I ZO 156/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uwzględnił wniosek sędziego Marka Siwka o wyłączenie go od rozpoznania sprawy dyscyplinarnej z uwagi na wieloletnią znajomość z obwinionym.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek sędziego Marka Siwka o wyłączenie go od udziału w sprawie dotyczącej zażalenia na umorzenie postępowania dyscyplinarnego. Sędzia Siwek uzasadnił swój wniosek wieloletnią znajomością z obwinionym SSN X. Y., co mogło budzić wątpliwości co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k., uznał wniosek za uzasadniony, podkreślając znaczenie odbioru społecznego i powagi wymiaru sprawiedliwości.
Sprawa dotyczyła wniosku sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka o wyłączenie go od udziału w rozpoznawaniu sprawy o sygn. akt I ZO 79/23. Sprawa ta dotyczyła zażalenia Kolegium Sądu Najwyższego na postanowienie Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego z dnia 8 marca 2023 r. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wobec SSN X. Y. Sędzia Marek Siwek złożył wniosek o wyłączenie, wskazując na wieloletnią znajomość z obwinionym SSN X. Y. i pozostawanie w relacjach koleżeńskich, co jego zdaniem mogło wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Sąd Najwyższy, działając w składzie SSN Krzysztof Staryk, SSN Marek Motuk (przewodniczący, sprawozdawca) oraz SSN Marek Siwek, rozpoznał wniosek na posiedzeniu w dniu 10 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 41 § 1 k.p.k. (stosowanego odpowiednio do postępowań dyscyplinarnych), uznał, że podstawą wyłączenia sędziego jest nie tylko osobisty stosunek do strony, ale także inne okoliczności budzące uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. Sąd podkreślił, że wskazane przez sędziego Siwka okoliczności mogły faktycznie w odbiorze społecznym wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, a wieloletnia znajomość z obwinionym może prowadzić do przekonania o braku warunków do zachowania bezstronności. Sąd uznał, że niezależnie od rzeczywistego wpływu tej znajomości, byłoby to szkodliwe dla powagi i autorytetu wymiaru sprawiedliwości. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił uwzględnić wniosek i wyłączyć sędziego Marka Siwka od udziału w rozpoznaniu sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wieloletnia znajomość sędziego z obwinionym, nawet jeśli nie wpływa na jego faktyczną bezstronność, może w odbiorze społecznym budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, co jest wystarczającą podstawą do wyłączenia zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględnienie wniosku o wyłączenie
Strona wygrywająca
SSN Marek Siwek
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Kolegium Sądu Najwyższego | instytucja | skarżący |
| Nadzwyczajny Rzecznik Dyscyplinarny | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| SSN X. Y. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| SSN Marek Siwek | osoba_fizyczna | wnioskujący o wyłączenie |
| Sąd Najwyższy | instytucja | orzekający |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis ten stosuje się odpowiednio do postępowań dyscyplinarnych.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.s.p. art. 128
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis art. 41 § 1 k.p.k. stosuje się odpowiednio do postępowania dyscyplinarnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wieloletnia znajomość sędziego z obwinionym może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze społecznym. Powaga i autorytet organów wymiaru sprawiedliwości wymagają unikania sytuacji, które mogłyby podważyć zaufanie publiczne.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie w odbiorze społecznym wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności byłoby to szkodliwe dla powagi i autorytetu organów wymiaru sprawiedliwości
Skład orzekający
Krzysztof Staryk
członek
Marek Motuk
przewodniczący, sprawozdawca
Marek Siwek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego z uwagi na znajomość z stroną postępowania, znaczenie odbioru społecznego dla bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu postępowania dyscyplinarnego sędziów, choć zasady ogólne wyłączenia mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje mechanizmy zapewniające bezstronność sędziów i podkreśla znaczenie percepcji publicznej, co jest istotne dla zrozumienia funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
“Czy znajomość z kolegą z pracy może wykluczyć sędziego? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I ZO 156/23 POSTANOWIENIE Dnia 10 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie zażalenia Kolegium Sądu Najwyższego na postanowienie Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego z dnia 8 marca 2023r. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wobec SSN X. Y., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, na posiedzeniu w dniu 10 kwietnia 2024 r., wniosku SSN Marka Siwka o wyłączenie go od udziału w rozpoznawaniu sprawy o sygn. I ZO 79/23 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: uwzględnić wniosek i wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Siwka od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZO 79/23 UZASADNIENIE Postanowieniem Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego – sędziego Sadu Apelacyjnego Piotra Schaba z dnia 8 marca 2023 r. sygn. NRD-RDSP.803.3.2022 postępowanie dyscyplinarne wobec SSN X. Y. zostało umorzone. Zażalenie na powyższe postanowienie w dniu 11 kwietnia 2023 r. złożyło Kolegium Sądu Najwyższego. Sprawa ta została zarejestrowana w repertorium Izby Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. akt I ZO 79/23, zaś do jej rozpoznania zostali wyznaczeni: SSN Marek Motuk (przewodniczący, sprawozdawca), SSN Marek Siwek oraz SSN Krzysztof Staryk. SSN Marek Siwek w dniu 30 listopada 2023 r. w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy wskazując, iż z SSN X. Y. znają się od lat i pozostają w relacjach koleżeńskich, co w sposób oczywisty stanowi okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepis art. 41 § 1 k.p.k. (który zgodnie z treścią art. 128 u.s.p. stosuje się odpowiednio do postępowania dyscyplinarnego) stanowi, że sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Treść tego przepisu wskazuje jednoznacznie, że podstawę wyłączenia sędziego od udziału w sprawie stanowi nie tylko osobisty stosunek zachodzący między sędzią a jedną ze stron, ale także inne okoliczności, które mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wniosek SSN Marka Siwka o wyłączenie go od udziału w sprawie o sygn. akt I ZO 79/23 jest uzasadniony. Wskazane przez Sędziego okoliczności mogłyby faktycznie w odbiorze społecznym wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie. Wieloletnia znajomość z obwinionym może prowadzić do przekonania o braku warunków do zachowania bezstronności orzekania. Niezależnie od tego, czy przekonanie to mogłoby znaleźć potwierdzenie w rzeczywistości, czy też pozostałoby jedynie błędnym wyobrażeniem, w każdym wypadku byłoby to szkodliwe dla powagi i autorytetu organów wymiaru sprawiedliwości. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. [M. T.] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI