I ZO 18/24

Sąd Najwyższy2024-03-14
SNinneorganizacja wymiaru sprawiedliwościWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćkonstytucjaustawa o KRSprawo do sąduoświadczenie sędziego

Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek sędziego Marka Siwka o wyłączenie sędziego Dariusza Świeckiego od rozpoznania sprawy I ZB 9/23 z powodu wcześniejszego oświadczenia tego sędziego kwestionującego legalność powoływania sędziów.

Sędzia Sądu Najwyższego Marek Siwek złożył wniosek o wyłączenie sędziego Dariusza Świeckiego od rozpoznania sprawy I ZB 9/23. Powodem wniosku było publiczne oświadczenie sędziego Świeckiego z października 2022 r., w którym kwestionował on legalność powoływania sędziów SN na podstawie obecnej ustawy o KRS, uznając takie orzeczenia za obarczone wadą prawną i naruszające prawo do sądu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, stwierdzając, że podpisanie i upublicznienie takiego oświadczenia przez sędziego musiało skutkować jego wyłączeniem od rozpoznania sprawy, gdyż podważało jego bezstronność.

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Świeckiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt I ZB 9/23 został złożony przez sędziego Marka Siwka w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących wyłączenia sędziego. Jako podstawę wniosku wskazano oświadczenie sędziego Dariusza Świeckiego z 17 października 2022 r., w którym wyraził on pogląd, że orzeczenia wydane przez osoby powołane na urząd sędziego Sądu Najwyższego w trybie przewidzianym przez obowiązującą ustawę o Krajowej Radzie Sądownictwa są obarczone wadą prawną i naruszają prawo do sądu. Sędzia Świecki deklarował w oświadczeniu, że nie będzie orzekać w składach „mieszanych” i że ocena przesłanek określonych w ustawie o Sądzie Najwyższym będzie dokonywana przez niego w sposób wynikający z tego oświadczenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za zasadny. Podkreślono, że instytucja wyłączenia sędziego służy zapewnieniu bezstronności sądu, co oznacza brak uprzedzeń i obiektywizm w rozstrzyganiu sporu. Sąd stwierdził, że podpisanie i upublicznienie przez sędziego oświadczenia, w którym ocenił on przedmiot postępowania, którego dotyczyła sprawa, musiało skutkować jego wyłączeniem od rozpoznania tej sprawy, ponieważ oświadczenie to wyrażało określony sposób nastawienia sędziego do stron postępowania i podważało jego bezstronność.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.

Uzasadnienie

Podpisanie i upublicznienie oświadczenia, w którym sędzia ocenił przedmiot postępowania lub procedury związane z powoływaniem sędziów, podważa jego bezstronność i może prowadzić do uzasadnionych wątpliwości co do jego obiektywizmu w danej sprawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek o wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

Marek Siwek (wnioskodawca)

Strony

NazwaTypRola
Marek Siwekosoba_fizycznawnioskodawca
Dariusz Świeckiosoba_fizycznasędzia podlegający wyłączeniu

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Służy zapewnieniu rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd; możliwość wyłączenia sędziego, jeśli nie byłby w stanie zachować się bezstronnie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

u. SN art. 29 § ust. 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Wspomniany w kontekście oświadczenia sędziego dotyczącego oceny przesłanek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia Dariusz Świecki złożył publiczne oświadczenie kwestionujące legalność powoływania sędziów SN i procedury z tym związane. Oświadczenie to wyraża określony sposób nastawienia sędziego do stron postępowania i podważa jego bezstronność. Instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie bezstronności sądu.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenia wydane przez osoby powołane na urząd sędziego SN w trybie przewidzianym obecnie obowiązującą ustawą o KRS obarczone są wadą prawną naruszają prawo do sądu odmawia orzekania z osobami powołanymi do SN w takiej procedurze procedura ta wprost została określona przez niego w powołanym oświadczeniu jako wadliwa index suspectus zapewnieniu rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd sędzia ten nie byłby w stanie zachować się bezstronnie w stosunku do stron i innych uczestników postępowania Bezstronność oznacza brak uprzedzeń i kierowanie się obiektywizmem w rozstrzyganiu sporu. Podpisanie i upublicznienie oświadczenia, w którym sędzia ocenił przedmiot postępowania, którego dotyczy sprawa I ZB 9/23, musiało skutkować wyłączeniem go od rozpoznania sprawy.

Skład orzekający

Zbigniew Korzeniowski

przewodniczący

Dariusz Świecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w przypadku publicznego wyrażenia poglądów dotyczących legalności procedur powoływania sędziów lub składu sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów w Polsce i oświadczeniami sędziów w tej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii bezstronności sędziowskiej i legalności procedur powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.

Sędzia SN wyłączony od orzekania z powodu krytyki legalności powołań sędziowskich.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZO 18/24
POSTANOWIENIE
Dnia 14 marca 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Korzeniowski
w sprawie dotyczącej Marka Siwka – sędziego Sądu Najwyższego, po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej 14 marca 2024 r., na posiedzeniu bez udziału stron, wniosku SSN Marka Siwka o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Świeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 9/23,
w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.
postanowił:
uwzględnić wniosek i wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Świeckiego od rozpoznania sprawy I ZB 9/23.
UZASADNIENIE
W piśmie z 25 stycznia 2024 r. sędzia Sądu Najwyższego Marek Siwek wniósł w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. o wyłączenie od rozpoznania sprawy I ZB 9/23 sędziego Sądu Najwyższego wylosowanego do składu w osobie Dariusza Świeckiego.
Wnioskodawca wskazał, że sędzia SN Dariusz Świecki wylosowany do rozpoznania niniejszej sprawy złożył 17 października 2022 r. oświadczenie, w którym wskazał przede wszystkim, że orzeczenia wydane przez osoby powołane na urząd sędziego SN w trybie przewidzianym obecnie obowiązującą ustawą o KRS obarczone są wadą prawną, a także naruszają prawo do sądu, w związku z czym odmawia orzekania z osobami powołanymi do SN w takiej procedurze: Nadto, procedura ta wprost została określona przez niego w powołanym oświadczeniu jako wadliwa, a jej skutkiem jest m.in. naruszenie prawa obywatela do sądu. Oświadczenie to dostępne jest na stronie internetowej Forum Współpracy Sędziów - https://forumfws.eu/glos-w- sprawie/oswiadczenie-sedziowie-sn/.
Wnioskodawca podał, że oświadczenie podpisane m. in. przez SSN Dariusza Świeckiego, zostało złożone w czasie obowiązywania ustawy o Sądzie Najwyższym w obecnym kształcie co prowadzi do przekonania, że stanowi wprost ustosunkowanie się do treści przepisów wprowadzonych m.in. do jej art. 29, a więc wskazuje po pierwsze, że podpisani sędziowie deklarują, że nię będą orzekać w składach „mieszanych”, a także, że ocena przesłanek zawartych w art. 29 ust. 5 u stawy o Sądzie Najwyższym będzie dokonywana przez nich w jeden, wynikający z tego oświadczenia sposób.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Dariusza Świeckiego jest zasadny.
Wniosek należy uwzględnić, gdyż instytucja
index suspectus
wynikająca z art. 41 § 1 k.p.k. służy zapewnieniu rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd. Zakłada ona bowiem możliwość wyłączenia sędziego z orzekania w danej sprawie, jeśli okaże się, że sędzia ten nie byłby w stanie zachować się bezstronnie w stosunku do stron i innych uczestników postępowania. Bezstronność oznacza brak uprzedzeń i kierowanie się obiektywizmem w rozstrzyganiu sporu. Pojęcie to odnosi się zarówno do stosunku sędziego do stron procesu, jak i do przedmiotu sprawy. Zapewnienie bezstronności sądzenia polega zatem na tym, że sędzia orzeka subiektywnie wolny od uprzedzeń osobistych (do stron i sprawy), a jednocześnie z obiektywnego punktu widzenia daje wystarczające gwarancje wykluczenia uprawnionych wątpliwości co do jego bezstronności.
Podpisanie i upublicznienie oświadczenia, w którym sędzia ocenił przedmiot postępowania, którego dotyczy sprawa I ZB 9/23, musiało skutkować wyłączeniem go od rozpoznania sprawy. Z treści oświadczenia wynika bowiem określony sposób nastawienia sędziego do strony postępowania.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.
[M. T.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI