I ZO 24/24

Sąd Najwyższy2024-04-16
SNinneodpowiedzialność zawodowa sędziówŚrednianajwyższy
sąd najwyższyodpowiedzialność zawodowawyłączenie sędziegobezstronnośćkonflikt interesówznajomośćprokuratorsędzia

Sąd Najwyższy uwzględnił żądanie sędziego o wyłączenie go od udziału w sprawie z powodu bliskiej znajomości z obwinioną.

Sędzia SN X.Y. złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy I ZB 30/23, powołując się na 30-letnią przyjaźń z obwinioną prokurator M. S. Mimo że sprawa nie dotyczyła bezpośrednio prokurator, sędzia uznał, że bliska relacja może wpłynąć na jego bezstronność. Sąd Najwyższy uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego X.Y. i uwzględnił jego żądanie.

Sędzia Sądu Najwyższego X.Y. złożył pismem z dnia 2 lutego 2024 r. żądanie o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 30/23. Jako podstawę podał okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Sędzia X.Y. wskazał, że zna obwinioną prokurator M. S. od 30 lat i przyjaźni się z nią od pierwszego roku studiów. Chociaż sprawa, w której został wylosowany, dotyczy wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności innego sędziego (SSN Wiesława Kozielewicza) i nie dotyczy bezpośrednio prokurator M. S., sędzia uznał, że pozostaje ona w związku ze sprawą, co może wpłynąć na jego subiektywną ocenę i rozstrzygnięcie. Sąd Najwyższy, rozpoznając żądanie, uznał je za zasadne. Stwierdził, że istnieją rzeczywiste podstawy do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego X.Y. w tej konkretnej sprawie. Podkreślono, że utrzymywanie bardzo bliskich kontaktów osobistych tworzy obiektywnie istniejącą wątpliwość co do bezstronności, która może wywołać u postronnego obserwatora przeświadczenie o stronniczości. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił uwzględnić żądanie wyłączenia sędziego X.Y. od udziału w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, bliska, wieloletnia znajomość sędziego z obwinioną może stanowić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, nawet jeśli sprawa nie dotyczy bezpośrednio tej osoby, ale jest z nią powiązana.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że utrzymywanie bardzo bliskich kontaktów osobistych z obwinioną tworzy obiektywnie istniejącą wątpliwość co do bezstronności sędziego, która może wywołać u postronnego obserwatora przeświadczenie o stronniczości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględnienie żądania o wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

SSN X.Y.

Strony

NazwaTypRola
SSN X.Y.osoba_fizycznawnioskodawca
prokurator M. S.osoba_fizycznaobwiniona
SSN Wiesław Kozielewiczosoba_fizycznasędzia
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego [...] okręgu regionalnegoorgan_państwowystrona postępowania

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bliska, 30-letnia znajomość sędziego z obwinioną. Możliwość wpływu znajomości na subiektywną ocenę sprawy i rozstrzygnięcie. Istnienie obiektywnej wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Godne uwagi sformułowania

okoliczności tego rodzaju, które mogą wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności obiektywnie istniejącą wątpliwość, co do bezstronności wywołać u postronnego obserwatora przeświadczenie, że SSN X.Y. mógłby okazać się stronniczy

Skład orzekający

Maria Szczepaniec

przewodniczący

X.Y.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wyłączenia sędziego z uwagi na bliskie relacje osobiste z jedną ze stron postępowania, nawet pośrednio."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej SN, ale zasady ogólne dotyczące bezstronności mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady bezstronności sędziego i pokazuje, jak nawet potencjalny konflikt interesów, wynikający z długoletniej znajomości, może prowadzić do wyłączenia sędziego, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Czy 30-letnia przyjaźń może wyłączyć sędziego z orzekania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZO 24/24
POSTANOWIENIE
Dnia 16 kwietnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szczepaniec
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu w dniu 16 kwietnia 2024 r., bez udziału stron
żądania SSN X.Y. z dnia 2 lutego 2024 r. o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 30/23
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.
postanowił:
uwzględnić żądanie o wyłączenie SSN X.Y. od udziału w sprawie o sygn. akt I ZB 30/23.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 2 lutego 2024 r. SSN X.Y. złożył żądanie wyłączenia go od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 30/22, tj., że istnieją wobec niego okoliczności tego rodzaju, które mogą wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. W oświadczeniu podniósł, że obwinioną prokurator M. S. zna od 30 lat i przyjaźni się z nią od pierwszego roku studiów. Wskazał, że chociaż sprawa, w której został wylosowany (I ZB 30/23) toczy się z wniosku jej obrońcy i dotyczy wniosku w przedmiocie zbadania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Wiesława Kozielewicza i jako taka nie dotyczy bezpośrednio ww. prokurator, to jednak pozostaje ona z nią w związku, co w sposób oczywisty może skutkować w sposób niezamierzony na jego subiektywną ocenę sprawy i mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Istnieją rzeczywiste podstawy do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego SN X.Y. w sprawie rozpoznania wniosku
o zadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Wiesława Kozielewicza, a dotyczącej sprawy w przedmiocie
rozpoznania odwołania obwinionej oraz Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego […] okręgu regionalnego od orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego przy Prokuratorze Generalnym z 18 października 2022 r., zarejestrowanej pod sygn. akt II ZOW 2/23.
Okoliczności, które w oświadczeniu podniósł sędzia SN X.Y., mogłyby statuować poważną, obiektywnie istniejącą wątpliwość, co do bezstronności wymienionego sędziego. Tworzy ją bowiem sam fakt utrzymywania bardzo bliskich kontaktów osobistych. Wystąpienie wskazanej okoliczności może wywołać u postronnego obserwatora przeświadczenie, że SSN X.Y. mógłby okazać się stronniczy. Wykracza to więc ponad subiektywną ocenę wnioskującego.
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[M. T.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI