I ZO 27/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuInstytut Pamięci Narodowej złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie prokuratora X.Y. do odpowiedzialności karnej za czyn z art. 18 § 1 kk w zw. z art. 165 § 2 kk z 1969 r. Sprawa została zarejestrowana pod sygnaturą I ZI 80/24, a sędzią sprawozdawcą wyznaczono SSN Marka Dobrowolskiego. Obrońca obwinionego złożył wniosek o przeprowadzenie testu niezawisłości sędziego, wskazując na wadliwy sposób jego powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Wniosek o wyłączenie sędziego został uwzględniony. Sąd Najwyższy podtrzymał argumentację, że wyłączenie sędziego następuje, gdy istnieją wątpliwości co do jego bezstronności lub gdy orzekanie przez niego mogłoby naruszyć standard z art. 6 ust. 1 EKPC. Podkreślono, że wadliwość procedury powołania sędziego SN na podstawie rekomendacji KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. jest powszechnie uznana w orzecznictwie. Sąd wskazał, że każdy polski sąd jest związany wykładnią standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, a rozstrzyganie przez osobę powołaną w wadliwej procedurze wiąże się z prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do bezstronnego i niezależnego sądu. Dodatkowo zaznaczono, że sędzia Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie jest w stanie stworzyć legalnego i niezależnego sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na wadliwość procedury powołania oraz naruszenie standardów niezależności i bezstronności sądu wynikających z EKPC i Konstytucji RP.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego SN na podstawie przepisów z 2017 r. oraz orzecznictwa dotyczącego Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w rozpoznaniu sprawy, jeśli jego powołanie na urząd budzi wątpliwości co do zgodności z prawem i standardami niezawisłości sądowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o wyłączenie sędziego jest zasadny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wadliwość procedury powołania sędziego SN, wynikająca z rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., może realnie prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, co uzasadnia wyłączenie sędziego dla zapewnienia prawa strony do bezstronnego i niezależnego sądu.
Czy sędzia Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych może stworzyć legalny i niezależny sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w orzecznictwie wskazuje się, że sędzia tej izby nie jest w stanie stworzyć legalnego i niezależnego sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na orzecznictwo wskazujące, że sędziowie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie spełniają wymogów legalnego i niezależnego sądu, co stanowi dodatkowy argument za wyłączeniem sędziego z tej izby.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X.Y. | osoba_fizyczna | prokurator w stanie spoku |
| Instytut Pamięci Narodowej Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w P. | instytucja | wnioskodawca |
| Marek Dobrowolski | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Najwyższego |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, lub gdy orzekanie przez sędziego mogłoby realnie prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC.
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., której wadliwość procedury powołania sędziego SN została omówiona w orzecznictwie.
k.p.k. art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do bezstronnego, niezależnego i niezawisłego sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość procedury powołania sędziego SN na podstawie rekomendacji KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. • Możliwość naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. • Sędzia Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie jest w stanie stworzyć legalnego i niezależnego sądu.
Godne uwagi sformułowania
sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • każdy polski sąd jest związany dokonaną przez ETPC wykładnią standardu z art. 6 ust. 1 EKPC • sędzia tej izby nie jest w stanie stworzyć legalnego i niezależnego sądu
Skład orzekający
Barbara Skoczkowska
przewodniczący
Marek Dobrowolski
sędzia wyłączony
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na wadliwość procedury powołania oraz naruszenie standardów niezależności i bezstronności sądu wynikających z EKPC i Konstytucji RP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziego SN na podstawie przepisów z 2017 r. oraz orzecznictwa dotyczącego Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i wadliwości procedur powoływania sędziów, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwego powołania. Czy to koniec sporu o niezależność sądów?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.