I ZO 134/23

Sąd Najwyższy2023-12-14
SNinneodpowiedzialność zawodowa sędziówŚrednianajwyższy
sąd najwyższyizba odpowiedzialności zawodowejwyłączenie sędziegoniezawisłość sędziowskabezstronnośćpostępowanie dyscyplinarnewznowienie postępowaniakpk

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania sprawy dotyczącej niezawisłości i bezstronności sędziego Tomasza Demendeckiego, ze względu na jego wcześniejszy udział w orzekaniu w sprawie, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania.

Sędzia Ryszard Witkowski złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie I ZB 60/23, która dotyczyła oceny niezawisłości i bezstronności sędziego Tomasza Demendeckiego. Sędzia Witkowski argumentował, że nie może orzekać w sprawie incydentalnej, która jest ściśle powiązana ze sprawą o wznowienie postępowania (II ZO 1/20), w której sam brał udział w wydaniu prawomocnej uchwały. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na przepis k.p.k. zakazujący sędziemu orzekania w sprawie, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania.

Sędzia Sądu Najwyższego, Ryszard Witkowski, złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 60/23. Sprawa ta dotyczyła wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego Tomasza Demendeckiego. Sędzia Witkowski uzasadnił swoje żądanie tym, że nie może uczestniczyć w składzie orzekającym decydującym o składzie sędziowskim właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie II ZO 1/20. W tej ostatniej sprawie, sędzia Witkowski brał udział w wydaniu prawomocnej uchwały z dnia 4 lutego 2020 r., która została objęta wnioskiem o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 40 § 3 k.p.k., uznał żądanie wyłączenia za zasadne. Sąd podkreślił, że choć sędzia Witkowski nie orzeka bezpośrednio w sprawie o wznowienie postępowania, to sprawa incydentalna I ZB 60/23 jest z nią ściśle powiązana i może mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uzasadnia wyłączenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia taki nie może orzekać w sprawie incydentalnej, która jest ściśle powiązana ze sprawą o wznowienie postępowania, w której sam brał udział w wydaniu orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 40 § 3 k.p.k., który stanowi, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tego wniosku. W ocenie sądu, sprawa incydentalna o wyłączenie sędziego, choć nie dotyczy bezpośrednio wniosku o wznowienie, jest z nim ściśle powiązana i może mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uzasadnia wyłączenie sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyłączenie sędziego

Strona wygrywająca

Ryszard Witkowski

Strony

NazwaTypRola
P. J.osoba_fizycznasędzia
Ryszard Witkowskiosoba_fizycznasędzia (wnioskodawca o wyłączenie)
Tomasz Demendeckiosoba_fizycznasędzia
Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnychorgan_państwowystrona postępowania zażaleniowego

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 42 § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 40 § 3

Kodeks postępowania karnego

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tego wniosku.

Pomocnicze

u.SN art. 29 § 4

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia Ryszard Witkowski nie może orzekać w sprawie incydentalnej dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności sędziego Tomasza Demendeckiego, ponieważ sprawa ta jest ściśle powiązana ze sprawą o wznowienie postępowania (II ZO 1/20), w której sędzia Witkowski brał udział w wydaniu prawomocnej uchwały.

Godne uwagi sformułowania

sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tego wniosku sprawa incydentalna [...] jest ściśle powiązana ze sprawą o sygn. akt II ZSG 4/22 i może mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący

Ryszard Witkowski

wnioskodawca

Tomasz Demendecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście spraw incydentalnych powiązanych ze sprawami o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, związanej z Izbą Odpowiedzialności Zawodowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy zasad wyłączania sędziów, co jest kluczowe dla zapewnienia sprawiedliwego procesu. Pokazuje wewnętrzne mechanizmy funkcjonowania Sądu Najwyższego w sprawach o dużej wadze.

Sędzia sam złożył wniosek o wyłączenie. Dlaczego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
I ZO 134/23
POSTANOWIENIE
Dnia 14 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Motuk
w sprawie P. J. sędziego Sądu Rejonowego w O. po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 14 grudnia 2022 r.,
wniosku SSN Ryszarda Witkowskiego o wyłączenie go od udziału w rozpoznaniu sprawy I ZB 60/23 dotyczącej wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Tomasza Demendeckiego
na podstawie art. 42 § 1 i 2 k.p.k. i art. 40 § 3 k.p.k. w zw. z art. 29 § 4 ustawy
‎
z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2021 r., poz. 1904 tj. z dnia 21.10.2021 ze zm.)
postanowił:
wyłączyć SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w rozpoznaniu sprawy I ZB 60/23 dotyczącej wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Tomasza Demendeckiego
UZASADNIENIE
SSN Ryszard Witkowski uczestniczył w trzyosobowym składzie orzekającym, który w sprawie II ZO 1/20, na posiedzeniu w dniu 4 lutego 2020 r. po rozpoznaniu zażalenia Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych z 30 grudnia 2019 r. wniesionego na uchwałę Sądu Najwyższego - Izby Dyscyplinarnej z 23 grudnia 2019 r. w sprawie I DSS 1/19 o uchylenie zarządzenia Prezesa Sądu Rejonowego w O. nr […] z 29 listopada 2019 r. o przerwie w wykonywaniu czynności służbowych przez sędziego P. J., wydał uchwałę o zmianie zaskarżonej uchwały poprzez zawieszenie sędziego Sądu Rejonowego w O.  P. J. w czynnościach służbowych oraz obniżenie o 40% jego wynagrodzenia na czas trwania tego zawieszenia.
W dniu 25 czerwca 2020 r. obrońca sędziego P. J. złożył w Izbie Dyscyplinarnej wniosek o wznowienie postępowania w sprawie II ZO 1/20 zakończonego w/w prawomocną uchwałą z dnia 4 lutego 2020 r., który zarejestrowany został pod sygn. akt II ZSG 4/22, zaś sprawa ta została przydzielona do referatu SSN Tomasza Demendeckiego.
W dniu 1 sierpnia 2023 r. obrońca sędziego P. J. złożył do Izby Odpowiedzialności Zawodowej wniosek o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, który został zarejestrowany pod sygn. akt I ZB 60/23. W wyniku losowania, dokonanego na podstawie zarządzenia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2023 r., ustalony został pięcioosobowy skład orzekający do rozpoznania wniosku, którego członkiem i sprawozdawcą sprawy został SSN Ryszard Witkowski.
W związku z powyższym SSN Ryszard Witkowski złożył żądanie wyłączenia go od udziału w rozpoznaniu sprawy I ZB 60/23 dotyczącej wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Tomasza Demendeckiego argumentując, iż w zaistniałym układzie procesowym nie może uczestniczyć w składzie orzekającym decydującym o składzie sędziowskim właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania II DO 1/20, w którym wydał on prawomocną uchwałę objętą tym wnioskiem
.
Żądanie SSN Ryszarda Witkowskiego jest zasadne. Zgodnie z treścią art. 40 § 3 k.p.k. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tego wniosku. Wprawdzie SSN Ryszard Witkowski nie uczestniczy w składzie orzekającym wyznaczonym do rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZSG 4/22, której przedmiotem jest wniosek o wznowienie postępowania w sprawie II ZO 1/20. Jednakże został wyznaczony do rozpoznania sprawy incydentalnej o sygn. akt I ZB 60/23, która jest ściśle powiązana ze sprawą o sygn. akt II ZSG 4/22 i może mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Z tego względu należało postanowić, jak w sentencji.
[M. T.]
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI