kluczowe znaczenie ma opinia postronnego obserwatora.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I ZO 30/24 POSTANOWIENIE Dnia 7 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 7 marca 2024 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w kwestii wniosku SSN Pawła Księżaka z dnia 6 lutego 2024 r., w przedmiocie wyłączenia go od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, który został zarejestrowany pod sygn. akt I ZB 51/23 postanowił: wyłączyć SSN Pawła Księżaka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 51/23. UZASADNIENIE Pismem z dnia 6 lutego 2024 r. SSN Paweł Księżak wniósł, powołując się między innymi na: wyrok ETPCz Wałęsa przeciwko Polsce z dnia 23 listopada 2023 r. i wyrok TSUE z dnia 21 grudnia 2023 r., C – 718/21, o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, tj. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 51/23. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W postępowaniu w przedmiocie badania spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości lub bezstronności, określonym w art. 29 § 4 – 25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, możliwe jest wyłączenie wylosowanego sędziego od udziału w rozpoznaniu takiej sprawy. Może to nastąpić, gdy: 1) zachodzą okoliczności skutkujące wyłączeniem sędziego z mocy prawa ( iudex inhabilis ), lub 2) gdy wniosek o wyłączenie złoży strona wskazując na zaistnienie okoliczności o których mowa w art. 41 § 1 k.p.k. – por. mająca moc zasady prawnej uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt I KZP 22/22, albo 3) gdy żądanie wyłączenia (wniosek o wyłączenie) go od udziału w sprawie zgłosi wylosowany sędzia, a także 4) w wyniku wszczętego z urzędu postępowania o wyłączenie w sytuacji gdy nie dojdzie do ,,samowyłączenia” się wylosowanego sędziego (por. np. E. Skrętowicz, Iudex inhabilis i iudex suspectus w polskim procesie karnym, Lublin 1994, s. 70, R. Kmiecik, Tryb wyłączenia sędziego i prokuratora w kodeksie postępowania karnego, Prokuratura i Prawo, 1999, nr 11 – 12, s. 23, K. Papke – Olszauskas, Wyłączenie uczestników procesu karnego, Gdańsk 2007, s. 147 – 155 i s. 180 – 181). W realiach niniejszej sprawy ma miejsce sytuacja ujęta w pkt 3. Wskazane w piśmie SSN Pawła Ksiezaka z dnia 6 lutego 2024 r. powody, uprawniają do wniosku, iż akceptowana przez SSN Pawła Księżaka wykładnia prawa, stanowiąca rezultat subiektywnego osądu samego zainteresowanego Sędziego, w realiach sprawy I ZB 51/23, pozwala przyjąć, że także hipotetyczny rozsądny obserwator, świadomy stanu psycho – emocjonalno – duchowego danego sędziego, byłby gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może bowiem decydować jedynie zasadność in casu zarzutu będącego podstawą wniosku o wyłączenie, ale również ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie. [ał] [M. T.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI