I ZO 189/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego Marka Siwka od udziału w sprawie dotyczącej zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego M. N. został złożony przez prokuratora M. W. z Prokuratury Krajowej. Głównym argumentem wnioskodawcy było to, że sędzia M. N. jest członkiem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., a sędzia Marek Siwek uzyskał pozytywną opinię umożliwiającą nominację dzięki tej samej procedurze, co mogło budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Prokurator powołał się na zasadę nemo iudex in causa sua oraz potrzebę zapewnienia rzetelnego procesu. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, nie uwzględnił go. W uzasadnieniu wskazano, że sama procedura powołania sędziego, w tym uzyskanie nominacji na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Sąd podkreślił, że wątpliwości co do bezstronności muszą być uzasadnione rzeczowo, a nie przyjmowane a priori. Powołano się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego kwestionujące zgodność z Konstytucją przepisów pozwalających na ocenę wadliwości powołania sędziego. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że zgodnie z ustawą o Sądzie Najwyższym, okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia jego orzeczenia lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Wykładnia art. 41 k.p.k. nie może być dowolnie szeroka, a wnioskodawca nie wykazał obiektywnego braku bezstronności sędziego w konkretnej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach dotyczących procedury powołania sędziów na podstawie przepisów wprowadzonych po 2017 r. oraz interpretacja art. 41 k.p.k. w kontekście wadliwości nominacji sędziowskich.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym, w kontekście kontrowersji wokół statusu KRS i powoływania sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okoliczność powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. może stanowić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w rozpoznawanej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama procedura powołania sędziego nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia go od rozpoznania sprawy, jeśli nie wykazano obiektywnego braku bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwości co do bezstronności muszą być rzeczowo wykazane, a nie przyjmowane a priori. Powołanie sędziego na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. nie jest samo w sobie podstawą do wyłączenia, zgodnie z przepisami ustawy o Sądzie Najwyższym i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.
Czy przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym ograniczające możliwość kwestionowania zgodności z prawem powołania sędziego lub jego niezawisłości i bezstronności na podstawie okoliczności towarzyszących powołaniu są zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd nie może oceniać zgodności z prawem powołania sędziego, a okoliczności towarzyszące powołaniu nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia lub kwestionowania niezawisłości i bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 29 § 3 i § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym, zgodnie z którymi niedopuszczalne jest badanie zgodności z prawem powołania sędziego, a okoliczności towarzyszące powołaniu nie mogą być wyłączną podstawą do kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator M. W. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| SSN Marek Siwek | osoba_fizyczna | sędzia podlegający wyłączeniu |
| Sędzia Sądu Rejonowego w O. M. N. | osoba_fizyczna | sędzia objęty wnioskiem o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej |
Przepisy (15)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.SN art. 80
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Reguły dotyczące zapewnienia rozpoznania sprawy przez sąd bezstronny i niezależny.
u.SN art. 29 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
u.SN art. 29 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
u.SN art. 10 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
p.u.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada niezawisłości sędziowskiej.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 144 § ust. 3 pkt 17
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.
k.p.c. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wyłączenia sędziego, analizowany przez TK.
k.p.c. art. 231 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis k.k. dotyczący nadużycia uprawnień, w kontekście sprawy głównej.
k.k. art. 276
Kodeks postępowania karnego
Przepis k.k. dotyczący niszczenia dokumentów, w kontekście sprawy głównej.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis k.k. dotyczący zbiegu przepisów, w kontekście sprawy głównej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Procedura powołania sędziego na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. sama w sobie nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego. • Wątpliwości co do bezstronności sędziego muszą być uzasadnione rzeczowo, a nie przyjmowane a priori. • Przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym ograniczają możliwość kwestionowania zgodności z prawem powołania sędziego i jego niezawisłości/bezstronności na podstawie okoliczności towarzyszących powołaniu. • Wnioskodawca nie wykazał obiektywnego braku bezstronności sędziego w konkretnej sprawie.
Odrzucone argumenty
Sędzia Marek Siwek powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy z uwagi na fakt, że podobnie jak sędzia M. N., został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., co może budzić wątpliwości co do jego bezstronności.
Godne uwagi sformułowania
Wątpliwości co do bezstronności sędziego nie można przyjmować a priori, czyli bez rzeczowego wykazania takiej okoliczności. • Sytuacja publicznoprawna wynikająca z objęcia stanowiska sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa „w kształcie prawnym określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. [...]” nie jest wystarczająca do wyłączenia sędziego. • Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. • Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący
Marek Siwek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach dotyczących procedury powołania sędziów na podstawie przepisów wprowadzonych po 2017 r. oraz interpretacja art. 41 k.p.k. w kontekście wadliwości nominacji sędziowskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego w Sądzie Najwyższym, w kontekście kontrowersji wokół statusu KRS i powoływania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii bezstronności sędziowskiej i procedury powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Czy sędzia powołany po reformie KRS może być bezstronny? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.