I ZO 185/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziego Jarosława Matrasa od udziału w sprawie dotyczącej zbadania bezstronności sędziego Marka Siwka, uznając, że jego wcześniejsze działania jako obrońcy w podobnych sprawach mogą budzić wątpliwości co do jego obiektywizmu.
Sędzia Jarosław Matras złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie dotyczącej zbadania bezstronności sędziego Marka Siwka. Argumentował to faktem, że wcześniej jako obrońca w innych sprawach wnosił o zbadanie bezstronności tego samego sędziego, co jego zdaniem mogło wpłynąć na jego własną bezstronność w obecnej sprawie. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, stwierdzając, że wcześniejsze działania sędziego Matrasa mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do jego obiektywizmu w tej konkretnej sprawie.
Sędzia Sądu Najwyższego, Jarosław Matras, złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w postępowaniu dotyczącym zbadania spełnienia przez sędziego Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności. Sędzia Matras argumentował, że jako obrońca w dwóch wcześniejszych sprawach (II ZIZ 13/22 i I ZZ 8/22) wnosił o zbadanie bezstronności sędziego Marka Siwka, co jego zdaniem mogło wpłynąć na jego własną bezstronność w obecnej sprawie (I ZB 110/23). Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, przychylił się do argumentacji sędziego Matrasa. Powołując się na własne orzecznictwo, sąd wskazał, że oświadczenie sędziego o istnieniu okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność obliguje do wnikliwego rozważenia przesłanek wniosku, a w przypadku potwierdzenia ich występowania, powinno prowadzić do uwzględnienia wniosku. Sąd podkreślił, że ocena stanu bezstronności przez samego sędziego, oparta na jego wewnętrznym przekonaniu i obiektywnych okolicznościach sprawy, jest kluczowa. W tym konkretnym przypadku, wcześniejsze działania sędziego Matrasa jako obrońcy, kwestionujące bezstronność sędziego Siwka, mogły wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu sędziego Matrasa w rozpoznawanej sprawie, zarówno w odbiorze zewnętrznym, jak i przez postronnego obserwatora. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Jarosława Matrasa od udziału w sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wcześniejsze działania sędziego Jarosława Matrasa jako obrońcy, polegające na kwestionowaniu bezstronności sędziego Marka Siwka w innych sprawach, mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do jego obiektywizmu w obecnej sprawie dotyczącej zbadania bezstronności tego samego sędziego. Sąd podkreślił znaczenie subiektywnej oceny sędziego oraz odbioru zewnętrznego jego bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględniono wniosek o wyłączenie
Strona wygrywająca
SSN Jarosław Matras
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| SSN Jarosław Matras | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| SSN Marek Siwek | osoba_fizyczna | sędzia |
| SSN X. Y. | osoba_fizyczna | strona w innej sprawie |
| SSO A. N. | osoba_fizyczna | strona w innej sprawie |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności mogące wpłynąć na bezstronność sędziego.
k.p.k. art. 42 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Wniosek o wyłączenie sędziego.
Pomocnicze
u.S.N. art. 29 § § 5 i 6
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia Jarosław Matras, działając jako obrońca w innych sprawach, wnosił o zbadanie bezstronności sędziego Marka Siwka. Wcześniejsze działania sędziego Jarosława Matrasa mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do jego obiektywizmu w obecnej sprawie. Istotne znaczenie ma subiektywna ocena sędziego dotycząca jego bezstronności oraz odbiór zewnętrzny.
Godne uwagi sformułowania
w odbiorze zewnętrznym może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego do stron procesowych lub uczestników postępowania Sam stopień tego uzasadnienia w przypadku wniosku składanego przez sędziego w sposób oczywisty wynikać musi z jednej strony z obiektywnie potwierdzonych okoliczności sprawy, z drugiej jednak składa się właśnie z własnej, subiektywnej, wewnętrznej sfery przekonania samego sędziego. w odniesieniu do SSN Marka Siwka ma przekonanie o braku wymaganej bezstronności. nie sposób przyjąć, iż rozpoznając wniosek o zbadanie bezstronności i niezawisłości SSN Marka Siwka w sprawie I ZB 110/23, zachowa on pełen obiektywizm i bezstronność.
Skład orzekający
Marek Motuk
przewodniczący
Jarosław Matras
wnioskodawca
Marek Siwek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego, zwłaszcza gdy wniosek składa sam sędzia, oraz znaczenie odbioru zewnętrznego jego bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia sędziego od udziału w sprawie dotyczącej oceny bezstronności innego sędziego, z którym sędzia wnioskujący miał wcześniej do czynienia w innej roli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z bezstronnością sędziów, co jest kluczowe dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Pokazuje mechanizmy kontroli i samokontroli w sądownictwie.
“Czy sędzia może być stronniczy, gdy sam ocenia bezstronność kolegi?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I ZO 185/23 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie sędziego Sądu Okręgowego we W. K. M. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 26 lutego 2024 r., wniosku o wyłączenie SSN Jarosława Matrasa od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 110/23 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wyłączyć SSN Jarosława Matrasa od udziału w sprawie o sygn. akt I ZB 110/23. UZASADNIENIE W dniu 29 grudnia 2023 r. (data wpływu) SSN Jarosław Matras złożył w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego wniosek o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 110/23 dotyczącej wniosku o zbadanie spełnienia przez SSN Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności, do rozpoznania której został wylosowany jak członek składu orzekającego. Swoje żądanie SSN Jarosław Matras argumentował wskazując na fakt, że jako obrońca SSN X. Y. w sprawie o sygn. akt II ZIZ 13/22 oraz SSO A. N. w sprawie o sygn. akt I ZZ 8/22 złożył wniosek w trybie art. 29 § 5 i 6 u.S.N. dotyczący SSN Marka Siwka. Powołując się na tą okoliczność SSN Jarosław Martas podniósł, że w odniesieniu do SSN Marka Siwka ma przekonanie o braku wymaganej bezstronności. Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej zważył, co następuje. Wniosek o wyłączenie zasługuje na uwzględnienie. W dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, iż oświadczenie sędziego o istnieniu okoliczności mogących wpłynąć na jego bezstronność wymaganą przez prawo i uzasadniających obawę co do możliwości obiektywnego orzekania w konkretnej sprawie, obliguje nie tylko do wnikliwego rozważenia przedstawionych przesłanek tej inicjatywy, ale w wypadku potwierdzenia ich rzeczywistego występowania, powinno - co do zasady - prowadzić do uwzględnienia wniosku sędziego o wyłączenie od udziału w rozpoznawaniu sprawy, zwłaszcza gdy w odbiorze zewnętrznym może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego do stron procesowych lub uczestników postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12.08.2021 r., IV KO 98/21, LEX nr 3398309). W przypadku gdy wniosek o wyłączenie od orzekania składa sam sędzia istotne znaczenie ma dokonana przez niego, a wyrażona w złożonym wniosku ocena stanu jego bezstronności w danej sprawie. Jest to konkretna własna ocena relacji indywidualnej sędziego do sprawy, jego stosunku do przedmiotu rozstrzygnięcia w odniesieniu do zawartej w art. 41 § 1 k.p.k. przesłanki stanu uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego. Sam stopień tego uzasadnienia w przypadku wniosku składanego przez sędziego w sposób oczywisty wynikać musi z jednej strony z obiektywnie potwierdzonych okoliczności sprawy, z drugiej jednak składa się właśnie z własnej, subiektywnej, wewnętrznej sfery przekonania samego sędziego. Sfera ta wszakże nie może być związana z innymi czynnikami niż przekonanie, że okoliczności sprawy, jej przedmiot czy istota wcześniejszych rozstrzygnięć łączące sędziego z przedmiotem rozstrzygania rodzą zagrożenie dla bezstronności orzekania, albo mogą takie wrażenie wywołać. Ten wyraz relacji sędziego do sprawy, pod warunkiem wystąpienia czynników obiektywnych, może w konkretnym układzie okoliczności prowadzić do potrzeby wyłączenia sędziego. Są to jednak rzecz jasna innego rodzaju okoliczności, niż te wskazane w art. 40 k.p.k., powodujące wyłączenie sędziego z urzędu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28.05.2021 r., IV KO 63/21, LEX nr 3181389). Przenosząc powołane judykaty na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż SSN Jarosław Matras działając jako obrońca SSN X. Y. w sprawie o sygn. akt II ZIZ 13/22 oraz SSO A. N. w sprawie o sygn. akt I ZZ 8/22, złożył wniosek o zbadanie bezstronności i niezawisłości SSN Marka Siwka. Podniósł on, że w odniesieniu do tego sędziego ma przekonanie o braku wymaganej bezstronności. Uzewnętrznił zatem w sposób jednoznaczny swoje stanowisko, co do braku spełnienia przez SSN Marka Siwka kryteriów niezawisłości i bezstronności. W tym stanie rzeczy nie sposób przyjąć, iż rozpoznając wniosek o zbadanie bezstronności i niezawisłości SSN Marka Siwka w sprawie I ZB 110/23, zachowa on pełen obiektywizm i bezstronność . W zaistniałej sytuacji procesowej, także w odbiorze społecznym, jak i postronnego obiektywnego obserwatora obiektywizm i bezstronność SSN Jarosława Matrasa może wzbudzić uzasadnione zastrzeżenia. Z tego też względu należało postanowić, jak na wstępie. [M. T.] (r.g.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI