I ZO 171/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSędzia Sądu Najwyższego w stanie spoczynku X.Y. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Tomasza Demendeckiego od udziału w sprawie dotyczącej zezwolenia na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. Wnioskodawca upatrywał podstaw do wyłączenia w tym, że sędzia Demendecki został powołany na urząd sędziego SN w następstwie procedury zainicjowanej przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. Ponadto, wnioskodawca wskazał na publiczne, negatywne wypowiedzi sędziego Demendeckiego na temat sędziów orzekających w okresie PRL oraz jego powiązania z byłym wiceministrem sprawiedliwości Ł.P., co miało podważać jego bezstronność. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku. W uzasadnieniu podkreślono, że wyłączenie sędziego następuje, gdy zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności, która musi istnieć obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym odczuciu strony. Sąd wskazał, że sama podejrzliwość strony czy utrata wiary w bezstronność nie stanowi przyczyny wyłączenia. Analiza argumentacji wniosku wykazała, że nie zawiera ona okoliczności podważających stronniczość sędziego Tomasza Demendeckiego, a większość podniesionych kwestii ma charakter abstrakcyjny i nie jest bezpośrednio związana z rozpoznawaną sprawą. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego dotyczącego statusu sędziów powołanych w nowym trybie, stwierdzając, że udział takich osób w składzie sądu nie narusza prawa do niezawisłego i bezstronnego sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego, obiektywizm oceny, interpretacja art. 41 k.p.k., status sędziów powołanych w nowym trybie.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego SN w kontekście odpowiedzialności zawodowej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy istnieją obiektywne podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy, jeśli strona podnosi zarzuty dotyczące jego powołania na urząd oraz jego wcześniejszych publicznych wypowiedzi i powiązań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podniesione okoliczności mają charakter abstrakcyjny, nie są bezpośrednio związane z rozpoznawaną sprawą i nie wykazują obiektywnej wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być obiektywna i racjonalnie uzasadniona, a nie oparta na subiektywnym odczuciu strony. Podniesione przez wnioskodawcę zarzuty dotyczące sposobu powołania sędziego oraz jego publicznych wypowiedzi i powiązań nie wykazały obiektywnej wątpliwości co do jego bezstronności w konkretnej sprawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. Y. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Tomasz Demendecki | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wątpliwość musi istnieć obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym odczuciu strony.
Pomocnicze
u.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak obiektywnych podstaw do wątpliwości co do bezstronności sędziego. • Podniesione okoliczności mają charakter abstrakcyjny i nie są bezpośrednio związane z rozpoznawaną sprawą. • Orzecznictwo TK i SN potwierdza prawidłowość udziału sędziów powołanych w nowym trybie.
Odrzucone argumenty
Sędzia został powołany na urząd w następstwie procedury zainicjowanej przez KRS ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. • Sędzia publicznie negatywnie wypowiadał się na temat sędziów z okresu PRL. • Sędzia ma powiązania z byłym wiceministrem sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
Uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie musi zatem istnieć obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym odczuciu strony składającej wniosek o wyłączenie. • Chodzi wszakże o wątpliwość, którą w oparciu o zaistniałą okoliczność mogłaby powziąć każda inna, rozsądnie oceniająca sytuację i nie zaangażowana w spór osoba. • Nie stanowi zarazem przyczyny wyłączenia sędziego sama podejrzliwość strony, czy też utrata wiary w bezstronność sędziego, wynikająca z jej subiektywnego odczucia.
Skład orzekający
Maria Szczepaniec
przewodniczący
Tomasz Demendecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego, obiektywizm oceny, interpretacja art. 41 k.p.k., status sędziów powołanych w nowym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie sędziego SN w kontekście odpowiedzialności zawodowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezawisłością sędziowską i procedurami powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i szerszej publiczności.
“Czy sędzia SN może być wyłączony z powodu swoich poglądów na temat PRL-u? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.